Hidrofor hesabı, bina su tesisatında basınç yetersizliğini gidermek için gereken pompa debisi, çalışma basıncı ve genleşme tankı hacmini belirler. TS 2821 yükleme birimi yöntemi, TS 1258 günlük tüketim yöntemi ve sayaç ölçüm verileri desteklenir.
Konut, otel, hastane ve ticari yapılar için bina tipine göre pik debi otomatik hesaplanır. Hidrofor tipi Basınç Şalterli / Frekans Konvertörlü ve pompa konfigürasyonuna (Tek Pompalı / Çok Pompalı / Elektronik Kontrollü) göre basınç bandı, genleşme tankı hacmi ve motor gücü sonuç tablosunda gösterilir.
Hidrofor Hesaplama Yöntemleri
1. Yükleme Birimine Göre (TS 2821)
| Parametre | Formül / Açıklama |
|---|---|
| Toplam Yük Birimi | Σ (Armatür Adedi × YB Katsayısı) |
| Toplam Su Sarfiyatı | 0,25 × √(Toplam YB) [l/s] |
| Toplam Pompa Debisi | Su Sarfiyatı × Eşzaman Faktörü × 3,6 [m³/h] |
2. TS 1258 Tüketim Miktarına Göre
| Parametre | Formül / Açıklama |
|---|---|
| Toplam Su Sarfiyatı | Σ (Su İhtiyacı × Kişi Sayısı) [l/gün] — en fazla 5 bina tipi |
| Toplam Pompa Debisi | Toplam Su Sarfiyatı × Eşzaman Faktörü / 1000 [m³/h] |
3. Sayaç Ölçümlerine Göre
| Bina Tipi | Toplam Pompa Debisi Formülü |
|---|---|
| Hastaneler | Saatlik Pik Yük × 2 | Saatlik Pik Yük = 114 × Yatak Sayısı / 1000 [m³/h] |
| Diğerleri | Ortalama Akış × Pik Katsayısı | Ortalama Akış = Günlük Tüketim / (Kullanım Saati × 1000) [m³/h] |
Pompa Adedi ve Pompa-Motor Bilgisi (Tüm Modlar / Her İki Hidrofor Tipi Ortak)
| Parametre | Formül / Açıklama |
|---|---|
| Asıl Pompa Adedi (N) | Tek Pompalı: N=1 | Çok Pompalı / Elektronik Kontrollü: kullanıcı seçimi (2-6) |
| Asıl Pompa Debisi (Qmax) | Toplam Pompa Debisi / N [m³/h] genleşme tankı formülünde kullanılan debi, toplam debi değildir. |
| Toplam Pompa Motor Gücü (standart formül) | P(kW) = (Toplam Pompa Debisi × H) / (367 × η) | H=mSS (metre), η=Motor Verimi (kullanıcı girmezse %45 varsayılır), 367 sabiti ρ=1000 kg/m³, g=9,81 m/s² birim çevriminden gelir |
| Tek Pompa Motor Gücü | "Motor Gücü" modunda kullanıcı doğrudan girer (girilmezse yukarıdaki formülden N'e bölünerek bulunur); "Motor Verimi" modunda yukarıdaki formülden N'e bölünerek hesaplanır |
| "Motor Gücü" modunda gerçek bir kW girilmişse, Toplam Pompa Motor Gücü bu değerden geriye türetilir, formülden daha güvenilirdir. | |
4a. Basınç Şalterli Hidroforlar İçin Ortak Formüller
| Parametre | Formül |
|---|---|
| Hidrofor Basma Yüksekliği (Halt) | (Kot Farkı + Kritik Hat Kaybı + Son Vitrifiye Basıncı + Sayaç Kaybı) × (1 + Halt Emniyet Payı%) [mSS], emniyet payı kullanıcı ayarlı, varsayılan %10 |
| Hidrofor Üst Basıncı (Hüst) | Halt + Δ | Δ: Tek Pompalı=1,5 bar, Çok Pompalı=2,5 bar, Elektronik Kontrollü=1,0 bar |
| Membranlı Genleşme Tankı | 330 × Qmax × (Hü/0,0980665 + 1) / ((Hü − Hα)/0,0980665 × Şalt Sayısı) [lt] |
| Genleşme Tankı Ön Gaz Basıncı | (Halt / 10) × 0,9 [bar] |
| Toplam Pompa Motor Gücü | Yukarıdaki "Pompa Adedi ve Pompa-Motor Bilgisi" formülü, H=Hüst ile [watt] |
Şalt sayısı (S), pompa motorunun saatte kaç kez devreye girip çıkacağıdır; motor gücü büyüdükçe izin verilen şalt sayısı azalır (motor ısınması ve kontaktör ömrü nedeniyle). Aşağıdaki değerler genel mühendislik pratiğinde tavsiye edilen üst sınırlardır, gerçek proje için pompa üreticisinin motor etiketi/kataloğu esas alınmalıdır.
| Elektrik Motorları İçin Tavsiye Edilen Şalt Sayıları (S) | |
|---|---|
| N ≤ 1,5 kW | S ≤ 80 1/h |
| N ≤ 3,7 kW | S ≤ 60 1/h |
| N ≤ 7,5 kW | S ≤ 30 1/h |
| N ≤ 15 kW | S ≤ 20 1/h |
| N > 18 kW | S ≤ 15 1/h |
4b. Frekans Konvertörlü Hidroforlar İçin Formüller
Frekans konvertörlü hidroforlarda genleşme tankı hacmi, değişken hızlı sistemler için kullanılan teknik boyutlandırma yaklaşımına göre hesaplanmıştır. Hesapta ΔP genel olarak 1 bar alınır ve gerekli tank hacmi; pompa debisi, asıl pompa sayısı, motor gücü ve hesaplanan maksimum basınç (Hmax) aralığına göre belirlenir. Motor gücü tablosundaki bazı ara bantlar (22-30 / 55-75 / 110-132 kW), komşu referans noktaları arasında lineer enterpolasyonla türetilmiştir. Farklı üretici ve hidrofor kontrol sistemlerinde tank boyutlandırma yöntemi değişebileceğinden, nihai seçimde üretici teknik dokümanı esas alınmalıdır.
| Parametre | Formül / Açıklama |
|---|---|
| Hmax | Halt × 0,0980665 [bar] — sistemin çalışacağı azami basınç |
| Basınç Farkı ΔP | 1,00 bar (sabit) |
| Tek Pompa Motor Gücü | Yukarıdaki "Pompa Adedi ve Pompa-Motor Bilgisi" bölümündeki kurala göre, H=Halt ile [kW] |
| Membranlı Genleşme Tankı | 1 m³/h Debi İçin Gerek Duyulan Asgari Tank Hacmi (Hmax ve Motor Gücüne göre) × Qmax × Asıl Pompa Sayısı [lt] |
| Toplam Pompa Motor Gücü | Yukarıdaki "Pompa Adedi ve Pompa-Motor Bilgisi" formülü, H=Halt ile [watt] |
Ek Bilgiler:
Statik yükseklik şebeke suyu giriş kotu ile en üst kotta yer alan vitrifiye bağlantı kotu arasındaki dikey mesafedir.
Sayaç kaybı sayaç çapına göre değişiklik gösterebilir, ortalama 5 mSS alınabilir.
Akma basıncı, son bağlantı elemanın vitrifiye basıncıdır, duş için 10 mSS diğer vitrifiyeler için ortalama 5 mSS alınabilir.
Asıl Pompa Sayısı, sistemdeki yedek (standby) pompalar HARİÇ, aynı anda devrede olması beklenen pompa adedidir.
| Sayacın Anma Çapı (mm / DN) |
Sayacın Su Kapasitesi (m³/h) |
Yükleme Birimine Göre Sayaçtaki Basınç Kaybı | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 9807 Pa (1 mSS) |
19614 Pa (2 mSS) |
29421 Pa (3 mSS) |
39228 Pa (4 mSS) |
49035 Pa (5 mSS) |
58842 Pa (6 mSS) |
68649 Pa (7 mSS) |
78456 Pa (8 mSS) |
88263 Pa (9 mSS) |
98070 Pa (10 mSS) |
||
| 20 | 3 | 1,1 | 2,2 | 3,3 | 4,4 | 5,6 | 6,7 | 7,8 | 7,9 | 10,0 | 11,1 |
| 25 | 5 | 3,1 | 6,2 | 9,3 | 12,3 | 15,4 | 18,5 | 21,6 | 22,1 | 27,8 | 30,9 |
| 32 | 7 | 6,0 | 12,1 | 18,1 | 24,2 | 30,3 | 36,3 | 42,3 | 48,4 | 54,4 | 60,5 |
| 40 | 10 | 12,3 | 24,7 | 37,0 | 49,4 | 61,7 | 74,1 | 86,4 | 98,8 | 111,1 | 123,5 |
| 50 | 20 | 49,4 | 98,8 | 148,1 | 197,5 | 264,9 | 294,3 | 345,7 | 395,1 | 444,4 | 493,8 |