Ozon ve Aktif Oksijen Nedir?

0

Ozon en hızlı  dezenfektan ve en güçlü okside edici ajandır.Yüksek etkinlikte  bir gaz olup bakteriler veya diğer kirlerle temasa geçip tepkimeye (reaksiyona) girer.

Ozone hiçbir şekilde kalıcı bir gaz değildir. Tekrar oksijene geri döner. Bu yüzden Ozon gazı havuzun hemen  yanı başındaki bir yerde  üretilir ve havuz suyuna temas ettirilir. En etkili ticari üretim methodu (corona discharge) adındaki metoddur.  İyonize edilmiş alandan kurutulmuş hava geçirilerek elde edilir .

Ozon toksik ( zehirleyen ) bir gazdır. Reaksiyona girmeyen kısımları yüzme havuzundan muhakkak tekrar geri alınmalıdır.

Bunun için yüzme havuzunun  devrettirilen suyu bir özel filitreden geçirilerek içindeki ozon gazının fazlası deiyonize (iyonizasyon öncesine geri dönmesi) edilerek  geri alınmaktadır.  Bu filitrede genel olarak aktif  karbon’ludur. Ozon , suda bulunan bakterileri örneğin Eşterya koli (E.koli) yi klordan 100 kat daha hızlı öldürme gücüne sahiptir. Cryptosporidium ( bakteri türü) yüksek miktarda klor dozuna dayanıklıdır. Fakat 3 mg/lt ozone ile bir dakika içinde yok edilir.

Ozon ve Aktif Oksijen

Ozon son derece güçlü oksitleyicidir. Her türlü yüzme havuzunda klordan oluşabilecek kokular ve insanlardan  gelen organik kirliliklerden ; monochloramin ,dichloramin ve nitrojentriklorit’lerin hepsini önler. İdrar ve ter birleşiklerini kırar , ayrıştırır ve kloraminlerin  oluşmasını engeller.

Ozon aynı zamanda son derece kuvvetli topaklayıcıdır  ( flokulanttır ) . Ozon kullanmanız halinde uygun   sonuçlar ve doğru değerler sağlanır . Havuz suyu için ideal temizliktir. Genel  kullanım amaçlı olan havuzlarda, ozon  dönüş suyundan çıkarılmalı ve klor  filitre giriş suyuna ilave edilmelidir. Filitreye gelene kadar oluşabilecek kirliliklerden  korunmak için.Ozonlu havuzlarda bulunması gereken Klor değeri, sadece klor kullanılan başka havuzlardaki klor değerinin çok  altında  yeterli olacaktır.

Ev havuzlarında ozon, genel kullanım  amaçlı  havuzlara göre çok daha az dozda kullanılabilir. Kalabalık yüzücü kullanımından sonra  havuzda  normal  olarak  bakır bazlı yosun engelleyici ile azıcık klor kullanmak  temizlik bakımından havuz için son derece iyi bir emniyet tedbiri olacaktır. Ozon kullanılan havuzlarda emniyette olmak için, normal olarak klor veya brom da kullanılır.

Ozonlu havuzda kullanılan klor veya brom miktarı , sadece, bu maddelerden biri ile çalışan  havuzlarda   kullanılan miktarın  % 50 si kadar brom ve klor kullanılsa  bile  havuzda  kalabilecek mikroorganizma ve Bakterilerin tamamiyle  yok edebileceği  muhakkaktır.

Aktif Oksijen

Klor ve brom birleşimlerinden oluşan ve son zamanlarda popüler olmaya başlayan bir metotdur.  Aktif oksijenin ana maddesi potasyum monopersulfattır. Ayrıca potasyumperoxymonosulfat da denebilir veya kısa ve basitçe monopersulfat birleşimi denmektedir.

Potasyum monopersulfat organik kirlilikleri, diğer klor birleşimlerinin verdiği rahatsızlıkların hiçbirini vermeden okside eder.

Bu madde beyaz renkli ve granül görünümünde olup çok rahat akışkandır .  Suda çok hızlı erir.  Fakat asitik  yapıdadır  pH değerini devamlı ayarlamak  gerekir. Bazı ev havuzlarında tek başına kullanılır ama yanında aynı zamanda dezenfeksiyona da yardımcı olacak yosunla  mücadele maddelerinden, antialgea veya algeknockout’un  bulunması gerekir .

Genel kullanım amacına yönelik açık havzularda klor dezenfeksiyonuna  alternatif olarak kullanılır. Buda daha ziyade şok klorlama yapılacağı zaman uygulanır . Bu tip genel kullanımlı açık  havuzlarda şok  dozlama  yapıldığında  bağlı klor seviyesinde azalma  yapacağına , yükseltebilir. Aktif oksijen Organik kloraminleri şok dozlama yaparak değil;  potassiummonopersulfat oksidasyonu  sayesinde yok etme gücüne sahiptir.

İlave olarak klor kullanılmayan havuzlarda şok  dozlama olarak kullanılır. Örneğin Brom kullanılan havuzlarda kullanılabilir. BCDMH ile birlikte kullanılarak havuz suyunda harcanmış olan bromun tekrar hypobromus asit haline dönmesi için kullanılır.

İki dezenfeksiyon sisteminin parçası olan ve çok kullanılan sodyum bromid , bromun parçasıdır. Potasyum monopersulfat oksidan olup veya  bromid  iyonunu  aktif  hale geçirip  Bromin yapar . Sonuçta  güçlü dezenfektan, hypobromus asit olur. Bu

dezenfektan havuz kirliliği ile mücadele ederken harcanmış olan bromin, monopersulphate ile okside olunca , tekrar geri dönecektir.Yeterli derecede okside edici madde bulunması halinde  bu  İmalat  devrederek  devam edecektir. Potasyum monopersulfat kullanıldığında yeterli ve verimli filitrasyon yapılmalıdır.

Bununla beraber  düzenli ters yıkama da yapılmalıdır . Flokulasyon için de  gerekli kimyasallar kullanmalıdır . Örneğin:  Superfloc C veya superflok K , Fast flock gibi.

Okside edici potasyum monopersulfat yerine hidrojenperoksit alternatif olarak kullanılabilir. Sıvı formdadır, ancak idaresi oldukça zor kimyasaldır.

Genelde ev havuzlarında kullanılır. Otomatik dezenfeksiyon ile suya verilmesi tavsiye olunur. Burada kimyasalı doğru miktarda dozlamak çok önemlidir.

Avantajı ; hidrojen peroksitin  ayrıcısı  su ve oksijen olduğundan ,suda bulunan  ( TDS : total dissolved solids) (Parçalanmayan toplam katı parçacıklar)’ın  sudaki miktarında,  bunu kullanmak  yüzünden hiç artış olmaz.

Kaynak: Sami Bölükbaşıoğlu Mak. Y. Mühendisi, Selim BölükBaşıoğlu Mak. Mühendisi

Yorum Yazın

Lütfen yorumunuzu yazınız
Lütfen adınızı giriniz.