Güç dönüşümleri hesabı, aktif güç (P), görünür güç (S), reaktif güç (Q) ve güç faktörü (cosφ) arasındaki S² = P² + Q² ilişkisini kullanarak bilinmeyen değerleri hesaplar. P ve cosφ, S ve Q, Q ve cosφ gibi 6 farklı giriş kombinasyonu desteklenir.
Transformatör ve jeneratör boyutlandırma, kompanzasyon hesabı ve fatura analizi için kullanılır. En az iki değeri girerek eksik parametreler otomatik hesaplanır.
Güç Dönüşüm Formülleri
| Pitagor Bağıntısı: | S² = P² + Q² |
| Aktif Güç: | P = S × cosφ |
| Reaktif Güç: | Q = S × sinφ = S × √(1 - cos²φ) |
| Görünür Güç: | S = √(P² + Q²) = P / cosφ |
| Güç Faktörü: | cosφ = P / S |
| Reaktif Faktör: | sinφ = Q / S |
| tan Açısı: | tanφ = Q / P |
Semboller:
| P | Aktif güç (kilowatt - kW) |
| S | Görünür güç (kilovoltamper - kVA) |
| Q | Reaktif güç (kilovar - kVAR) |
| cosφ | Güç faktörü (0-1 arası) |
| sinφ | Reaktif güç faktörü |
| tanφ | Açı tanjantı |
Geçerli Giriş Kombinasyonları:
| P ve S | → Q ve cosφ hesaplanır |
| P ve Q | → S ve cosφ hesaplanır |
| P ve cosφ | → S ve Q hesaplanır |
| S ve Q | → P ve cosφ hesaplanır |
| S ve cosφ | → P ve Q hesaplanır |
| Q ve cosφ | → P ve S hesaplanır |
Güç Üçgeni:
| Dik Kenar 1 | Aktif Güç (P) - Yatay |
| Dik Kenar 2 | Reaktif Güç (Q) - Dikey |
| Hipotenüs | Görünür Güç (S) - Eğik |
| Açı φ | P ile S arasındaki açı |
| cosφ | Komşu kenar / Hipotenüs = P / S |
| sinφ | Karşı kenar / Hipotenüs = Q / S |
Kullanım Örnekleri:
| Transformatör Seçimi | P biliniyorsa ve cosφ = 0.85 ise → S hesaplanır |
| Kompanzasyon | P ve mevcut/hedef cosφ biliniyorsa → Q farkı bulunur |
| Fatura Analizi | P ve S biliniyorsa → cosφ ve ceza durumu hesaplanır |
| Enerji Kalitesi | Tüm parametreler bilinirse sistem analizi yapılır |
Güç dönüşümleri, elektrik sistemlerinde enerji verimliliği analizleri, ekipman boyutlandırması ve güç faktörü düzeltme çalışmalarında temel araçtır.
Önemli Notlar:
- S ≥ P ve S ≥ Q her zaman geçerlidir
- cosφ = 1 olduğunda Q = 0 olur (İdeal durum, sadece aktif güç)
- cosφ < 0.85 olduğunda kompanzasyon önerilir
- Negatif Q değeri kapasitif yük anlamına gelir
- Güç üçgeninde açı φ = arccos(cosφ) ile bulunur
- Harmonikler güç değerlerini etkiler, THD kontrolü önerilir
- Standartlar: IEC 60050-131, IEEE 1459