Asansör Hesabı

Asansör Hesabı, trafik analizi ve hesaplaması, özellikle yoğun nüfuslu yüksek yapılarda mimarların bina mimarisini daha iyi yapılmalarını sağlayan, dikey insan taşımacılığında önemli bir konudur.

Trafikten amaç, maksimum sayıda insanı, minimum zamanda ve bina hacmini en az kullanarak asansör tesisatının kurulmasını sağlamaktır. Yolcular ve asansör içinde beklemek, ne kalabalık bir kabinde olmak, ve ne de uzun bir süre kabinde kalmak isterler. Bu istekleri karşılamak için optimum bir çözüm bulmak trafik analizi yapılmasıyla mümkündür. Büyük binalarda uygun servis sağlamak için birkaç yolcu asansörü gereklidir. Bu durum da tek bir asansörün istekleri karşılamasından daha karmaşık asansör tesislerinin dizayn problemlerini oluşturur.

Hızdaki değişimler, kapasite, kabinlerin sayısı ve yerleşimleri, maliyet ve servis kalitesini etkileyen temel faktörlerdir. Trafik analizi seçeneklerinden biri, ekonomik olmasının yanı sıra, binanın ihtiyaçlarını en iyi karşılayabilecek bir seçenek olabilecektir.

Asansör tesislerinin tasarlanmasında, servis verilen binanın kullanım amacı belirleyicidir. Binaların kullanım amacına göre tipleri:

1. Değişik kiracıları olan ofis binaları
2. Tek amaçlı ofis binaları, devlete ait ofis binaları
3. Profesyonel amaçlı binalar yani, tıp merkezleri araştırma merkezleri, posta ayrıştırılması için kullanılan özel amaçlı binalar.
4. Oteller
5. Apartmanlar
6. Hastaneler

asansor-hesabi

Asansör kabinlerinin pozisyonları, kullanıcıların binaya girişinde çok çabuk dağılımlarının mümkün olan en yakın yerinde olmalıdır. Çeşitli katlarda asansör çıkışları da, kat nüfus dağılımlarının mümkün olan en yakın yerinde olmalıdır. Otopark girişlerinin, kantinlerin ve konferans salonlarının girişlerindeki trafik akışına özel önem verilmelidir. Eğer bina ana caddeden tek bir girişe sahipse kullanıcıların asansörleri girişe uygun bir yerleşimle tek bir sırayla uygun bir konumda düzenlenmelidir.

Bina iki girişli ise, iki asansör gereklidir. Her girişteki kabin sayısı, o girişi kullanabilecek kullanıcı sayısıyla belirlenir. Asansör girişleri genellikle merdivenlerin yanındadır, merdivenleri kullanma eğiliminde olanlar, kattan kata merdiven kullananların trafiğe ve tehlike anında asansör kullanımı da dikkate alınmalıdır.

Binalardaki günlük trafik bileşenleri, trafik piklerinin uygun olarak karşılanabilmesi için dikkatli olarak tayin edilmelidir. Normal olarak üç trafik yoğun talebiyle karşılaşılır. Bunlar, sabah, öğle ve akşam yoğun talepleridir. Trafik analizleri, genellikle sabah yoğun talebi göz önünde tutularak yapılmaktadır. Değişen sayıda kullananı olan binalarda, sabah talebi olarak kullanan sayısının %10-13 oranında bir kullanıcı sayısı saptanır. Bu oran sabit kullanıcılı binalarda % 17-25 olarak alınabilmektedir. Yani tek kullanıcı çeşitli binalarda bina nüfusunun %17-25’nin sabah yoğun trafiğinde 5 dakika esnasında en yoğun kullanımı gerçekleştirecekleri beklenir.

Asansörlerden sağlanması istenen servis kalitesi, binanın tipine, yapılacak masrafa ve kullanıcıların önemine bağlıdır. Servisin kalitesi, kullanıcıların istedikleri yerlere ulaştırılmasındaki hızla ölçülür. Buda, istenen kata ulaşmada asansör zamanı ve ortalama kullanıcının asansörü beklemesindeki toplam zamanla tanımlanır. Bu zaman ne kadar kısaysa, sağlanan serviste daha iyi olacaktır. Bir kişinin maksimum harcadığı zamanı, bir asansörü beklemek için geçirdiği süredir. Bu zaman “Bekleme Aralığı” dır ve gelen kabinlerin, ulaşmaları için geçen zaman aralığıdır. Bu zaman, her bir kabinin gidip gelme süresine ve kabin sayısına bağlıdır. Gidip gelme zamanı, bir asansörün giriş katından ayrıldıktan sonra, ortalama sayıda kullanıcıyı üst katta ortalama durağa ulaştırdıktan sonra tekrar giriş katma gelmesi için geçen süredir.

Bir asansör servisi, az bekleme aralığı ve kısa ulaşım zamanıyla da gerçekleştirilebilinir. Kullanıcılar, Bu iki durumdan birincisini tercih ederler, bekleme süresinde kullanıcı sabırsızdır. Bu nedenlerle, 20-60 saniye bekleme suresi, binanın kullanım amacına bağlı olarak seçilir.

Servis için belirli bir standart henüz tanımlanmamıştır. Farklı binalarda asansör servis kalitesi, ortalama gidiş- geliş süresi ve kullanıcının ortalama asansör için bekleme süresi için toplam kullanılan ortalama zaman, her bina için karşılaştırmalı olarak tayin edilir. [1]

Hesaplamalardaki formüller ve tabloların detaylı açıklamasını örnek bir hesap üzerinde inceleyelim. Bu yayında asansör trafik hesapları, mukavemet hesapları, kuvvet hesapları ve motor gücü hesabının nasıl yapıldığını öğrenebileceksiniz.

Asansör Hesabı – 1.Yayın

Asansör Hesapları için Tablolar

Asansör Hesabı – 2.Yayın

Asansör ile ilgili bu özet bilgiden sonra asansör hesapları yapabileceğiniz, internette kaynak olarak sunulan çeşitli excel hesaplamalarını ekteki linklerden indirebilirsiniz.

Önemli: Bilindiği üzere Eylül 2017 sonrası yeni asansörlerde EN 81-20 ve EN 81-50 standardı zorunlu hale gelmiştir. Eski EN 81-1/2+A3 standardı için yapılan mukavemet hesapları artık EN 81-50 ye göre yapılmaya başlanmıştır. Dolayısıyla hesaplarda da değişiklik olmuştur. Bu doğrultuda örnek mukavemet hesabı dijital ortamda aşağıdaki makaleden inceleyebilirsiniz.

TS En 81-20/50 Standardı İle Değişiklikler ve Ray Hesapları

Aşağıdaki hesaplar Eylül 2017 öncesi yapılan hesaplamaları içermektedir.

Asansör Hesap Programları
Açıklamaİndirme Linki
Asansör Avan Proje Hesapları – 1 ExcelAsansör Avan Proje Hesabıasansor-avan-proje-hesabi-1.xls
Asansör Avan Proje Hesapları – 2 ExcelAsansör Avan Proje Hesabı 2asansor-avan-proje-hesabi-2.xlsx
Asansör Avan Proje Hesapları – 3 ExcelAsansör Avan Proje Hesabı 3asansor-avan-proje-hesabi-3.xls
Asansör Hidrolik Ünite Hesapları ExcelAsansör Hidrolik Ünite Hesabıasansor-hidrolik-unite-hesabi.xls
Asansör Mukavemet Hesabı – 1 ExcelAsansör Mukavemet Hesabıasansor-mukavemet-hesabi-1.xls
Asansör Mukavemet Hesapları – 2 ExcelAsansör Mukavemet Hesabıasansor-mukavemet-hesabi-2.xlsx
Asansör Trafik Hesabı – 1 ExcelAsansör Trafik Hesabıasansor-trafik-hesabi-1.xls
Asansör Trafik Hesapları – 2 ExcelAsansör Trafik Hesabı - 2asansor-trafik-hesabi-2.xls
Asansör Trafik Hesapları – 3 ExcelAsansör Trafik Hesabı - 3asansor-trafik-hesabi-3.xls
Asansör Trafik ve Kuvvet Hesapları – 1 ExcelAsansör Trafik ve Kuvvet Hesabı 1asansor-trafik-ve-kuvvet-hesabi-1.xlsx
Asansör Trafik ve Kuvvet Hesapları – 2 ExcelAsansör Trafik ve Kuvvet Hesabı 2asansor-trafik-ve-kuvvet-hesabi-2.xls
Asansör Trafik, Kuvvet ve Gerilim Hesapları ExcelAsansör Trafik, Kuvvet ve Gerilim Hesabıasansor-trafik-kuvvet-ve-gerilim-hesabi.xls
Asansör Kuvvet ve Motor Gücü Hesapları ExcelAsansör Kuvvet ve Motor Gücü Hesaplarıasansor-kuvvet-ve-motor-gucu-hesaplari.xls
Hidrolik Asansör Hesapları ExcelHidrolik Asansör Hesabıhidrolik-asansor-hesabi.xls

Autocad formatında asansör projelerini ekteki linkten indirebilirsiniz.

Asansör Autocad Projeleri
Açıklamaİndirme Linki
Asansör Projesi AutocadAsansör ProjesiAsansör Projesi.dwg
Asansör Avan Projesi – 1 AutocadAsansör Avan ProjesiAsansör Avan Projesi – 1.dwg
Asansör Avan Projesi – 2 AutocadAsansör Avan Projesi 2Asansör Avan Projesi – 2.dwg
Asansör Avan Projesi – 3 AutocadAsansör Avan Projesi 3Asansör Avan Projesi – 3.dwg
Asansör Avan Projesi – 4 AutocadAsansör Avan Projesi 4Asansör Avan Projesi – 4.dwg
Hidrolik Asansör Projesi-1 AutocadHidrolik Asansör ProjesiHidrolik Asansör Projesi-1.dwg
Hidrolik Asansör Projesi-2 AutocadHidrolik Asansör Projesi 2Hidrolik Asansör Projesi-2.dwg
Karşı Ağırlık Arkada Asansör Projesi AutocadKarşı Ağırlık Arkada Asansör ProjesiKarşı Ağırlık Arkada Asansör Projesi.dwg
Karşı Ağırlık Yanda Asansör Projesi AutocadKarşı Ağırlık Yanda Asansör ProjesiKarşı Ağırlık Yanda Asansör Projesi.dwg
Araç Asansör Projeleri AutocadAraç Asansör Projeleri Autocadarac-asansorleri.rar

Kaynak:
1- Dr. Müh. Serpil KURT, Asansör Trafik Dizaynı
2- Asansör Trafik Hesabı ve Asansör Hesapları Yayını, Anonim

37 Yorum

  1. Sinem

    Sitenizi yeni takip etmeye başladım, çok faydalı paylaşımlar yapıyorsunuz, öncelikle bunun için teşekkür ederim. Asansör ile ilgili her şeyi bulabildiğim bir yazı olmuş, özellikle hesap programları için çok teşekkür ederim.

  2. Gökhan

    Hepsi bir arada çok güzel bir makale olmuş. Asansör basınçlandırma konusunu ve hesabını da ekleyebilir misiniz?

    1. tesisatbiz

      Gökhan Bey merhaba,
      Asansör ve merdiven basınçlandırma konusunu hesaplarıyla birlikte sitemize ekleyeceğiz.

  3. Can

    Asansör avan projelerinde mukavemet hesabı yapmak gerekli mi? Trafik ve kuvvet hesabı yapsak yeterli olur mu?

    1. tesisatbiz

      Can Bey merhaba,
      Asansör avan projesi, ilgili idareden ruhsatlandırılmasının sağlanması ve yapının özellik ve kullanım şartlarına uygun asansör tipi ve sayısının belirlenmesi amacıyla hazırlanır. Asansör avan projesinde, trafik hesabı, kuvvet hesapları ve motor gücü hesabının yer alması yeterlidir. Marka ve modele göre kullanılan armatürlerin (halat vs. ) değişiklik göstermesi nedeniyle mukavemet hesapları yapı kullanma izni alırken uygulama projesinde yer alır.

  4. Mustafa

    Merhaba, bitirme projemi asansör avan projesi üzerine yapmaktayım. Maliyet hesaplarıyla ilgili yardımcı olmanız mümkün müdür?

    1. tesisat

      Asansör projesi avan olarak hazırlanıyor ise maliyet hesabınız için, 2016 güncel bayındırlık pozlarından faydalanabilirsiniz. İletişim sayfasından asansör özelliklerini (makina dairesi, daireli vs, kapasite, seyir mesafesi…) gönderebilirseniz tarif ve fiyat bilgisini tarafınıza mail olarak iletiriz.

  5. Anıl Akbulut

    merhabalar

    ben makına muh lısans ogrencısıyım ve hıdrolık yuk asansoru projem ıcın bılgıye ıhtıyacım var. oncelıkle sıtenız harıka emegınıze elınıze saglık
    fakat ulasmam gereken bır kac bılgıye ulasamadım.

    ———-

    Hidrolik Asansör Projesi-1 Autocad Hidrolik Asansör ProjesiHidrolik Asansör Projesi-1.dwg
    Hidrolik Asansör Projesi-2 Autocad Hidrolik Asansör Projesi 2Hidrolik Asansör Projesi-2.dwg

    ———- ve —–

    Asansör Hidrolik Ünite Hesabı Excel Asansör Hidrolik Ünite Hesabıasansor-hidrolik-unite-hesabi.xls

    yardımcı olursanız sevınırım.
    tesekkurler
    Anıl Akbulut
    yeskici_315@hotmail.com

  6. tesisat

    Anıl Bey merhaba,
    Sunucu kaynaklı problemden dolayı pdf ve dwgler gözükmemekte olup, düzenlenmiştir.

  7. ANIL AKBULUT

    Gunaydın,
    Linkler hala guncellenmemiş, bilginiz olsun. Haber bekliyorum.

    1. tesisat

      Anıl Bey günaydın, linkler düzenlenmişti, tarayıcı önbelleklemesinden dolayı gözükmemiş olabilir. Tekrar deneyebilirsiniz.
      İyi günler.

  8. onur ünsoy

    güzel ve yararlı bir site olmuş emeğinize sağlık. yeterli sayıda avan projesi autocad çizimleri varken uygulama projesi çizimlerine pek rastlayamadım. bu konuda yardımcı olursanız sevinirim.

    1. tesisat

      Onur Bey merhaba,

      Marka ve modele göre kullanılan armatürlerin (halat çapları ve sayısı vs. ) değişiklik göstermesi nedeniyle mukavemet hesapları değişmektedir. Bu nedenle öncelikle avan proje ile sistem genel prensibi hazırlanmakta uygulama projesi belediye ve ilgili odalar tarafından onaylı asansör firmalarına bırakılmaktadır.

      Bu nedenle uygulama projesi çizimleri yer almamaktadır.

  9. Ayşe

    Merhaba
    Emeğinize sağlık çok faydalı bir site olmuş. Benim araç asansörü avan proje ve hesabına ihtiyacım var. Yardımcı olabilirseniz sevinirim.

    1. tesisat

      Merhaba,
      Konu ile ilgili çeşitli araç asansörü projelerini ekteki linkten indirebilirsiniz.

      Araç Asansörleri

  10. canan

    gerçekten çok teşekkürler istediğim dwg yi burda bulduğum için nasıl sevindim anlatamam 🙂

    1. tesisat

      Canan Hanım,
      Yardımcı olabildiysek ne mutlu. İyi günler dileriz.

  11. Şakir

    Yapmış olduğunuz değerli paylaşımlar için teşekkür ederek başlamak istedim.
    Malum artık en 81-20 standartına geçmiş bulunmaktayız. yeni standarta göre hazırlanmış mukavemet hesabı var mı.

    1. tesisat

      Şakir Bey merhaba,
      Bilindiği üzere Eylül 2017 sonrası yeni asansörlerde EN 81-20 ve EN 81-50 standardı zorunlu hale gelmiştir. Eski EN 81-1/2+A3 standardı için yapılan mukavemet hesapları artık EN 81-50 ye göre yapılmaya başlanmıştır. Dolayısıyla hesaplarda da değişiklik olmuştur. Bu doğrultuda örnek mukavemet hesabı dijital ortamda elimize ulaşırsa ekleyeceğiz.

      1. Şakir

        İlginiz için Teşekkür Ederim.

  12. Caner

    Merhabalar

    Pdf dosyalarına ulaşılamıyor acaba yardımcı olabilirmisiniz?

    1. tesisat

      Caner Bey merhaba,
      Pdf dosyaları açılmaktadır ancak internet bağlantınız doğrultusunda geç açılabilir. Eğer açılmaz ise >> sekmesine tıklayıp indirebilirsiniz.

  13. hakan

    merhaba admin bu çizilen asansör avan projelerin tümü elle mi çizilmiş autocad te yoksa hazır programlar var ascad gibi onlarla mı yapılmış merak ettim ascad elinizde varmı acaba autocad programımıza eklemek için.

    1. tesisat

      Hakan Bey merhaba,
      Autocad kullanarak avan projeler hazırlanmakla birlikte “lift designer” ve “4m Fine Lift” gibi programlarla da hazırlanarak dwg formatında sunulmaktadır.

  14. Aslan

    Merhaba, kolay gelsin. Engelli asansörü için hesap yapmaya çalışıyorum ama kaynak bulamıyorum. Hidrolik dışında, engelli asansörü örneği de ekleyebilir misiniz acaba?

    1. tesisat

      Aslan Bey merhaba,
      Engelli asansörü için farklı bir hesaplama metodu kullanılmıyor aynı hesaplama metodları ile hesaplanmaktadır. Tek farkı planlı alanlar imar yönetmeliği doğrultusunda asansör maddesinde engelli kullanımına uygun asansör için yer alan kabin alanı, kapı ölçüsüne uymanız gerekmekte ve TS 8237- Asansör Yerleştirme ile İlgili Boyutlar stadartındaki asgari ölçülerine riayet etmeniz gereklidir.

      1. Aslan

        Çok teşekkür ederim geri dönüşünüz için.

  15. gizem

    uygulama projesi örneği nasıl bulabilirim

    1. tesisat

      Merhabalar,
      Uygulama projesini ilgili mütahhitler tarafından onaylı asansör firmalarına hazırlatılmaktadır. Sitemizde de en kısa sürede uygulama projesi örneği eklenecektir.

  16. Mehmet E. ÖZER

    hidrolik hesaplamada Excel de çizim yaptırabilir miyiz. biz değerleri uzunlukları vereceğiz Excel bunu çizim haline getirebilir mi ? lütfen yardımcı olurmusunuz.

    1. tesisat

      Merhabalar,
      Excel veri girişi ile Autocad dosyasında çizimleri aktarabilirsiniz. Bunu için linkteki dosyayı inceleyebilirsiniz.
      Excel-Autocad Aktarım Dosyası

  17. Nebi M.

    Aşağıdaki hesaplar Eylül 2017 öncesi yapılan hesaplamaları içermektedir diye belirtmişsiniz 2017 sonrası hesaplar eklendi mi acaba.

  18. tesisat

    Merhabalar,
    2017 sonrası hesaplar ve 2019 da yapılan son güncelleme ile birlikte yeniden revize edilmiş hali tarafımıza hazırlanmaktadır. Kısa süre içerisinde sitemizde yayına alınacaktır.

  19. koray

    geçtiğimiz yıl güncellenmiş hali hazırlanmakta ve kısa süre içerisinde yüklenecektir diye belirtmişsiniz. acaba en güncel hali yüklendi mi

  20. birol

    çok teşekkkürler aradıklarımı buldum paylaşımınız için çok teşekkür ederim

  21. Mustafa

    Merhaba, öncelikle güzel anlatım için teşekkürler. Acaba makine dairesiz asansörler için de elinizde paylaşım yapabileceğiniz detaylı proje mevcut mudur? Örnek olarak makine dairesiz asansör projesi de paylaşabilir misiniz?

  22. MURAT

    Merhaba, web taraycısı olarak chrome kullanıyorum, ancak, Asansör Hesabı – 1.Yayın, Asansör Hesabı – 2.Yayın ve Asansör hesapları içi tablolar başlıklı bölümlerin içeriklerini göremiyorum. Yardımcı olursanız sevinirim. İyi çalışmalar.

Yorum Yap