Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) Destek Programı, enerji verimliliği yatırımlarının hayata geçirilmesini teşvik etmek amacıyla T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından uygulanan hibe destek programlarından biridir. Program kapsamında enerji tüketimini azaltan, enerji verimliliğini artıran ve uygun teknik kriterleri sağlayan projelere yatırım bedeli üzerinden hibe desteği sağlanmaktadır.
2026 yılı itibarıyla VAP destek programında önemli güncellemeler yapılmıştır. Özellikle minimum yatırım bedeli, geri ödeme süresi, proje hazırlama yöntemi, enerji izleme sistemleri ve destek oranları açısından yeni hükümler yürürlüğe girmiştir.
Bu nedenle daha önce yayımlanan ve VAP desteğini “yatırımın %30’u, en fazla 15 milyon TL” şeklinde açıklayan içeriklerin 2026 yılı için güncellenmesi gerekmektedir. 2026 yılında VAP kapsamında uygulanabilecek destek üst limiti 27.092.663 TL olarak belirlenmiştir.
Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) Nedir?
Verimlilik Artırıcı Proje (VAP), enerji tüketen sistem, ekipman ve proseslerde gerçekleştirilecek iyileştirmeler yoluyla enerji verimliliğinin artırılmasını amaçlayan ve yatırım bedeli üzerinden hibe desteği sağlayan bir enerji verimliliği destek programıdır.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın tanımına göre VAP; enerjinin üretiminden nihai tüketimine kadar olan süreçlerde gerçek ve tüzel kişilerin gerçekleştireceği enerji verimliliği uygulama projelerinin yatırım tutarları üzerinden desteklenmesini kapsamaktadır.
VAP kapsamında;
- Verimsiz fanların ve pompa sistemlerinin değiştirilmesi,
- Enerji verimli elektrik motorlarına geçiş,
- Değişken hızlı sürücü uygulamaları,
- Kazan sistemlerinin yenilenmesi ve iyileştirilmesi,
- Basınçlı hava sistemlerinde verimlilik uygulamaları,
- Buhar sistemleri ve buhar kapanlarında iyileştirmeler,
- Isıtma ve soğutma sistemlerinin iyileştirilmesi,
- Atık enerjinin geri kazanılması,
- Kojenerasyon uygulamaları,
- Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı ısı üretimi,
- Proses ve işletme düzenlemeleri,
- Enerji tüketiminin izlenmesine yönelik sistemler
gibi enerji verimliliği yatırımları destek kapsamına girebilmektedir.
Dolayısıyla VAP, yalnızca belirli bir ekipmanın değiştirilmesine yönelik bir teşvik olarak değerlendirilmemelidir. Projenin temelinde, mevcut durum ile proje sonrası durum arasındaki ölçülebilir enerji tasarrufunun teknik ve ekonomik olarak ortaya konulması bulunmaktadır.
2026 Yılında VAP Desteği Ne Kadar?
2026 yılı için Verimlilik Artırıcı Proje kapsamında uygulanacak destek üst limiti 27.092.663 TL olarak belirlenmiştir.
Bakanlık tarafından açıklanan 2026 yılı destek bedellerine göre VAP desteği, proje yatırım bedelinin %30’una kadar uygulanabilmektedir. Destek tutarı, belirlenen üst limiti aşamaz. Destek bedelleri her yıl yeniden değerleme oranında güncellenmektedir.
2026 VAP destek tutarı
| Yıl | VAP destek üst limiti |
|---|---|
| Kanunda öngörülen tutar | 15.000.000 TL |
| 2025 yılı | 21.589.500 TL |
| 2026 yılı | 27.092.663 TL |
2025 yılında VAP için uygulanan üst limit 21.589.500 TL iken, 2026 yılında bu tutar 27.092.663 TL’ye yükseltilmiştir.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, 27.092.663 TL’nin her proje için alınacak sabit hibe tutarı olmadığıdır. Bu rakam destek için belirlenen azami tutardır. Projenin uygun yatırım bedeli ve uygulanacak destek oranı üzerinden hesaplanan destek tutarı bu üst sınırı aşamaz.
2026 VAP Desteğinde Yeni Dönem: 5 Milyon TL Yatırım Sınırı
VAP uygulamasında 2026 yılında yapılan önemli değişikliklerden biri minimum yatırım bedelidir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 30 Mart 2026 tarihli duyurusuna göre 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla yatırım bedeli 5 milyon TL’nin üzerinde olan projeler kabul edilecektir.
Bu düzenleme özellikle düşük tutarlı, münferit ekipman değişikliklerinden ziyade daha yüksek yatırım tutarına sahip ve enerji tasarrufu potansiyeli daha belirgin projelerin desteklenmesine yönelik önemli bir değişikliktir.
Dolayısıyla 1 Temmuz 2026 sonrasında VAP başvurusu planlayan işletmelerin proje yatırım bedelini ve projenin bütünsel enerji tasarrufu etkisini başvuru öncesinde dikkatli şekilde değerlendirmesi gerekir.
VAP Projelerinde Geri Ödeme Süresi
VAP kapsamında projelerin ekonomik açıdan değerlendirilen önemli kriterlerinden biri geri ödeme süresidir.
2026 yılı uygulamasında;
- Kojenerasyon projeleri: Azami 10 yıl
- Atık ısıdan elektrik üretimi projeleri: Azami 10 yıl
- Yenilenebilir enerji kaynaklı ısı üretimi projeleri: Azami 10 yıl
- Diğer VAP projeleri: Azami 7 yıl
geri ödeme süresine sahip olmalıdır.
Geri ödeme süresi hesabında projenin sağlayacağı enerji tasarrufunun ekonomik karşılığı dikkate alınmaktadır. Bakanlığın VAP başvuru dosyasında enerji tasarrufu, proje enerji kazancı, mali tasarruf, proje bedeli ve geri ödeme süresine ilişkin hesaplamaların ayrıntılı olarak sunulması istenmektedir.
Bu nedenle VAP başvurusu yalnızca bir ekipman listesi hazırlanmasından ibaret değildir. Mevcut sistemin ölçülmesi, enerji tüketiminin belirlenmesi, proje sonrası durumun teknik olarak ortaya konulması ve tasarruf hesabının güvenilir verilerle yapılması gerekir.
VAP Kapsamında Hangi Enerji Verimliliği Projeleri Desteklenebilir?
VAP programının kapsamı oldukça geniştir. Bakanlığın yayımladığı kapsam içerisinde enerji tüketen ekipmanların yenilenmesi, rehabilitasyonu ve proses düzenlemeleri ile birlikte ısıtma, soğutma, atık enerji geri kazanımı, kojenerasyon ve yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı ısı üretimi gibi uygulamalar bulunmaktadır.
Pompa ve fan sistemleri
Özellikle yüksek çalışma saatlerine sahip pompa ve fan sistemlerinde motor, pompa, fan ve sürücü optimizasyonu önemli enerji tasarrufu sağlayabilir.
VAP kapsamında bu tür uygulamalara ilişkin örnekler Bakanlığın desteklenen projeleri arasında da görülmektedir. 2025 yılında desteklenmesi uygun bulunan projeler arasında proses suyu sirkülasyon pompalarının değiştirilmesi ve fanlara değişken hız sürücüsü uygulanması gibi projeler yer almıştır.
Elektrik motorları
Eski ve verimsiz motorların daha yüksek verimli motorlarla değiştirilmesi, motor çalışma koşullarının optimize edilmesi ve uygun uygulamalarda değişken hızlı sürücüler kullanılması VAP kapsamında değerlendirilebilen enerji verimliliği uygulamalarındandır.
Kazan ve buhar sistemleri
Kazan veriminin artırılması, kazan değişimi, buhar sistemlerinde kayıpların azaltılması ve uygun proseslerde atık ısıdan yararlanılması enerji tasarrufu sağlayan önemli uygulamalardır.
Bakanlığın 2025 yılı desteklenen projeleri arasında kazan değişimi ve buhar kazanlarında enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik projeler de bulunmaktadır.
Atık ısı geri kazanımı
Üretim proseslerinde atmosfere veya soğutma sistemlerine atılan kullanılabilir enerjinin geri kazanılması, VAP kapsamında değerlendirilebilen önemli uygulamalardan biridir.
Atık ısıdan elektrik üretimi projelerinde geri ödeme süresi için azami 10 yıllık süre uygulanmaktadır.
Isıtma ve soğutma sistemleri
Isıtma ve soğutma sistemlerinin daha verimli ekipmanlarla yenilenmesi, sistemlerin işletme koşullarının optimize edilmesi ve uygun ısı geri kazanım uygulamaları VAP kapsamında ele alınabilmektedir.
Bakanlığın 2025 yılında desteklenmesi uygun görülen projeleri arasında su kaynaklı dört borulu ısı pompası kullanılarak enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik proje de bulunmaktadır.
VAP Desteğinde Enerji İzleme Sistemleri
2026 yılında yapılan düzenlemeyle enerji izleme sistemlerinin VAP projeleri açısından önemi daha da belirgin hale gelmiştir.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamaya göre proje kapsamında enerji izleme sistemlerinin kurulması halinde bu sistemlerin yatırım maliyetleri destek kapsamında değerlendirilebilmekte ve proje yatırım bedeline dahil edilebilmektedir.
Enerji verimliliği projelerinde yalnızca teorik tasarruf hesabı yapılması yerine, uygulama öncesi ve sonrası enerji tüketiminin izlenebilmesi projenin performansının ortaya konulması açısından önem taşımaktadır.
VAP Projelerini Kim Hazırlayabilir?
VAP başvurularında projenin teknik kriterlere ve Bakanlık tarafından belirlenen başvuru formatına uygun şekilde hazırlanması gerekir.
2026 yılında yapılan düzenlemeyle etüt-proje sertifikasına sahip mühendislerin hazırlayacağı projeler için yatırım bedeli üst limiti 15 milyon TL olarak belirlenmiştir.
Bunun yanında Bakanlık, enerji hizmet şirketlerinin (ESCO) enerji performans sözleşmeleri (EPS) yoluyla gerçekleştirdiği belirli enerji verimliliği projelerini de VAP desteği kapsamına almıştır.
2026 yılında yapılan düzenlemeye göre enerji yöneticisi görevlendirmekle yükümlü endüstriyel işletmeler, ticarî binalar, hizmet binaları ve kamu binalarında ESCO’lar tarafından EPS modeliyle uygulanacak ve Bakanlık tarafından belirlenen kriterleri sağlayacak enerji verimliliği projeleri destekten yararlanabilmektedir.
Bu düzenleme, enerji verimliliği yatırımlarının yalnızca işletmenin kendi öz kaynaklarıyla gerçekleştirilmesi yerine performansa dayalı enerji hizmet modellerinin de kullanılabilmesinin önünü açmaktadır.
2027 Yılında VAP Destek Oranı Değişiyor
2026 yılında yürürlükte olan uygulamanın yanında, işletmelerin özellikle 2027 yılı için yapılacak başvurularda dikkate alması gereken önemli bir düzenleme bulunmaktadır.
Bakanlığın 30 Mart 2026 tarihli duyurusunda, 1 Ocak 2027 itibarıyla VAP destek oranının proje hazırlama yöntemine göre uygulanacağı açıklanmıştır:
- Enerji verimliliği etütleri kapsamında hazırlanan projelerde %30
- Etüt kapsamında hazırlanmayan projelerde %25
oranında destek uygulanacaktır.
Bu nedenle 2027 yılında VAP başvurusu yapmayı planlayan işletmeler açısından enerji verimliliği etüdü ile proje hazırlama süreci daha önemli hale gelmektedir.
VAP Başvurusu Nasıl Yapılır?
VAP başvuruları Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Enerji Verimliliği Destek Yönetim Sistemi (EVDEŞ) üzerinden alınmaktadır.
Başvuruların ve proje sürecinin yürütüldüğü platform:
Enerji Verimliliği Destek Yönetim Sistemi (EVDES)
Bakanlık, VAP başvurularında projelerin VAP Destek Programı Hakkında Uygulama Usul ve Esasları ile başvuru dosyasında belirtilen kriterlere uygun olarak hazırlanmasını istemektedir.
Genel olarak başvuru sürecinde projenin;
- Mevcut durumunun ortaya konulması,
- Enerji tüketimlerinin ve ilgili ölçümlerin belirlenmesi,
- Enerji tasarrufu hesabının yapılması,
- Proje kapsamında uygulanacak ekipman ve sistemlerin belirlenmesi,
- Yatırım bedelinin hesaplanması,
- Enerji ve mali tasarrufun hesaplanması,
- Geri ödeme süresinin belirlenmesi,
- Uygulama planının hazırlanması,
- Gerekli proje ve başvuru belgelerinin EVDEŞ üzerinden sunulması
gerekmektedir.
Bakanlığın başvuru dosyası formatında enerji faturaları, ölçüm bilgileri, detaylı enerji tasarrufu hesapları ve uygulama planı gibi teknik bilgiler istenmektedir. Örneğin proje tasarruf hesabında kullanılan enerji birim fiyatlarının başvuru tarihinden önceki döneme ait faturalar üzerinden gösterilmesi gerekmektedir.
VAP Başvurusunda Enerji Tasarrufu Nasıl Hesaplanır?
VAP projelerinin en önemli teknik bileşenlerinden biri enerji tasarrufu hesabıdır.
Başvuru dosyasında proje kapsamında;
- Enerji tasarrufu,
- Proje enerji kazancı,
- Proje mali tasarrufu,
- Proje bedeli,
- Geri ödeme süresi
gibi değerlerin hesaplanması ve hesaplama yöntemlerinin açıklanması istenmektedir. Hesaplamalarda kullanılan formül, katsayı, kabul ve grafiklerin güvenilir kaynaklarıyla birlikte sunulması gerekmektedir.
Bu nedenle örneğin bir pompa değişimi için yalnızca “yeni pompa daha verimlidir” şeklinde bir teknik açıklama yeterli değildir. Mevcut pompanın çalışma koşulları, ölçülen güç, yıllık çalışma süresi, yeni sistemin çalışma koşulları ve buna bağlı enerji tüketimi gibi veriler üzerinden tasarruf hesabının oluşturulması gerekir.
VAP Projesinde Uygulama ve Denetim Süreci
VAP süreci yalnızca başvurunun kabul edilmesiyle tamamlanmamaktadır. Projenin uygulama sonrası gerçekleşen değerleri de değerlendirilir.
Bakanlığın yayımladığı VAP dokümanlarında uygulama öncesi ve uygulama sonrası denetim süreçleri, gerçekleşen ekipman listeleri ve gerçekleşme raporları için ayrı dokümanlar bulunmaktadır.
2026 yılı için tüzel kişiler tarafından gerçekleştirilecek VAP projelerinde denetim bedelleri;
- Uygulama öncesi denetim: Proje başına 60.000 TL + KDV
- Uygulama sonrası denetim: Proje başına 95.000 TL + KDV
olarak belirlenmiştir.
Bu nedenle proje hazırlanırken yalnızca yatırım maliyetinin değil, proje hazırlama, ölçüm, denetim ve uygulama sonrası doğrulama süreçlerinin de dikkate alınması gerekir.
VAP Desteğinde Erken Ödeme İmkanı
VAP kapsamında destek kararı verilen projeler için belirli şartların sağlanması halinde erken ödeme mekanizması da bulunmaktadır.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının açıklamasına göre destek kararı verilen ESCO/EPS kapsamındaki başvurularda belirlenen destek tutarının %50’sine kadar teminat karşılığında erken ödeme yapılabilmektedir. Uygulama sonrasında garanti edilen tasarrufun en az %70’inin ölçme ve doğrulama uzmanı tarafından doğrulanmasının ardından nihai destek ödemesi gerçekleştirilmektedir.
Erken ödeme mekanizmasının uygulanma şartları projenin niteliğine ve ilgili VAP uygulama hükümlerine göre değerlendirilmelidir.
VAP Desteğinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
VAP başvurusu hazırlayan işletmelerin aşağıdaki konulara özellikle dikkat etmesi gerekir:
1. Proje yatırım bedeli doğru hesaplanmalıdır.
1 Temmuz 2026 itibarıyla kabul edilen projeler için yatırım bedelinin 5 milyon TL’nin üzerinde olması gerekmektedir.
2. Enerji tasarrufu ölçülebilir olmalıdır.
Projenin enerji tüketimindeki etkisi teknik hesaplar ve ölçümlerle ortaya konulmalıdır.
3. Geri ödeme süresi dikkate alınmalıdır.
Genel projelerde azami 7 yıl, belirli kojenerasyon, atık ısıdan elektrik üretimi ve yenilenebilir enerji kaynaklı ısı üretimi projelerinde ise azami 10 yıl sınırı bulunmaktadır.
4. Proje başvuru dosyası Bakanlığın formatına uygun hazırlanmalıdır.
Eksik veya hatalı teknik veri, proje değerlendirme sürecini doğrudan etkileyebilir.
5. Uygulama öncesi ve sonrası değerler birbiriyle uyumlu olmalıdır.
Projenin başvuruda öngörülen teknik özelliklerden farklı uygulanması, gerçekleşen destek tutarını etkileyebilir.
6. Enerji izleme sistemi dikkate alınmalıdır.
2026 düzenlemeleriyle enerji izleme sistemlerinin proje yatırım bedeline dahil edilmesi mümkün hale getirilmiştir.
7. 2027 yılı başvuruları için etüt şartı ayrıca değerlendirilmelidir.
1 Ocak 2027 itibarıyla etüt kapsamında hazırlanan projeler için %30, etüt dışı projeler için %25 destek oranı uygulanacaktır.
VAP Desteği ile İlgili Sık Sorulan Sorular
VAP desteği yüzde kaç?
2026 yılı uygulamasında VAP desteği yatırım bedelinin %30’una kadar uygulanmaktadır. Destek tutarı 2026 yılı için 27.092.663 TL üst limitini aşamaz.
2026 VAP desteği üst limiti ne kadar?
2026 yılı VAP destek üst limiti 27.092.663 TL’dir. Bu tutar her proje için otomatik olarak verilen hibe miktarı değil, destek kapsamında ulaşılabilecek azami tutardır.
VAP başvurusu nereden yapılır?
VAP başvuruları Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Enerji Verimliliği Destek Yönetim Sistemi (EVDEŞ) üzerinden alınmaktadır.
VAP için minimum yatırım tutarı nedir?
1 Temmuz 2026 itibarıyla yatırım bedeli 5 milyon TL’nin üzerinde olan projeler kabul edilmektedir.
VAP kapsamında hangi projeler desteklenir?
Fan, pompa, elektrik motoru, kazan, fırın, basınçlı hava, buhar sistemleri, ısıtma ve soğutma sistemleri, atık enerji geri kazanımı, kojenerasyon ve yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı ısı üretimi gibi enerji verimliliği uygulamaları destek kapsamına girebilmektedir. Projenin Bakanlık tarafından belirlenen teknik ve ekonomik kriterleri sağlaması gerekir.
VAP desteği 2027 yılında değişecek mi?
Evet. 1 Ocak 2027 itibarıyla enerji verimliliği etüdü kapsamında hazırlanan projelerde destek oranı %30, etüt dışı hazırlanan projelerde ise %25 olacaktır.
Sonuç
Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) Destek Programı, işletmelerin enerji tüketimini azaltmaya yönelik yatırımlarının finansman yükünü azaltan önemli bir kamu destek mekanizmasıdır.
2026 yılı itibarıyla programda yapılan değişiklikler, VAP başvurularında proje ölçeğinin, teknik hesapların ve ölçülebilir enerji tasarrufunun daha önemli hale geldiğini göstermektedir. 1 Temmuz 2026 itibarıyla 5 milyon TL’nin üzerinde yatırım bedeline sahip projelerin kabul edilmesi, geri ödeme sürelerinin proje türüne göre 7 veya 10 yıl olarak belirlenmesi ve enerji izleme sistemlerinin proje yatırım bedeline dahil edilebilmesi bu değişikliklerin başlıca unsurlarıdır.
2026 yılı için yatırım bedelinin %30’una kadar uygulanabilen VAP desteğinin üst limiti 27.092.663 TL olarak belirlenmiştir.
VAP başvurusu planlayan işletmelerin, proje yatırımına başlamadan önce mevcut enerji tüketimini doğru şekilde ortaya koyması, tasarruf potansiyelini teknik ölçümlerle belirlemesi, yatırım ve geri ödeme hesaplarını Bakanlığın başvuru formatına uygun olarak hazırlaması önem taşımaktadır.
Önemli not: VAP destek tutarları, başvuru koşulları, proje kabul kriterleri ve uygulama usul ve esasları Bakanlık tarafından güncellenebilmektedir. Başvuru öncesinde güncel mevzuat ve Bakanlık duyurularının kontrol edilmesi gerekir.
Resmî Başvuru ve Bilgi Kaynakları
VAP ve diğer enerji verimliliği destekleri hakkında güncel bilgi için T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın ilgili sayfaları takip edilmelidir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı – Verimlilik Artırıcı Proje (VAP) Destekleri
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı – Enerji Verimliliği Destekleri
VAP Destek Programı Başvuruları ve 2026 Duyurusu
Enerji Verimliliği Destek Yönetim Sistemi (EVDES)
