Yağmur borusu çap hesabı, çatı ve teras alanlarından yağmur suyunu tahliye etmek için gereken boru çapını belirler. Detaylı yöntemde ile göre akma ve taşma yağmur yükü ayrı ayrı değerlendirilerek hesap yapılır; pratik yöntemde ise çatı alanı ve şehre göre hızlı boyutlandırma sunulur.
TS 1258 ve EN 12056-3 standartlarına göre boru eğimi ve doluluk oranı dikkate alınır. Yetersiz çap yağmur suyunun çatıda birikmesine ve sızıntıya yol açar.
Yağmur Suyu Hesaplama Metodu
Detaylı
| Akma Yağış Miktarı (i) | Seçilen ile ait yağış şiddetidir (lt/sn·ha) |
| Çatı Yüzey Katsayısı (Kçatı) | Çatı eğimi ve kaplama türüne göre alınır. Örneğin düz çatı için 0.8, çakıl kaplı çatı için 0.5 alınabilir. |
| Çatı Alanı (A) | Yağış alanının büyüklüğüdür (m²). |
| Emniyet Faktörü (Femniyet) | Kullanım amacına göre alınır. (Genel mekan: 2, Hastane/Tiyatro: 3) |
| Süzgeç Kapasitesi (Qsüzgeç) | Süzgeç çapına göre taşıyabileceği debidir (ör. 100 mm → 4.5 lt/sn). |
| Toplam Debi (Q) | Q = (i × Kçatı × A) / 10 000 Toplam yağış debisi lt/sn cinsinden bulunur. |
| Gerekli Süzgeç Adedi (n) | n = (Q / Qsüzgeç) × Femniyet Emniyet faktörü dikkate alınarak süzgeç sayısı hesaplanır. |
Klasik:MMO Sıhhi Tesisat Kitabı esaslarına göre basitleştirilmiş hesap yöntemidir.
| Yağış Yoğunluğu (i) | Genellikle 0.75 lt/sn·m² olarak alınır (MMO Sıhhi Tesisat Esası). |
| Toplam Alan (A) | Çatı, balkon ve teras alanlarının toplamıdır (m²). |
| Eksen Faktörü (Keks) | Dikey borular için 1.0, yatay borular için 0.5 alınır. |
| Gerekli Boru Alanı (S) | S = A × i × Keks Boru kesit alanı cm² cinsinden bulunur. |
| Boru Çapı (D) | D = 1.13 × √S × 10 Boru çapı milimetre (mm) cinsinden hesaplanır. |
| Oluk Debisi (Qoluk) | Qoluk = (600 × π × D²) / 4 × 10⁻⁴ Olukta taşınan su debisidir. |
| Statik Basınç (hs) | hs = H × 9.81 / 10 Bina yüksekliğine göre mSS cinsinden hesaplanır. |
| Basınç Kaybı (hk) | hk = 6.05 × Qoluk¹·⁸⁵ / (100¹·⁸⁵ × D⁴·⁸⁵) × H × 10⁵ Friction kayıplarını temsil eder. |
| Etkin Basınç (he) | he = hs - hk Net kullanılabilir basınç yüksekliğidir. |
Bu bölümde yer alan formüller TS 1258 standardı ve MMO Sıhhi Tesisat Esasları esas alınarak oluşturulmuştur. Hesaplama sonuçları bu bağıntılar üzerinden türetilir ve yağmur suyu borulama sisteminin hidrolik kapasitesini yorumlamada kullanılır.