Pompa basınç kaybı hesabı, ısıtma, soğutma ve proses hatlarında boru uzunluğu, çapı ve akışkana bağlı sürtünme kayıpları ile dirsek, vana ve tee gibi bağlantı elamanı kayıplarını toplar. Su ve yağ hatları için ayrı viskozite katsayıları uygulanır.
Her hat segmenti ayrı ayrı girilir; toplam basınç kaybı mSS ve kPa cinsinden hesaplanır. Sonuç pompa seçimi için gerekli manometrik yükseklik değerini verir.
Pompa Basınç Kaybı Hesaplama Metodu
| Parametre | Açıklama / Formül |
|---|---|
| Akışkan Özellikleri | Sıcaklığa bağlı yoğunluk (ρ), vizkozite (μ) ve özgül ısı (cp) hesaplanır. Su ve yağ için farklı ampirik formüller kullanılır. |
| Debi Hesabı | Q = Kapasite × 3600 / (ρ × cp × ΔT × 1000) m³/h |
| Hız Hesabı | v = 4 × Q / (π × 3600 × D²) m/s D: İç çap (m) |
| Reynolds Sayısı | Re = ρ × v × D / μ |
| Bağıl Pürüzlülük | ε/D = Malzeme pürüzlülüğü / İç çap |
| Sürtünme Faktörü | Colebrook White metoduna göre sürtünme faktörü bulunur. Doğrudan seçim için TS 2164 standartı sürtünme basınç kaybı tablosunu kullanabilirsiniz. |
| Sürtünme Kaybı | ΔP = f × L × v² / (2 × g × D) mSS |
| Yerel Kayıplar | ΔP = Σξ × v² × ρ / (2 × g × 1000) mSS ξ: Direnç katsayıları (dirsek, vana, bağlantı vb.) |
| Toplam Basınç Kaybı | (Sürtünme + Yerel kayıplar + İlave kayıp) × (1 + Emniyet) |
| Pompa Debisi | Maksimum kapasite × (1 + Emniyet) |
Pompa basınç kaybı hesabı, hidrolik sistemlerde boru içi akışın sürtünme direnci ve yerel fittings kayıplarının toplamına dayanır. Hesaplamada önce akışkan özellikleri (yoğunluk, vizkozite, özgül ısı) sıcaklığa bağlı olarak belirlenir.
Ardından her hat için debi ve hız hesaplanır. Reynolds sayısı ile akış rejimi belirlenir ve Darcy-Weisbach denklemiyle sürtünme faktörü bulunur. Boru uzunluğu ve iç çapa bağlı sürtünme kaybı ile dirsek, vana, bağlantı elemanlarının yerel kayıpları toplanarak hat basınç kaybı elde edilir.
Tüm hatların kayıpları, ilave kayıplar ve emniyet payı ile birleştirilerek pompa seçimi için gerekli toplam basınç kaybı hesaplanır. Yöntem, ASHRAE ve DIN standartlarına uygun olup ısıtma, soğutma ve endüstriyel boru sistemlerinde kullanılır.
İlave Basınç Kaybı Tablosu
| Eleman | Yaklaşık Basınç Kaybı (mSS) |
|---|---|
| 3 Yollu Motorlu Vana | 0,5 |
| 2 Yollu Motorlu Vana | 0,4 |
| Mobil Kollektör | 0,3 |
| Radyatör | 0,5 |
| Boyler Serpantin | 5 |
| Eşanjör | 3 |
| Aparey | 1 |