EN 15316-4-3:2017 Yöntem 2 — standardın 6.1.2 maddesinde tanımlanan "aylık, bileşen özelliklerine göre" hesap yöntemi uygulanmıştır: enerji korelasyonları (Formula 20, 29, 33-45, 47) standardın kendi ifadesiyle birebir kurulmuştur; Formula (14)'teki ışınım/yönelim girdisi ise (standardın bu baskısında sayısal değeri olmayan f_col tablosu yerine) gerçek güneş-yolu fiziği modeliyle (Liu-Jordan + Erbs) hesaplanır.

Güneş payı (f_sol), sıcak su ısıtma ihtiyacınızın yüzde kaçının güneşten karşılandığını ifade eder (Formula 47). Standardın kendi hesap yönü budur: kolektör adedini/alanını siz belirlersiniz, araç o alan için elde edilecek güneş payını hesaplar — standart, tersine ("hedef paydan alan bul") bir yöntem tanımlamaz. Bu sayfada ayrıca, sadece pratik bir başlangıç noktası vermek için, standardın parçası OLMAYAN opsiyonel bir "önerilen adet" arama aracı da sunulur (aşağıda ayrıca ve açıkça etiketlenmiştir).

⚠️ Kapsam Notu: Standardın bu baskısında bazı varsayılan tablolar (Tablo A.2 kolektör tipi değerleri, Tablo A.10 yönelim düzeltmesi f_col) "national annex'e bırakılmış". Bu modülde f_col'un yerini gerçek güneş-yolu fiziği (Liu-Jordan + Erbs) alır; Khem(50°) ve a1/a2 kullanıcı/ürün girdisidir. SOL_TYPE=SER (harici seri yardımcı ısıtıcı) varsayılmıştır. Ayrıca, aylık ısı yükü Q_x;sol;us,m standardın M8-2 modülünün tam metodolojisiyle değil, günlük sıcak su ihtiyacınızdan (V·c_p·ΔT) pratik olarak türetilir, dağıtım/emisyon kayıpları dahil değildir.

📍 Şehir, Dönem ve Proje Bilgileri

Şehir Başlangıç Ayı Bitiş Ayı

🚿 Sıcak Su İhtiyacı ve Sıcaklıklar

Günlük Su İhtiyacı Toplam günlük sıcak su tüketimi (l/gün). Boyler / Depo Sıcaklığı (θW;hw) Depoda tutulan/hedeflenen sıcak su sıcaklığı. Standardın kendi varsayımı (Annex B, Table B.21): 60°C. Sıcak Su Servis Sıcaklığı (θW;srv) Kullanım/karışım sıcaklığı. Standardın kendi varsayımı: 40°C. Depo Konumu (STO_LOC) Depo etrafındaki ortam sıcaklığını belirler (6.1.2.5.1).

☀️ Kolektör Özellikleri

Kolektör Tipi Seçince tek panel alanı, verim ve Khem(50°) önerisi güncellenir (standart değil, katalog referans verisi). Kolektör Optik Verimi η0 EN ISO 9806 test raporu. Kolektör Kayıp Katsayısı a1 EN ISO 9806 test sertifikasından okunur. Kolektör Kayıp Katsayısı a2 (opsiyonel) Kolektör tipi seçince tipik literatür değeri (~0,006–0,015 W/m²K²) önerilir; ürün test verisiyle değiştirin.

Tek Panel Alanı Khem(50°) — Geliş Açısı Düzeltmesi Kolektör tipi seçince tipik literatür değeri önerilir; ürün test verisiyle değiştirin. Panel Sapma Yönü Güney = tam güneye bakan (varsayılan, en verimli). Güneyden Sapma Açısı (e) Panel Sapma Yönü "Güney" ise 0°'dır. Yatayda Yaptığı Eğim Açısı (β) Panelin yataydan ne kadar kalktığı I_sol,m (kolektör düzlemi ışınımı) girdisini belirler. Panel Sapma Yönünden BAĞIMSIZ bir açıdır.

🛢️ Depo (Boyler) Özellikleri

Depo (Boyler) Hacmi — TOPLAM Litre * Deponun toplam hacmi (örn. 1000 litrelik boyler → "1000" yazın; L/m² DEĞİL, toplam litre). Standartta Vsto;tot bir sistem tasarım girdisidir (Annex A.2.1.3/Table A.4). Depo düzeltmesi ve depo ısı kaybı varsayılanı için ZORUNLUDUR, varsayılan bir değerle ikame edilmez. Depo Isı Kaybı Katsayısı H_sto;ls (opsiyonel) Üretici verisi varsa girin; boş bırakılırsa standart varsayılanı ((16,66+8,33·V^0,4)/45), girdiğiniz gerçek depo hacmiyle hesaplanır. Eşanjör Isı Transfer Katsayısı H_s;sto;hx (opsiyonel) Kolektör devresi verimi η_loop'un hesaplanması için gereklidir (üretici/eşanjör verisi). Boş bırakılırsa Table B.12 varsayılanı η_loop=0,9 (typical) kullanılır.

🔧 Boru Hattı ve Kolektör Pompası

Kolektör Devresi Boru Kaybı Katsayısı H_loop;p (opsiyonel) Boru segmentlerinin ölçülmüş toplam kaybı varsa girin; boş bırakılırsa Annex B, Table B.11'in generik yöntem 2 varsayılanı (5+0,5·A_sol) kullanılır. (Not: Annex F/Ecodesign'ın kendine özgü prescribed değeri 6+0,3·A'dır, bu modül Annex F'nin sabit test paketini uygulamadığı için generik değer kullanılır.) Kolektör Pompası Gücü P_sol;pmp (opsiyonel) Pompa yardımcı enerji tüketimi için. Ürün verisi varsa girin (nominal çalışma gücü); boş bırakılırsa Table B.3 varsayılanı kullanılır: 25 + 2·(toplam kolektör alanı) W. Yıllık Pompa Çalışma Süresi t_aux;an Table B.13 varsayılanı: su ısıtma servisi için 2000 saat/yıl. Aylara dağıtılır.

🧩 Opsiyonel Yardımcı Özellikler (standardın resmi bir parçası değildir)

Hedeflenen Güneş Payı (Yardımcı Hesap) Bu, standardın tekrar tekrar deneyerek (bisection) size bir başlangıç noktası önerir, standardın kendi bir yöntemi değildir. Her zaman çalışır, sonuç ekranında ayrıca "Önerilen Kolektör Sayısı" olarak gösterilir. Kolektör Adedi (Panel Sayısı) — Opsiyonel Doldurursanız, standardın birebir bu adet/alan için çalıştırılır ve sonuç ekranında ayrı bir "Girdiğiniz Adede Göre Sonuçlar" bölümü olarak gösterilir (örn. çatınıza sadece belirli bir adet sığıyorsa, onu buraya girip gerçek performansı görebilirsiniz). Boş bırakırsanız sadece yukarıdaki önerilen adet gösterilir.

BS EN 15316-4-3:2017 — Yöntem 2 Hesaplama Metodu

I_sol,m (Formula 14 karşılığı)	Liu-Jordan + Erbs fiziksel modeli (f_col tablosu bu baskıda boş olduğundan ikame edilmiştir)
Panel Yüzey Yönü	Standardın kendi Formula (14)'ü, Isol;S45,m adından da anlaşılacağı gibi HER ZAMAN sabit bir referans (Güney, 45° eğim) üzerinden hesaplar ve fcol ile gerçek yönelime düzeltir. Bu modülde bu iki adım birleştirilmiş, gerçek yönelim (Panel Sapma Yönü/Açısı, Eğim Açısı) doğrudan fiziksel hesaba (Rb, Liu-Jordan) girdi olarak verilir — ayrı bir "referans + düzeltme" adımı yoktur.
θ_ref,m (Formula 20)	11,6 + 1,18·θW;srv + 3,86·θW;cw,m − 1,32·θe,m — ampirik regresyon parametresi, gerçek depo sıcaklığı değildir
H_loop (Formula 34)	a1 + a2·40 + H_loop;p/A (H_loop;p varsayılanı: Annex B, Table B.11 — generik, 5+0,5·A)
η_loop (Formula A.6/B.6)	1 − (η0·A·a1)/H_s;sto;hx (eşanjör verisi girilirse); girilmezse Table B.12 varsayılanı: 0,9 (typical)
f_sto (Formula 29)	(75·A / V_sto)^0,25
X (Formula 33)	A·H_loop·η_loop·(θ_ref−θe)·f_sto·t / (Q_sol;ls;us·1000), sınır 0–18
Y (Formula 35)	A·Khem(50°)·η0·η_loop·I_sol,m·t / (Q_sol;ls;us·1000), sınır ≥0
f_tmp (Formula 36-37)	f_app·(1,029Y−0,065X−0,245Y²+0,0018X²+0,0215Y³) — Tablo A.18 (water storage)
Q_x;sol;sto;ls (Formula 38)	H_sto;ls·(θ_{düşük..yüksek}−θ_sto;amb)·f_tmp·V_sto;sol/V_sto;tot·t; SOL_TYPE=SER'de V_sto;sol=V_sto;tot olduğundan bu oran daima 1'dir (Formula 30). Sonuç alt sınırı 0.
f_sol (Formula 47)	Q_x;sol;out / Q_sol;ls;us — NİHAİ aylık güneş payı
W_sol;aux,m (Formula 44-45)	P_sol;pmp·t_aux,m/1000, t_aux,m = t_aux;an·I_sol,m/Σ(I_sol,m, 12 ay) — pompa yardımcı enerjisi

Kaynak: Formüller BS EN 15316-4-3:2017 madde 6.1.2.5, Tablo A.18 ve Annex F'den doğrudan alınmıştır. Aylık şebeke suyu, ışınım ve dış hava sıcaklığı verileri MGM "İllere Ait Mevsim Normalleri (1991–2020)" temel alınarak derlenmiştir.

SOL_TYPE = SER varsayımı: Güneş deposu, harici bir yardımcı ısıtıcıya (kombi/boyler) seri bağlı bir ön-ısıtıcı olarak kabul edilir. Bu durumda V_sto;sol=V_sto;tot ve Q_x;bu;sto;ls=0 (Formula 30-32), yani ek bir "yardımcı ısıtıcı deposu" hesaplanmaz.

Standardın bu baskısında BOŞ bırakılan (national annex'e devredilen) ve bu modülde kullanıcı girdisi/fiziksel ikame ile karşılanan noktalar:
• Tablo A.2 (kolektör tipine göre η0, a1, a2, Khem(50°) varsayılanları), katalog girdisi.
• Tablo A.10 (f_col, yönelim düzeltmesi) ,bu modülde gerçek güneş-yolu fiziğiyle ikame edilmiştir.
• Tablo A.19 (f_app) ,Annex F'nin (Ecodesign) verdiği f_app=1,08 değeri kullanılmıştır.
• Depo etrafı sıcaklığı için θ_i;hr=20°C (Annex F, Table F.1) sabit alınmıştır.
• Zemin yansıma katsayısı (albedo) I_sol,m hesabında sabit 0,20 alınmıştır (standardın kendi parçası değildir, Liu-Jordan modelinin bir bileşenidir).