Havalandırma kanalı basınç kaybı hesabı, fan seçimi ve kanal boyutlandırması için kritiktir. Kanal uzunluğu ve kesitine bağlı sürtünme kaybı ile dirsek, daralma, genişleme, volüm damperi, yangın damperi gibi fitting kayıpları ayrı ayrı hesaplanarak toplanır. Sonuçlar mmSS cinsinden gösterilir (1 mmSS = 10 Pa).
Kutu kanal ve daire kanal tipleri desteklenmektedir. Panjur, menfez, ısıtıcı ve filtre basınç kayıpları katalog değerinden girilerek toplam sistem direnci belirlenir. Tasarım güvenliği için sonuca %10 emniyet payı eklenir. ASHRAE basitleştirilmiş kanal tasarım ilkeleriyle uyumludur.
Kanal Basınç Kaybı Hesaplama Metodu
| Parametre | Açıklama / Formül |
|---|---|
| Panjur / Menfez / Isıtıcı / Filtre Kaybı | Ölçülen veya katalog değerleri (mmSS) |
| Kanal Debisi | Q (m³/h) → Hız hesaplanır: Kutu kanal: v = (Q / 3600) / (En × Boy / 10.000) Daire kanal: v = (Q / 3600) / (π × (Çap/100)² / 4) |
| Kanal Uzunluğu ve Tipi | Basınç kaybı: uzunluk × 0.1904728 × v² / (empirik katsayılar ve boyutlar) |
| Dirsekler ve Ek Parçalar | Hidrolik direnç katsayıları ζ (ksi) ile eklenir: ζ = 1.24 × v² /2 × (0.2×Ayrılma + 0.04×Daralma + 0.3×Genişleme + 0.24×S Parçası + ... ) /10 |
| Toplam Hat Basınç Kaybı | Toplam = Kanal kaybı + ζ (Ksi) + panjur + menfez + ısıtıcı + filtre |
| Toplam Basınç Kaybı (%10 emniyet) | Toplam × 1.10 |
| Ses Seviyesi | v ve debi ile yaklaşık dB hesaplaması: SPL ≈ 10 + log10(v^50) + log10((Q/(v*3600))^10) |
Açıklama: Kanal basınç kaybı hesabı, hava debisinin kanal kesitinde oluşturduğu sürtünme direnci ile dirsek, daralma, genişleme, menfez, filtre ve damper gibi elemanların yerel kayıplarının toplamına dayanır. Bu kayıplar, kanal tipi (kutu veya dairesel), kanal uzunluğu ve hızına bağlı olarak hesaplanır.
Hesaplamalarda hava debisi (m³/h) üzerinden kanal içi hız belirlenir, ardından sürtünme katsayısı ve hidrolik direnç terimleri kullanılarak her hattın basınç kaybı bulunur. Tüm hatların basınç kayıpları, cihaz ve menfez kayıplarıyla birlikte toplanarak toplam sistem kaybı hesaplanır. Sonuç, 1 mmSS = 10 Pa dönüşümüyle gösterilir ve tasarım güvenliği için %10 emniyet eklenir.
Bu yöntem, küçük ve orta ölçekli HVAC projelerinde pratik kanal boyutlandırma ve fan seçimi öncesi hızlı basınç tahmini sağlar. Hesaplama ASHRAE’nin basitleştirilmiş kanal tasarım ilkeleriyle uyumludur.