Aydınlatma hesabı, TS EN 12464-1:2021'in Madde 7.3'ünde tanımlı 298 görev/aktivite alanının (50 kategori) gerektirdiği Ēm (bakımlı aydınlık düzeyi), Uo (düzgünlük), Ra (renksel geriverim) ve RUGL (kamaşma sınırı) değerlerini kullanarak, klasik Lumen Yöntemi (Room Index + Utilization Factor + Bakım Faktörü) ile gerekli armatür sayısını ve yerleşim önerisini hesaplar.

Önemli: Ēm/Uo/Ra/RUGL değerleri doğrudan standardın kendisinden alınmıştır. Room Index/Utilization Factor hesabı ise standardın bir parçası değildir. Genel bir ışıklandırma mühendisliği yaklaşımıdır (ön tasarım amaçlı); kesin Uo/kamaşma garantisi için profesyonel aydınlatma simülasyonu (DIALux, Relux vb.) gereklidir. Bakım Faktörü ise ayrı bir uluslararası standarda, ISO/CIE TS 22012:2019'a göre 4 bileşenden (fLF×fS×fLM×fSM) hesaplanır.

🔧 Bakım Planı :ISO/CIE TS 22012:2019'a göre, tüm mahallere uygulanır

ℹ️ Bakım Faktörü (fm) artık ISO/CIE TS 22012:2019'a göre 4 ayrı bileşenden hesaplanır: fm = fLF (Işık Akısı Faktörü) × fS (Hayatta Kalma Faktörü) × fLM (Armatür Bakım Faktörü) × fSM (Yüzey Bakım Faktörü). Tüm bileşenler opsiyoneldir, hiçbiri girilmezse fLF=fS=fLM=1,00 kabul edilir, yalnızca fSM (girdiğiniz tavan/duvar yansıtmasından) hesaplanır. Üretici verisi eklerseniz daha doğru sonuç alınır.

Tasarım/Bakım Ömrü (saat) Kirlilik Kategorisi fSM için Yüzey Yenileme Aralığı (yıl) fLM (Armatür Bakım Faktörü, biliniyorsa) opsiyonel, 0-1 — CIE 097:2005 Çizelge 3.4'ten armatür tipine göre veya üreticiden

fLF (Işık Akısı Faktörü, biliniyorsa) opsiyonel, üreticiden doğrudan — ISO/CIE 22012'nin tercih ettiği yöntem Işık Kaynağı Lx Değeri (%) opsiyonel, örn. L80→80 — fLF girilmezse bu ikisinden yaklaşık hesaplanır Bu Lx Değerinin Saati opsiyonel, örn. 50000 Arıza Oranı (%) opsiyonel Arıza Oranı Referans Saati opsiyonel, örn. 5000

🏠 Mahal Bilgileri

ℹ️ Ēm Seçimi "Modifiye/Üst" değeri, standardın Madde 5.3.3'te belirttiği şu koşullardan biri/birkaçı geçerliyse tercih edilebilir: görsel iş kritik, hata maliyeti yüksek, yüksek doğruluk/verimlilik gerekiyor, ayrıntılar normalden küçük/düşük kontrastlı, uzun süreli çalışma, düşük gün ışığı, çalışanın görme yetisi normalden düşük. Bu koşullar geçerli değilse "Gerekli" (standart minimum) kullanın.

No	Mahal Adı	Kategori	Görev / Aktivite Alanı	Uzunluk (m)	Genişlik (m)	Montaj Yük. (m)	Armatür Lümeni (lm)	Ēm Seçimi	Özel Ēm (lx)	Tavan %	Duvar %	Sil
1

TS EN 12464 Aydınlatma Hesaplama Metodu

Adım	İçerik
Ēm/Uo/Ra/RUGL/Ēm,z/Ēm,wall/Ēm,ceiling Kaynağı	BS EN 12464-1:2021 Madde 7.3, Çizelge 9-61
Room Index (RI)	RI = (Uzunluk×Genişlik) / (Montaj Yüksekliği×(Uzunluk+Genişlik)) genel mühendislik formülü, standardın parçası değil
Utilization Factor (UF)	RI ve yüzey yansıtma sınıfına (Açık/Orta/Koyu) göre genel/tipik eğriden enterpolasyonla, standardın parçası değil, ön tasarım tahmini
Bakım Faktörü (fm)	ISO/CIE TS 22012:2019, Formül (1): fm = fLF × fS × fLM × fSM
Gerekli Işık Akısı	Φ = (Ēm × Alan) / (UF × fm)
Armatür Sayısı	N = Φ / (armatürün ışık akısı, lm)
Yerleşim	Oda en-boy oranına yakın bir satır×sütun ızgarası

Bakım Faktörü (fm) ISO/CIE TS 22012:2019

Bileşen	Kaynak / Yöntem
fLF — Işık Akısı Faktörü	Madde 6.2. Işık kaynağının kendi lümen bozunması (kirlenmeden bağımsız). IES TM-21-11 üstel model: B=-ln(Lx/100)/saat, fLF=exp(-B×Tasarım Ömrü). Girilmezse fLF=1,00.
fS — Hayatta Kalma Faktörü	Madde 6.3. Varsayılan "spot replacement" rejiminde fS=1,00 (standardın kendi varsayılanı, arızalanan hemen değiştirilir). Arıza oranı girilirse grup-değiştirme rejimi gibi hesaplanır.
fLM — Armatür Bakım Faktörü	Madde 6.4. Güvenilir kaynaklı bir iç mekan tablosu (CIE 097:2005 Çizelge 3.4) bu araca aktarılamadığından, YALNIZCA kullanıcı biliyorsa (üretici verisi veya standardın kendisinden elle bakılarak) girilen bir değerdir; girilmezse 1,00 kabul edilir (sahte kesinlik üretilmez).
fSM — Yüzey Bakım Faktörü	Madde 6.5, CIE 097:2005 Çizelge 3.6 (yalnızca doğrudan ışık dağılımı; en yakın yansıtma kombinasyonu × kirlilik × yenileme aralığı). Not: standardın Madde 6.5'i zemin yansıtmasını da etken sayar, ancak referans tabloda zemin sabit %20'dir (kaynağın ön tasarım varsayımı).

Bu araç bir ön tasarım/armatür adedi tahmin aracıdır. Uo (düzgünlük) ve RUGL (kamaşma) gereksinimleri EN 12464-1 tarafından zorunlu tutulur ama bu basit Lumen Yöntemi hesabıyla garanti edilemez. Nihai tasarım, armatür fotometrik verisiyle profesyonel bir aydınlatma simülasyon yazılımı (DIALux, Relux vb.) ve deneyimli bir aydınlatma mühendisi onayı ile teyit edilmelidir. Sağlık Tesisleri → Ameliyathane kategorisindeki "Operating cavity" (cerrahi lamba) satırı EN 12464-1'in kapsamı dışındadır; bu, ayrı bir tıbbi cihaz standardı olan BS EN IEC 60601-2-41:2021'e tabidir ve bu araçla hesaplanamaz.