Türkiye’de Periyodik Yangın Kontrolü: 2026 Kanunu

Türkiye’de Binalara Periyodik Yangın Güvenliği Kontrolü Geliyor: 2026 Kanunu Ne Değiştirdi? Türkiye’de kullanılan binaların yangın güvenliği açısından periyodik olarak kontrol edilmesini öngören yeni bir yasal düzenleme yürürlüğe girdi. 22 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7579 sayılı Kanun ile 3194 sayılı İmar Kanunu’na eklenen hükümler, yangın güvenliği kontrollerinin rapora bağlanmasını ve yeni bir yangın güvenlik uzmanlığı sisteminin oluşturulmasını öngörüyor.

Düzenlemenin dikkat çeken tarafı, yalnızca yeni binaların yapım aşamasındaki güvenliğine değil, kullanımda olan binaların yangın güvenliğinin belirli aralıklarla kontrol edilmesine de yönelik bir sistemin yasal temelini oluşturması. Kontrol sonunda eksiklik tespit edilirse bunların giderilmesi ve geçerli bir yangın güvenlik raporu alınması gerekecek. Ancak sistemin bütün ayrıntıları henüz kesinleşmiş değil. Hangi yapıların kontrole tabi olacağı, kontrollerin kaç yılda bir yapılacağı, ücretler ve uzmanların yetkilendirme koşulları ayrıca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

Binalarda Periyodik Yangın Kontrolü

7579 sayılı Kanun ne getirdi?

7579 sayılı Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 7 Mayıs 2026’da kabul edildi ve 22 Mayıs 2026 tarihli, 33261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.

Kanunun 12, 13, 14 ve 15’inci maddeleriyle 3194 sayılı İmar Kanunu’nun ilgili hükümlerinde değişiklik yapılarak yangın güvenliği kontrolleri, eksikliklerin giderilmesi, yaptırımlar ve uygulama esaslarına ilişkin düzenlemeler getirildi.

Yeni sistemin temelinde dört konu bulunuyor:

  • Kullanıma yönelik belgeye sahip yapılarda yangın güvenliği için periyodik kontrol yapılması.
  • Kontrollerin sonucunda yangın güvenlik raporu düzenlenmesi.
  • Tespit edilen eksikliklerin belirlenen süre içinde giderilmesi.
  • Kontrol kapsamı, periyotlar, ücretler ve uzmanlık şartlarının ikincil mevzuatla belirlenmesi.

Resmî kaynaklar:

Yangın güvenliği kontrolünü kim yapacak?

Kanunda belirlenen sisteme göre kontroller, belediyelerin ilgili itfaiye teşkilatı tarafından gerçekleştirilecek. İtfaiyenin gerekli gördüğü durumlarda ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlar aracılığıyla verilen eğitim ve sınavda başarılı olarak yetkilendirilen yangın güvenlik uzmanları görev alabilecek.

Kontrolün çıktısı, yangın güvenlik raporu olacak. Burada yeni bir uzmanlık alanı tanımlanması da önem taşıyor. Kanun, yangın güvenlik uzmanlarının yalnızca isim ve unvan bakımından değil; eğitim, sınav, yetkilendirme, nitelik, görev ve sorumluluk bakımından da düzenlenmesini öngörüyor.

Böylece yangın güvenliği kontrolünün kim tarafından, hangi yetkinlikle ve hangi usule göre yapılacağına ilişkin ayrı bir çerçeve oluşturulması amaçlanıyor.

Kontrol sırasında hangi sistemler incelenecek?

Kanun, yangından korunma önlemleri ve yangın söndürme sistemlerine ilişkin bir kontrol çerçevesi kuruyor. Ancak her bina türünde hangi sistemlerin hangi yöntemle inceleneceği, kontrol listelerinin kapsamı ve teknik kabul kriterleri nihai uygulama düzenlemesiyle netleşecek.

Teknik açıdan değerlendirildiğinde, bir binanın yangın güvenliği yalnızca yangın tüplerinin bulunup bulunmadığıyla sınırlı değildir. Binanın kullanım amacı, büyüklüğü, kat sayısı, kullanıcı yoğunluğu ve yangın riskine bağlı olarak farklı sistemler birlikte çalışır.

Yangın algılama ve alarm sistemleri

Yangının erken algılanması ve kullanıcıların zamanında uyarılması için dedektörler, alarm butonları, kontrol panelleri, sesli ve görsel uyarı cihazları ile bunların bağlantıları önem taşır. Kontrolün teknik kapsamına bağlı olarak sistemin çalışırlığı, arıza durumları, bakım kayıtları ve ilgili senaryoların doğrulanması gündeme gelebilir.

Sprinkler ve otomatik söndürme sistemleri

Sprinkler sistemlerinde yalnızca başlıkların mevcut olması yeterli değildir. Su kaynağı, yangın pompaları, kontrol vanaları, boru tesisatı, alarm vanaları ve sistemin tasarımına uygun çalışması bir bütün olarak önem taşır.

Özel risklere sahip yapılarda farklı otomatik söndürme çözümleri de bulunabilir. Hangi sistemlerin zorunlu olduğu ve nasıl kontrol edileceği binanın özellikleri ile geçerli mevzuata bağlıdır.

Yangın dolapları, hidrantlar ve yangın suyu beslemesi

Yangın dolapları ve hidrantların erişilebilirliği, ekipmanların fiziksel durumu ve su beslemesinin yeterliliği yangınla mücadele kapasitesini etkiler. Özellikle pompa grupları, depolar ve dağıtım tesisatı bulunan binalarda sistemin yalnızca gözle incelenmesiyle yetinilemeyecek durumlar ortaya çıkabilir. Gerekli performans testleri ve ölçümler, uygulanacak kontrol prosedürlerine göre belirlenmelidir.

Duman kontrolü ve basınçlandırma

Yangın sırasında can kaybını artırabilen başlıca etkenlerden biri dumandır. Duman tahliye sistemleri, merdiven basınçlandırması, yangın damperleri ve ilgili otomasyon senaryoları bu nedenle önem taşır.

Sistemlerin birbiriyle uyumlu çalışması gerekir. Örneğin yangın alarmının devreye girmesiyle ilgili fanların, damperlerin ve basınçlandırma sistemlerinin tasarlanan senaryoya uygun tepki vermesi gerekebilir.

Kaçış yolları ve diğer yangından korunma önlemleri

Yangın güvenliği yalnızca mekanik tesisat ekipmanlarından oluşmaz. Kaçış yollarının kullanılabilir durumda olması, yangın kapılarının işlevini yerine getirmesi, acil yönlendirme ve aydınlatma düzenlemeleri ile diğer pasif yangından korunma önlemleri de binanın genel güvenliğinde rol oynar.

Bununla birlikte, yukarıdaki başlıklar kanunun her yapı için tek tek saydığı zorunlu kontrol kalemleri olarak değerlendirilmemelidir. Kesin kapsam, ilgili mevzuat ve yayımlanacak uygulama düzenlemesiyle belirlenmelidir.

Eksiklik tespit edilirse ne olacak?

7579 sayılı Kanun ile 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 40’ıncı maddesine eklenen hüküm, yangın güvenliği kontrollerinde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için bir süre mekanizması oluşturuyor.

Eksiklikler, ilgili idarenin verdiği süre içinde giderilerek geçerli yangın güvenlik raporu alınacak. Bu süre altı aydan fazla olamayacak. Eksikliğin giderilmesi esaslı tadilat gerektiriyorsa ilgili idareden ruhsat veya izin alınması gerekecek. Bu durumda verilen süre, ruhsat veya izin tarihinden itibaren başlayacak.

Bu hüküm, özellikle yangın güvenliği açısından önemli iyileştirmeler yapılması gereken binalarda yalnızca bir kontrol raporu almanın yeterli olmayacağını gösteriyor. Tespit edilen eksikliklerin giderilmesi ve uygunluğun yeniden sağlanması gerekiyor.

Kurallara uyulmazsa yaptırım uygulanabilecek mi?

Evet. Kanunda, yangın güvenliği açısından kullanımın ve yapı sahiplerinin yükümlülüklerinin ihlaliyle ilgili idari yaptırım hükümlerinde de değişiklik yapıldı. İlgili idarece verilen süre içinde eksikliklerin giderilmemesi ve can ve mal güvenliğini tehdit eden durumların devam etmesi, kanundaki şartlar çerçevesinde idari yaptırımlara yol açabilir.

Burada yaptırımın hangi durumda, hangi usulle ve hangi tutarda uygulanacağını somut olaydan ve yürürlükteki mevzuattan bağımsız biçimde genelleştirmek doğru olmaz. Uygulama yönetmeliği ve ilgili kanun hükümleri bu açıdan birlikte değerlendirilmelidir.

Her apartman, otel ve fabrika denetlenecek mi?

Bu soru, düzenlemenin en çok merak edilen taraflarından biri. Kanun, kullanıma yönelik belgeye sahip yapılarda yangın güvenliği için periyodik kontrol sistemi öngörüyor. Ancak hangi yapıların bu kontrole tabi olacağı ve kontrol süreleri doğrudan kanunda tek tek sayılmıyor. Bu ayrıntılar, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 44’üncü maddesine eklenen hüküm uyarınca Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

Dolayısıyla şu aşamada bütün apartmanların, konutların, iş yerlerinin, otellerin veya fabrikaların aynı takvime göre kontrol edileceğini söylemek mümkün değil. Yapıların kullanım amacı, büyüklüğü, tehlike sınıfı veya diğer özelliklerine göre farklı uygulamalar belirlenip belirlenmeyeceği, nihai düzenleme yayımlandığında daha net anlaşılacak.

Kontroller her yıl mı yapılacak?

Kanunda bütün yapılar için geçerli tek bir kontrol aralığı belirtilmiyor. Kontrol periyotları, yönetmelikle belirlenecek konular arasında açıkça sayılıyor. Bu nedenle “her yıl kontrol yapılacak”, “kontroller üç yılda bir olacak” veya “bütün binalar beş yılda bir denetlenecek” gibi ifadeler, nihai düzenleme görülmeden kesin bilgi olarak kullanılmamalı.

Aynı durum kontrol ücretleri için de geçerli. Kanun, alınacak ücretlere ilişkin usul ve esasların ayrıca düzenlenmesini öngörüyor. Bugünden bütün bina sahipleri için geçerli tek bir ücret tarifesi bulunduğu varsayılmamalı.

Yangın güvenlik uzmanı nasıl olunacak?

Kanunda öngörülen modele göre yangın güvenlik uzmanlarının, binalarda yangından korunma önlemleri ve yangın söndürme sistemleri hakkında Bakanlıkça veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlarca verilen eğitim ve sınavda başarılı olmaları ve yetkilendirilmeleri gerekiyor.

Bununla birlikte, hangi meslek gruplarının başvurabileceği, hangi eğitimlerin aranacağı, uzmanlık kademeleri, görev sınırları ve sorumlulukların ayrıntıları uygulama düzenlemesine bırakılmış durumda.

Bu nedenle mühendislik, mimarlık, yangın sistemleri tasarımı, uygulama ve bakım alanlarında çalışanlar için yeni bir uzmanlık alanı oluşması ihtimali dikkat çekici olsa da başvuru koşulları kesinleşmeden herhangi bir meslek grubunun otomatik olarak bu yetkiyi kazanacağı söylenemez.

Yönetmelik taslağı yayımlandı mı?

8 Temmuz 2026 tarihli bir duyuruda, “Yangın Güvenlik Uzmanlığı ve Periyodik Kontrol Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Taslağı” meslek kuruluşlarıyla paylaşılmış ve görüş bildirilmesi istenmişti.

Bu, uygulamanın ayrıntılarını oluşturmak için çalışma yürütüldüğünü gösteriyor. Ancak taslak ile yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik aynı şey değildir. Taslakta yer alan hükümler, nihai metinle doğrulanmadan bağlayıcı kural gibi aktarılmamalıdır.

Taslak duyurusu: Yangın Güvenlik Uzmanlığı ve Periyodik Kontrol Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Taslağı – NTSO

Bina sahipleri ve yöneticileri şimdiden ne yapmalı?

Uygulama yönetmeliğinin yayımlanmasını beklerken de binalardaki mevcut yangın güvenliği önlemlerinin durumunu değerlendirmek yararlı olacaktır. Bu, yeni kontrol sisteminin bütün ayrıntıları kesinleşmiş gibi hareket etmek değil; mevcut riskleri ve bakım ihtiyaçlarını önceden görmek anlamına gelir.

Bina sahipleri ve yönetimleri şu konulara odaklanabilir:

  • Yangın algılama ve alarm sistemlerinin bakım ve test kayıtlarını gözden geçirmek.
  • Sprinkler, yangın dolapları, hidrantlar, yangın pompaları ve yangın suyu depolarının mevcut durumunu değerlendirmek.
  • Duman tahliye ve merdiven basınçlandırma sistemlerinin bakımını ve işlevsel durumunu kontrol ettirmek.
  • Yangın kapıları, kaçış yolları ve acil yönlendirme düzenlemelerinde görülen eksiklikleri belirlemek.
  • Mevcut projeleri, bakım raporlarını, test kayıtlarını ve ilgili yangın güvenliği belgelerini düzenli tutmak.
  • Binanın kullanım amacı ve risk özelliklerine göre gerekli bakım ve iyileştirmeler için bütçe ve iş programı hazırlamak.

Bu adımlar, yeni sistemin hangi ayrıntılarla uygulanacağından bağımsız olarak yangın güvenliği yönetiminin temel parçalarıdır. Teknik kontrollerin yetkin kişilerce yapılması ve mevcut mevzuatın gerektirdiği yükümlülüklerin sürdürülmesi gerekir.

Mevcut yangın yönetmeliği yerine mi geçecek?

Hayır. Yeni düzenleme, mevcut yangından korunma kurallarının tamamen kaldırıldığı veya yerlerine yalnızca periyodik kontrolün getirildiği anlamına gelmiyor.

Binaların yangından korunmasına ilişkin mevcut mevzuat, binanın tasarımı, kullanımı, yangın önlemleri ve ilgili sistemler bakımından önemini koruyor. Yeni kanun değişikliği ise kullanımdaki yapıların yangın güvenliğinin periyodik olarak kontrol edilmesi ve bu kontrollerin raporlanması için ayrı bir yasal çerçeve oluşturuyor.

Dolayısıyla iki konuyu birbirinden ayırmak gerekiyor: Birincisi binanın yürürlükteki yangın güvenliği şartlarını sağlaması; ikincisi ise yeni sistem kapsamında kontrol edilmesi gereken yapılarda periyodik kontrolün ve raporlama sürecinin yerine getirilmesi.

Bundan sonraki süreç nasıl ilerleyecek?

Kanuni dayanak yürürlüğe girmiş durumda. Bundan sonraki kritik aşama, uygulamanın nasıl işleyeceğini belirleyecek yönetmeliğin yayımlanması.

Bu düzenleme ile özellikle şu başlıkların netleşmesi bekleniyor:

  • Kontrole tabi olacak yapıların kapsamı.
  • Kontrollerin hangi aralıklarla yapılacağı.
  • Kontrol ücretlerinin belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar.
  • Yangın güvenlik uzmanlarının eğitim, sınav ve yetkilendirme koşulları.
  • Uzmanların görev, yetki ve sorumlulukları.
  • Kontrol ve raporlama sürecinin idari işleyişi.

26 Ekim 2026 itibarıyla yaptığımız taramada, bu ayrıntıları kesinleştiren nihai yönetmeliğin yayımlandığını doğrulayan resmî bir kayda ulaşamadık. Bu nedenle yeni sistemin bütün ayrıntılarının şimdiden kesinleştiğini söylemek doğru olmaz. Güncel durum, Resmî Gazete ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının duyuruları üzerinden takip edilmelidir.

Sonuç

7579 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme, Türkiye’de binaların yangın güvenliğinin yalnızca yapım aşamasında veya mevcut yükümlülükler kapsamında ele alınmasıyla sınırlı kalmayan, kullanım döneminde periyodik kontrol ve raporlama sistemine yönelik yeni bir yasal çerçeve oluşturuyor.

Bina sahipleri, bina yönetimleri, yangın güvenliği uzmanları ve mekanik tesisat sektöründeki firmalar açısından asıl belirleyici aşama, kontrol kapsamı, periyotlar, ücretler ve yetkilendirme koşullarını belirleyecek yönetmeliğin yayımlanması olacak.

Bu nedenle konu yalnızca yeni bir mevzuat maddesi olarak görülmemeli. Uygulama ayrıntıları netleştiğinde binalardaki yangın algılama, söndürme, yangın suyu beslemesi ve duman kontrolü gibi sistemlerin bakım, test, belgelendirme ve uygunluk süreçleri açısından da yakından izlenmesi gereken bir gelişme niteliği taşıyor.

Yorum Yap