Stoker süresi hesabı, katı yakıtlı kazanlarda stoker motorunun besleme (çalışma) ve bekleme (durma) sürelerini kapasite, verim ve yakıt türüne göre belirler. Yanlış stoker süresi yanmamış yakıt birikimine, verim düşüşüne veya aşırı ısınmaya yol açar.
İthal kömür (6500 kcal/kg), yerli kömür (4500 kcal/kg) ve prina (3500 kcal/kg) için ayrı tablolar kullanılır. Kapasite değeri iki tablo noktası arasındaysa lineer interpolasyonla hesaplanır. Sonuçlar referans niteliğinde olup kazan markası ve modeline göre saha ayarı gerekebilir.
Stokerli Kazan Hesaplama Metodu
| Yakıt Alt Isıl Değeri (AİD) |
Yakıtın 1 kg’ının yanmasıyla açığa çıkan ısı miktarıdır. Formül: AİD = kcal/kg Örnek: İthal Kömür → 6500 kcal/kg, Yerli Kömür → 4500 kcal/kg, Prina → 3500 kcal/kg |
| Kazan Verimi (η) |
Kazanın ürettiği ısının, yakıtın içerdiği toplam enerjiye oranıdır. Formül: η = (Çıkış Enerjisi / Giriş Enerjisi) × 100 Genellikle %80–90 arasında alınır. |
| Saatlik Yakıt Tüketimi (Ys) |
Kazanın kapasitesi ve verimine göre bir saatte yakılan yakıt miktarıdır. Formül: Ys = Qkazan / (AİD × η / 100) Birimi: kg/h |
| Bekleme ve Besleme Süreleri |
Stoker motorunun çalışma (besleme) ve durma (bekleme) süreleridir. Veri: Kapasiteye göre deneysel tablodan alınır. Formül (enterpolasyonla): Bekleme = f(Q), Besleme = f(Q) Kapasite değeri iki tablo noktası arasındaysa, lineer interpolasyonla hesaplanır. |
| Not |
Stoker süreleri; kazan markası, besleme helezon tipi, yanma odası hacmi ve yakıt nem oranına göre değişebilir. Hesaplanan değerler referans öneri niteliğindedir. |
Açıklamalar: Bu hesaplama, stokerli kazanlarda yakıt tipine ve kapasiteye bağlı olarak gerekli yakıt miktarını ve otomatik besleme sürelerini belirler. Alt ısıl değerler ve verim dikkate alınarak kazan performansı optimize edilir. Lineer interpolasyon yöntemiyle tablo arası değerler hesaplanır.
Veri Hesap Bilgileri: Kazan verimi firma marka ve modele göre değişiklik göstermektedir, katalog değerlerini alınız. Bilinmiyorsa yaklaşık %60 alınabilir.