Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Elektronik Ortamda Teslimi ve Yönetilmesi Hakkında Yönetmelik, 5 Ağustos 2026 tarihli ve 33331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Yeni düzenleme ile yapı ruhsatı süreçlerinde hazırlanan mimarlık ve mühendislik projeleri ile proje hesaplarının teslim, inceleme, onay, revizyon, bildirim ve saklama işlemlerinin Elektronik Proje Yönetim Sistemi (e-PYS) üzerinden yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar belirlendi.
Yönetmelik, proje teslim süreçlerinin elektronik ortamda standartlaştırılması ve ilgili idareler, proje müellifleri ile yapı denetim kuruluşları arasındaki proje inceleme ve onay süreçlerinin merkezi bir sistem üzerinden yönetilmesi açısından önemli bir düzenleme niteliği taşıyor.
e-PYS nedir ve proje süreçlerinde ne değişiyor?
Yönetmelikte e-PYS, dijital projelerin yönetiminin sağlandığı ve Bakanlık bünyesinde işletilen Elektronik Proje Yönetim Sistemi olarak tanımlanıyor.
Yapı ruhsatı süreçleri kapsamında projelerin ve hesapların elektronik ortamda teslim edilmesi, sorumlu kuruluşlar tarafından incelenmesi, eksikliklerin bildirilmesi, uygun görüş verilmesi ve onaylanması gibi işlemler e-PYS üzerinden gerçekleştirilecek.
Bu kapsamda sistem yalnızca bir proje dosyası yükleme platformu olarak değil; proje tesliminden incelemeye, eksiklik bildiriminden revizyon sürecine ve onay kayıtlarının tutulmasına kadar uzanan bir elektronik proje yönetim altyapısı olarak kurgulanıyor.
Yönetmelik ayrıca kamu kurumları ve ilgili idareler tarafından kullanılan yazılım platformları ile e-PYS arasında proje dosyaları ve diğer bilgilerin paylaşılabilmesine imkân tanıyor.
Hangi yapılar yönetmelik kapsamında?
Yönetmelik, 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında ve uygulama imar planı bulunan alanlarda yeni yapılacak binaları kapsıyor.
Ancak kapsam dışında bırakılan yapılar da bulunuyor. Buna göre;
- Bodrum katı dışında en çok iki katlı ve toplam yapı inşaat alanı 200 m²’yi geçmeyen müstakil yapılar,
- Entegre tesis niteliğinde olmayan tarım ve hayvancılık amaçlı yapı ve tesisler,
- 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 4, 26 ve 27’nci maddelerinde belirtilen yapılar,
yönetmelik kapsamı dışında tutuluyor.
Dolayısıyla düzenlemenin özellikle yapı ruhsatına tabi yeni bina projelerinin elektronik ortamda teslim ve yönetim süreçlerine yönelik olduğu görülüyor.
Proje müellifleri için e-PYS süreci nasıl işleyecek?
Dijital ortamda hazırlanan proje dosyalarının e-PYS’ye kaydedilmesi, yapının etüt ve projelerini hazırlayan proje müellifi tarafından gerçekleştirilecek.
e-PYS’ye yüklenen dosyalarda yer alan bilgilerin doğruluğundan da kaydı gerçekleştiren müellif sorumlu olacak.
İlgili idareler ve yapı denetim kuruluşları ise projeleri yürürlükteki mevzuat açısından e-PYS üzerinden inceleyebilecek. İnceleme sırasında tespit edilen eksiklik veya yanlışlıklar gerekçeleriyle birlikte sistem üzerinden ilgilisine bildirilecek.
Bu yönüyle yeni sistemde proje inceleme sürecinin yalnızca dosya teslimi ile sınırlı kalmayacağı; eksiklik, revizyon ve yeniden teslim süreçlerinin de elektronik olarak izlenebilir hale geleceği görülüyor.
Revizyon ve eksiklik bildirimleri elektronik ortamda kayıt altına alınacak
e-PYS üzerinden gerçekleştirilen erişimler, bildirimler ve revizyonlara ilişkin bilgiler sistem içerisinde kayıt altına alınacak.
Kabul veya ret kararları, revizyon bildirimleri ile oluşturulan doküman ve kayıtlar da sistemde tutulacak. Yönetmeliğe göre bu kayıtlar, aksi ispat edilinceye kadar geçerli kabul edilecek.
Bu uygulama, proje revizyonlarının ve idare tarafından bildirilen eksikliklerin hangi aşamada ve hangi gerekçeyle gerçekleştirildiğinin geriye dönük olarak takip edilebilmesi açısından önem taşıyor.
Projelerde PDF/A ve IFC formatı dönemi
Yönetmeliğin mühendislik proje teslimleri açısından dikkat çeken maddelerinden biri de dosya formatlarına ilişkin hükümler.
Güvenli elektronik imza kullanılmadan PDF/A veya IFC formatında teslim edilen projelerin ayrıca basılı olarak teslim edilmesi gerekiyor.
Güvenli elektronik imza kullanılması halinde ise projelerin PDF/A veya IFC formatında, diğer dokümanların ise PDF/A formatında teslim edilmesi yeterli olacak.
Burada özellikle PDF/A formatının arşivleme amacıyla kullanılan ve farklı cihaz, işletim sistemi ve yazılımlarda biçimsel bütünlüğünü koruyacak şekilde tasarlanmış bir belge formatı olması önem taşıyor.
Taranmış PDF proje dosyaları kullanılamayacak
Yönetmelikte proje teslim süreçleri açısından önemli bir başka hüküm de taranmış belgelerle ilgili.
Kağıda basılıp daha sonra taranarak oluşturulan PDF dokümanları kullanılamayacak.
Bu hüküm, proje tesliminde yalnızca elektronik bir dosya oluşturulmasını değil, projenin doğrudan dijital ortamda hazırlanmış ve yönetmelikte belirtilen formatlara uygun bir veri olarak teslim edilmesini gerektiriyor.
Ayrıca dijital olarak teslim edilen projelerin kağıda basılı olarak verilen projelerle aynı olması gerekiyor.
Mühendislik projelerinde IFC formatının önemi
Yönetmelikte proje tesliminde IFC formatına yer verilmesi, özellikle yapı bilgi modellemesi (BIM) tabanlı proje süreçleri açısından dikkat çekiyor.
IFC, farklı BIM yazılımları arasında yapı modeli bilgilerinin paylaşılmasına imkân sağlayan açık veri tabanlı bir değişim formatıdır.
Bu nedenle düzenleme; mimari, statik, mekanik, elektrik ve diğer disiplinlere ait proje verilerinin yalnızca çizim veya doküman olarak değil, gelecekte daha kapsamlı şekilde sayısal proje verisi olarak yönetilmesine yönelik altyapının önemli bir parçası olarak değerlendirilebilir.
e-PYS dışında elektronik ortam kullanılamayacak
Yönetmeliğin en önemli hükümlerinden biri de proje süreçlerinin hangi platform üzerinden yürütüleceğini açık şekilde belirlemesi.
Yönetmelik kapsamındaki işlemler için e-PYS dışında elektronik ortam kullanılamayacak.
Kamu kurumları ve idarelerin kendi yazılım platformlarında gerçekleştirdiği yönetmelik kapsamındaki işlemlerin de e-PYS’ye aktarılması ve sistem üzerinde kayıt altına alınması zorunlu olacak.
Bu düzenleme ile farklı kurum ve idarelerde kullanılan proje teslim ve inceleme süreçlerinin ortak bir elektronik altyapıda birleştirilmesi hedefleniyor.
Proje müellifleri ve idareler için yeni sorumluluklar
Yeni sistem, proje müellifleri ve e-PYS kullanıcıları açısından bazı doğrudan sorumluluklar da getiriyor.
Yapı ruhsatı eki proje ve hesaplarını hazırlayan ve inceleyen kişilerin e-PYS’ye kayıt olması zorunlu tutuluyor.
Kullanıcı adı ve şifrelerin korunması, yetkisiz kişilere kullandırılmaması ve kullanıcıların doğru şekilde tanımlanmasından ilgili idareler ile e-PYS’de kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler sorumlu olacak.
Ayrıca sisteme girilen verilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekiyor.
Bunun yanında e-PYS kullanıcılarının sistem üzerinden gönderilen bilgilendirme ve uyarıları takip etmesi de kullanıcı sorumlulukları arasında yer alıyor.
Proje teslim süreci ne zaman başlayacak?
Yönetmelik 1 Eylül 2028 tarihinde yürürlüğe girecek.
Dolayısıyla düzenleme 5 Ağustos 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanmış olmakla birlikte, e-PYS kapsamındaki yeni proje teslim ve yönetim hükümlerinin uygulanması için yaklaşık iki yıllık bir geçiş süresi bulunuyor.
Bu süreçte Bakanlık tarafından e-PYS kullanımına ilişkin yöntem, kılavuz ve rehberlerin yayımlanması; ayrıca hangi bina türleri, kullanım sınıfları, yapı inşaat alanı ve yapı yüksekliği kriterlerinde e-PYS üzerinden proje yüklemesinin zorunlu hale geleceğine ilişkin uygulama tarihlerinin belirlenmesi bekleniyor.
Mekanik tesisat projeleri açısından ne ifade ediyor?
Yeni düzenleme, yapı ruhsatı eki kapsamında hazırlanan mekanik tesisat projelerinin hazırlanması, teslim edilmesi, incelenmesi ve revizyon süreçlerini de doğrudan etkileyecek bir dijital dönüşüm altyapısının parçası.
Mekanik tesisat projeleri açısından özellikle proje çizimleri, hesaplar, raporlar ve ilgili sayısal proje verilerinin belirlenen format ve kurallara uygun şekilde hazırlanması önem kazanacak.
Bu nedenle önümüzdeki dönemde mekanik proje müellifleri açısından yalnızca proje hesabının ve çiziminin doğru yapılması yeterli olmayacak. Projenin elektronik teslim formatına, dosya yapısına ve Bakanlık tarafından belirlenecek teknik gerekliliklere uygun şekilde hazırlanması da teslim sürecinin bir parçası haline gelecek.
Özellikle BIM tabanlı proje üretimi, IFC veri değişimi, sayısal proje koordinasyonu ve elektronik revizyon süreçleri; mimari, statik, mekanik ve elektrik disiplinleri arasındaki koordinasyonun daha sistematik yürütülmesini sağlayacak.
Bu dijital dönüşümle birlikte mühendislik hesaplarının hızlı, kontrollü ve erişilebilir şekilde yürütülmesi de proje süreçlerinin önemli bir parçası haline geliyor. Tesisat.org Online, ısıtma, soğutma, havalandırma, su ve diğer mekanik tesisat uygulamalarına yönelik online mühendislik hesaplama araçlarını tek bir platformda sunuyor.
Sonuç: Yapı ruhsatı süreçlerinde dijital proje yönetimi dönemi
Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Elektronik Ortamda Teslimi ve Yönetilmesi Hakkında Yönetmelik, Türkiye’de yapı ruhsatı eki mimarlık ve mühendislik projelerinin teslim, inceleme, revizyon ve onay süreçlerinin elektronik ortamda standartlaştırılması açısından önemli bir adım oluşturuyor.
1 Eylül 2028 tarihinde yürürlüğe girecek sistem ile proje müellifleri, ilgili idareler ve yapı denetim kuruluşları arasındaki proje süreçlerinin e-PYS üzerinden kayıtlı, izlenebilir ve elektronik olarak yönetilen bir yapıya dönüşmesi hedefleniyor.
Özellikle PDF/A ve IFC formatlarının kullanımı, taranmış PDF’lerin kabul edilmemesi, elektronik revizyon kayıtlarının tutulması ve e-PYS dışında elektronik işlem yapılamaması proje üretim ve teslim süreçlerinde önemli değişiklikler oluşturacak.
Bu nedenle mimarlık ve mühendislik proje ofislerinin 2028 yılında başlayacak uygulamaya yalnızca bir dosya teslim sistemi değişikliği olarak bakmaması gerekiyor. Yeni sistem; proje üretimi, koordinasyon, kontrol, revizyon ve arşivleme süreçlerinin tamamını etkileyebilecek kapsamlı bir dijital proje yönetimi dönüşümünü beraberinde getiriyor.
Kaynak: 5 Ağustos 2026 tarihli ve 33331 sayılı Resmî Gazete, Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Elektronik Ortamda Teslimi ve Yönetilmesi Hakkında Yönetmelik.
