Kritik Buhar Uygulamalarında Basınç Düşürme İstasyonu

Buhardan ısı aktarımı için kullanılan makine ve cihazları korumak amacıyla, buhar basıncı düşürülür. Birçok plakalı ısı değiştirici, conta dayanım sıcaklığından dolayı azami 4 barg; benzer birçok ısı değiştirici cihaz da benzer basınçlarda ve alt basınç seviyelerinde buhar kullanır. Ayrıca buhar basıncını 32 barg ve daha aşağı basınçlardan alt basınç seviyelerine indirmek buharı daha kuru hale getirir.

Şekil-I’de görüldüğü gibi 32 barg ve daha düşük basınç seviyelerinden buhar basıncı düşürüldüğünde buharlaşma için gereken entalpi değeri azaldığı için kuru buhar elde edilmektedir. Saturation line (doyma çizgisi) %100 doymuş buharın oluştuğu çizgidir.

H-P-T diyagramı

Şekil-I: H-P-T diyagramı

Şekil-II’de görüldüğü gibi yatay buhar hatlarında borunun alt yüzeyindeki kondens akışının sağlanması için eksantrik redüksiyon kullanılmalıdır. Eksantrik redüksiyon kullanımı koç darbesi oluşumunu da engeller. Bununla birlikte buhar hattına akış yönüne doğru 5/1000 gibi bir eğim verilmelidir.

Yatay buhar hatları için redüksiyon seçimi

Şekil-II: Yatay buhar hatları için redüksiyon seçimi

Sanayide birçok sektörde buhar beslemesinin kaybı veya kontrolden çıkması sonucu üretim kaybı ve fire oluşabilmektedir. Bu durumda oluşan herhangi bir arızanın en kısa sürede giderilip sistemin sürdürebilirliği sağlanmalıdır. Buradaki üretim kaybı maliyeti yanında fazladan kullanılan vana grubunun ek maliyeti hiçbir anlam ifade etmez.

Hassas ve esnek basınç düşümü için tercihen STEVI pnömatik aktüatörlü oransal kontrol vanaları, elektro-pnömatik pozisyoner ile kullanılmalıdır. Eğer basınçlı hava beslemesi sağlanamıyorsa, PREDU doğrudan tesirli basınç düşürücü kullanılabilir.

Şekil-II’de görüldüğü gibi PREDU basınç düşürücü ile yedekli sistem yapısı oluşturmak mümkün; özellikle basınçlı hava ve elektrik götürülemediği nokta doğru bir çözüm oluşturabilirsiniz. PREDU’nun tepki süresini düşürmek için, paket içinden çıkan orifis “kontrol hattına” monte edilmelidir. SAFE 902 emniyet ventilinin açma basıncının düşürülen basıncın 1,25 katı olması tavsiye olunur.

Sistemi oluşturduktan sonra dengeleme kabına bağlı olan kontrol hattı tıkanmaya karşı kontrol edilmelidir. Sahada yanlış montaj sonucu, özellikle dişli bağlantılara sarılan contaların kontrol hattına kaçırılması ile tıkanma uygulamada basınç düşürülememesi sorunu oluşturabilir.

PREDU Basınç Düşürme İstasyonu

Şekil-III: PREDU Basınç Düşürme İstasyonu – Yedekli Tasarım

No.ÜrünAçıklama
1ARI-FABA Plus 046Buhar Giriş – Metal Körüklü Kesme Vanası
2ARI-STRAINER 050Buhar Giriş – Pislik Tutucu
3ManometreDeve Boyunlu ve Vanalı Manomotre 1/2″
4ARI-FABA Plus 046Kondens Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
5ARI-CONA SC 634Kondens Çıkış – Şamandıralı Buhar Kapanı
6ARI-STRAINER 050Kondens Çıkış – Pislik Tutucu
7ARI-FABA Plus 046Kondens Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
8ARI-FABA Plus 046Kondens Boşaltma – Metal Körüklü Kesme Vanası
9AYVAZ SPR-25Vorteks Tip Buhar Seperatörü
10ARI-FABA Plus 046Buhar Giriş – Metal Körüklü Kesme Vanası
11ARI-PREDU 701Buhar Giriş – Doğrudan Tesirli Basınç Düşürücü
12ARI-FABA Plus 046Buhar Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
13ARI-Water Seal PotDengeleme Kabı, İğne Vana ve Kontrol Hattı
14ARI-FABA Plus 046Kondens Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
15ARI-CONA B 601Kondens Çıkış – Bimetalik Buhar Kapanı
16ARI-FABA Plus 046Kondens Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
17ARI-FABA Plus 046Kondens Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
18ARI-CONA 665Kondens Çıkış – Otomatik Sıvı Atıcı
19ManometreDeve Boyunlu ve Vanalı Manomotre 1/2″
20ARI-SAFE 902Buhar Çıkış – Tam Kalkışlı Emniyet Ventili
21ARI-Water Seal PotDengeleme Kabı, İğne Vana ve Kontrol Hattı (Yedek)
22ARI-FABA Plus 046Buhar Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası (Yedek)
23ARI-PREDU 701Buhar Giriş – Doğrudan Tesirli Basınç Düşürücü (Yedek)
24ARI-FABA Plus 046Buhar Giriş – Metal Körüklü Kesme Vanası (Yedek)

Tablo-I: PREDU Basınç Düşürme İstasyonu Bileşen Listesi

Şekil-III’de görüldüğü gibi STEVI pnömatik aktüatörlü oransal kontrol vanası ile yedekli sistem yapısı oluşturmak mümkün; özellikle basınçlı hava ve elektrik götürülebildiği nokta doğru bir çözüm oluşturabilirsiniz. STEVI kontrol vanasının pnömatik aktüatör ile tepki süresi saniyeler ile ölçülebilir. Yük dalgalanmaları sonucunda yaşanan basınç dalgalanmalarına saniyeler içinde tepki verebilir. Hassas, esnek basınç kontrolü, PID kontrolör aracılığıyla da sağlanır ve hızlı bir şekilde çıkış basıncı ayarı değiştirilebilir. SAFE 902 emniyet ventilinin açma basıncının düşürülen basıncın 1,15 katı olması tavsiye olunur.

Burada dikkat edilmesi gereken konular; basınçlı hava besleme bağlantılarının düzgün yapılması ve nemli havanın aktüatör diyaframına ve pozisyonere girmesini engellemek için filtre ve manometreli hava regülatörü kullanılmasıdır. Hava besleme bağlantılarında kaçak varsa aktüatör titreşim yaparak yavaş yavaş açılır. Nemli hava beslemesi ise kısa sürede diyaframa ve/veya pozisyonere zarar verir. Diyaframa beslenecek hava basıncı 6 bar’ı geçmemelidir. Bazı özel aktüatörlerde, diyafram azami 4-5 bar hava basıncı ile beslenmelidir.

STEVI Basınç Düşürme İstasyonu

Şekil-IV: STEVI Basınç Düşürme İstasyonu – Yedekli Tasarım

No.ÜrünAçıklama
1ARI-CONA 665Kondens Çıkış – Otomatik Sıvı Atıcı
2ARI-FABA Plus 046Kondens Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
3ARI-FABA Plus 046Kondens Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
4ARI-CONA B 601Kondens Çıkış – Bimetalik Buhar Kapanı
5ARI-FABA Plus 046Kondens Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
6ARI-FABA Plus 046Buhar Giriş – Metal Körüklü Kesme Vanası
7ARI-STRAINER 050Buhar Giriş – Pislik Tutucu
8ARI-STEVI 448Buhar Giriş – Pnömatik Aktüatörlü Oransal Kontrol Vanası
9ARI-FABA Plus 046Buhar Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
10ARI-FABA Plus 046Kondens Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
11ARI-CONA B 601Kondens Çıkış – Bimetalik Buhar Kapanı
12ARI-FABA Plus 046Kondens Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
13ARI-FABA Plus 046Kondens Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
14ARI-CONA 665Kondens Çıkış – Otomatik Sıvı Atıcı
15ManometreDeve Boyunlu ve Vanalı Manomotre 1/2″
16ARI-SAFE 902Buhar Çıkış – Tam Kalkışlı Emniyet Ventili
17Pressure TransmitterBasınç Transmitter 1/2″
18ARI-FABA Plus 046sBuhar Çıkış – Metal Körüklü Kesme Vanası
19ARI-STEVI 448Buhar Giriş – Pnömatik Aktüatörlü Oransal Kontrol Vanası
20ARI-STRAINER 050Buhar Giriş – Pislik Tutucu
21ARI-FABA Plus 046Buhar Giriş – Metal Körüklü Kesme Vanası
22ManometreDeve Boyunlu ve Vanalı Manomotre 1/2″
23ARI-PREDU 701Buhar Giriş – Doğrudan Tesirli Basınç Düşürücü (Yedek)
24ARI-FABA Plus 046Buhar Giriş – Metal Körüklü Kesme Vanası (Yedek)

Tablo-II: STEVI Basınç Düşürme İstasyonu Bileşen Listesi

Kaynak: Ersun GÜRKAN, Ayvaz, ARI-Armaturen Türkiye Ürün Müdürü, Endüstri Mühendisi

İlgili Yazılar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

close

15 Bin Üyemize Katılın