Genleşme tankı hesabı, kapalı ve açık ısıtma devrelerinde sistem su hacminin ısınmayla genleşmesini karşılayacak tank kapasitesini belirler. Sistem su hacmi, maksimum ve minimum çalışma sıcaklıkları ile glikol oranı girilerek gerekli tank hacmi hesaplanır.
Minimum ön şarj basıncı, maksimum çalışma basıncı ve emniyet ventili açma basıncı da kontrol edilir. Isı pompası, güneş enerjisi ve kombili sistemler için ayrı ayrı uygulanabilir.
Genleşme Tankı Hesaplama Metodu
| Su Hacmi (lt | Isıtıcı Kapasitesi × Isıtıcı Faktörü × 0.86 / 1000 |
| Genleşme Faktörü (%) | (Gidiş + Dönüş) / 2 sıcaklıklarına göre – Şebeke suyu sıcaklığı farkı (glikol tablosundan) |
| Genleşen Hacim (lt) | Su Hacmi × Genleşme Faktörü / 100 |
| Tank Su Hacmi (lt) | Su Hacmi × 0.005 (emniyet payı) |
| Basınç Faktörü | ((Sistem Maks +1) - (Ön Gaz +1)) / (Sistem Maks +1) |
| Toplam Tank Hacmi (lt) | (Genleşen + Tank Su) / Basınç Faktörü |
Semboller:
| Statik Basınç | Sistem yüksekliği / 10 |
| Ön Gaz Basıncı | Statik basınç + 0.2 bar |
| Emniyet Ventili Basıncı | Statik basınç + 1.5 bar |
| Sistem Maksimum Basıncı | Emniyet basıncı limitine göre belirlenir |
| Glikol Oranı | Sistem sıvısının donma koruma yüzdesi (%0–50) |
Bu hesaplama, sistemdeki suyun sıcaklığa bağlı hacim artışını dengeleyebilmek için gerekli genleşme tankı hacmini belirler. Kapalı sistemlerde ısıtıcı devrelerin toplam su hacmi, sıcaklık farkı ve glikol oranına göre genleşen hacim bulunur. Elde edilen değer, statik basınç, ön gaz basıncı ve emniyet ventili basıncı dikkate alınarak basınç faktörü üzerinden değerlendirilir. Böylece sistemin güvenli çalışma basınç aralığında kalması sağlanır.
Açık sistemlerde genleşme hacmi, toplam su hacminin yaklaşık %0.25–0.3’ü alınarak hesaplanır. Bu durumda taşma, emniyet ve haberleşme borusu çapları sistem gücü ve boru hat uzunluklarına göre belirlenir.
Formülde kullanılan ısıtıcı faktörleri, her ısıtma elemanının (radyatör, konvektör, fan-coil vb.) ortalama su hacmini temsil eder. Glikol oranı ise suyun genleşme katsayısını değiştirir; bu değer tablo ve sıcaklık farkına göre otomatik olarak hesaplanır.
Sonuçta bulunan genleşme tankı hacmi, sistemin devreye alma ve maksimum yükte çalışması sırasında aşırı basınç yükselmesini önleyerek, tesisatın güvenliğini ve uzun ömürlü çalışmasını sağlar.