Yağ Ayırıcı Hesabı, ticari mutfak, et işleme ve gıda tesislerindeki atık su debisini TS EN 1825-2:2002 standardına göre hesaplayarak uygun NS (Nominal Size / Nominal Büyüklük) yağ ayırıcı sınıfını belirler.
Standart üç farklı hesap yöntemi sunar: Yöntem A ekipman/tesisat bazlı (Annex A.1, Denklem A.1) — her ekipman için adet ve debi girilir; Yöntem B işletme tipi bazlı (Annex A.2, Denklem A.2) — günlük öğün/et miktarı ve çalışma saatinden hesaplanır; Yöntem C saha ölçümü (§6.2.1-a) — sahada ölçülen Qs değeri doğrudan girilir. §6.2 gereği Yöntem A ve B uygulanabiliyorsa büyük olan debi esas alınmalıdır. NS = Qs × ft × fd × fr formülü uygulanır ve sonuç bir üst tercih edilen NS sınıfına yuvarlanır.
EN 1825-2:2002 — Hesap Yöntemi Referansı
| Madde / Denklem | İfade | Açıklama |
|---|---|---|
| §6.1 Denklem (1) | NS = Qs × ft × fd × fr | Hesaplanan NS, EN 1825-1 §4 tercih edilen serisinin bir üst değerine yuvarlanır. |
| Annex A.1 — Denklem A.1 | Qs = Σ[n × qi × Zi(n)] | Yöntem A — ekipman bazlı maks. debi [l/s]. n: adet, qi: bireysel debi, Zi(n): eşzaman faktörü. |
| Annex A.2 — Denklem A.2 | Qs = (V × F) / (3600 × t) | Yöntem B — işletme tipi bazlı maks. debi [l/s]. |
| Denklem A.3 | V = M × Vm | Ticari mutfak günlük su hacmi. M: öğün sayısı, Vm: Tablo A.3 değeri. |
| Denklem A.4 | V = Mp × Vp | Et işleme günlük su hacmi. Mp: kg/gün, Vp: Tablo A.4 değeri. |
| §6.2.2 Tablo 1 | ft: ≤60°C → 1,0 | >60°C → 1,3 | Yüksek sıcaklık ayırıcı verimini düşürür; ayırıcı girişindeki gerçek sıcaklık esas alınır. |
| §6.2.3 + Şekil 1 | fd: <0,94 g/cm³ → 1,0 | ≥0,94 → 1,5 | §6.2.3: Mutfak, mezbaha, et ve balık işleme için fd=1,0. Yoğunluk bilinen yağlarda Şekil 1'den okunur; ≥ 0,94 g/cm³ → fd=1,5. Yağ yoğunlukları için bkz. Annex B Tablo B.1. |
| §6.2.4 Tablo 2 | fr: yok→1,0 | var→1,3 | özel→≥1,5 | Deterjanlar emülsiyon oluşturarak ayrıştırmayı olumsuz etkiler. Hastane vb. özel durumda fr≥1,5. |
| §6.4 | Vçamur = 100 × NS (veya 200 × NS) | Normal tesisler: min 100×NS litre. Mezbaha ve benzeri: min 200×NS litre önerilir. |
| §5 | Paralel bağlantı | Aynı NS'de birden fazla ayırıcı paralel bağlanabilir; debi eşit paylaşılmalıdır. |
| Tablo A.2 Notu | Denklem A.1 + Tablo A.2 | Herhangi bir ekipmana bağlı olmayan, yalnızca yıkama/temizleme amaçlı draw-off noktaları için uygulanır. İki veya daha fazla nokta varsa Denklem A.1 ile Tablo A.2 değerleri birlikte kullanılır. |
| §6.1 — Yağ Depolama | Kapasite = 40 × NS [litre] | Beklenen yağ miktarı 40×NS litreyi aşıyorsa: (1) bir üst NS seçilebilir, (2) dış depolama oluşturulabilir veya (3) daha sık boşaltma planlanabilir. |
| §6.3 — Özel Durumlar | Saha araştırması | Mezbaha ve toptan kasaplar için NS seçimi saha özgü araştırmaya dayandırılmalıdır. Bu hesap ön boyutlandırma niteliğindedir. |
| §6.2.1 (a) — Yöntem C | Qs = ölçülen değer | Yöntem C — Qs sahada ölçüm yoluyla belirlenmişse doğrudan girilir; düzeltme faktörleri (ft, fd, fr) yine uygulanır. Ölçüm değeri Yöntem A/B'den büyükse bu esas alınmalıdır. |
| §6.2 Uyarı | — | Her iki yöntem uygulanabiliyorsa büyük debi NS hesabında kullanılmalıdır. |
| Tablo A.1 — Eşzaman Faktörü Zi(n) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ekipman | n=1 | n=2 | n=3 | n=4 | n≥5 |
| Tüm ekipmanlar (m=1–8, 10–17) | 0,45 | 0,31 | 0,25 | 0,21 | 0,20 |
| Bulaşık makinesi m=9 (ÖZEL) | 0,60 | 0,45 | 0,40 | 0,34 | 0,30 |
| Tablo A.5 — Pik Akış Katsayısı F (Yöntem B) | |||
|---|---|---|---|
| İşletme Tipi | F | Vm / Vp | Çamur Min |
| Otel | 5,0 | 100 l/öğün | 100×NS |
| Restoran | 8,5 | 50 l/öğün | 100×NS |
| Hastane | 13,0 | 20 l/öğün | 100×NS |
| Büyük Catering (24 saat) | 22,0 | 10 l/öğün | 100×NS |
| Fabrika / Ofis Kantini | 20,0 | 5 l/öğün | 100×NS |
| Küçük et işleme (≤5 GV/hafta) | 30,0 | 20 l/kg | 200×NS |
| Orta et işleme (6–10 GV/hafta) | 35,0 | 15 l/kg | 200×NS |
| Büyük et işleme (11–40 GV/hafta) | 40,0 | 10 l/kg | 200×NS |
⛔ §7.1 — Yağ Ayırıcıya Deşarj Edilmemesi Gerekenler: Yalnızca organik yağ ve gres içeren atık sular deşarj edilebilir. Şunlar kesinlikle bağlanmamalıdır: fekalli/siyah sular, yağmur/yüzey suyu, mineral orijinli hafif sıvılar (mineral yağ, benzin vb.). §7.3: Ayırıcı öncesi boru eğimi min %2 (1:50). §8: Ayırıcı en az ayda bir, tercihen iki haftada bir boşaltılmalıdır.
⚖️ Uyarı: Bu hesaplama aracı EN 1825-2:2002 §6 ve Annex A hesap yöntemlerini birebir uygular. Tabloda yer almayan ekipmanlar için üretici verilerinden qi ve Zi değerleri alınmalıdır. NS hesabından sonra seçilen ayırıcının EN 1825-1 gerekliliklerini karşıladığı doğrulanmalıdır. Çevresel mevzuat ve yerel yönetmelikler ek kısıtlamalar getirebilir.