FM200 gazlı söndürme hesabı, BYKHY Madde 98 (3) uyarınca esas alınan TS ISO 14520-9 / BS EN 15004-5:2020 standardına göre HFC-227ea gazının korunan hacim için gereken miktarını, tank kapasitesini ve nozul sayısını belirler. NFPA 2001 değerleri, yalnızca üretici UL/FM listing test raporu ve yetkili merci (AHJ) onayı bulunan projelerde ikincil/opsiyonel olarak sunulur. Sunucu odası, elektrik panosu ve arşiv gibi alanlar için idealdir.
Basitleştirilmiş hidrolik ön hesap ile boru hattı boyutlandırması yapılır. Dedektör sayısı CEN/TS 54-14:2018 tabanlı sabit alan kuralıyla hesaplanır. FM200, ozon tabakasına zarar vermeyen ve insan güvenliğine uygun bir söndürme gazıdır.
- Nihai sistem tasarımı, UL/FM/CE/TSE onaylı lisanslı hidrolik hesap yazılımları ile yetkili mühendis tarafından doğrulanmalıdır.
- Nozul sayısı ve yerleşimi üretici listing verisi + discharge pattern ile kesinleştirilmelidir.
- Boru çapları bu araçla seçilen değerler ön tahmindir; iki fazlı FM200 akışı için kesin hesap gereklidir.
- Boru hattı eşdeğer uzunluğu (L_eq) hesaplanır; FM200 iki fazlı akış için sayısal basınç kaybı hesaplanmaz — üretici lisanslı yazılımı gereklidir.
- Hold time tahmini Door Fan (Oda Bütünlük) Testi ile tesis kabulünden önce doğrulanmalıdır.
- Standart Uyumu: Bu araçtaki tüm HFC-227ea tasarım değerleri (konsantrasyon, NOAEL/LOAEL, dolum yoğunluğu, özgül hacim sabitleri) BS EN 15004-5:2020'nin tam metniyle doğrudan doğrulanmıştır.
FM200 (HFC-227ea) Hesaplama Yöntemi — BS EN 15004-5:2020 / NFPA 2001 (2018 Baskı)
| Parametre | Formül / Referans |
|---|---|
| Net Koruma Hacmi (V) | V_net = (V_brüt + V_HVAC_kanal) − V_ankastre | V_brüt = L×W×H + asma tavan + döşeme altı | V_HVAC = ilk izolasyon damperine kadar kanal hacmi | NFPA 2001 §5.5.1 |
| Özgül Hacim (S) | S = 0,1269 + 0,000513 × T_min [m³/kg] — T: minimum ortam sıcaklığı (°C) | ✅ BS EN 15004-5:2020 Tablo 3, doğrulandı | NFPA 2001'in karşılık gelen değeri Annex A Table A.5.5.1(j)'dedir (k2=0,0005), Table 5.5.3.3 değil |
| FM200 Miktarı (W) | W_deniz = (V / S) × C / (100 − C) [kg] | NFPA 2001 §5.5.1 |
| İrtifa Düzeltmesi (ACF) | BS EN 15004-1:2019 §7.7 / Table 6 — tablo (-1000...+4500 m) + lineer interpolasyon | W_irtifa = W_deniz × ACF |
| Ek Tolerans (mühendislik pratiği) | W_tasarım = W_irtifa × (1 + tolerans%) — boru kalıntısı, dolum sıcaklık farkı | NFPA'da doğrudan karşılığı yok, üretici önerisidir |
| Konsantrasyon Doğrulama | C_gerçek = 100 × (W×S/V) / ((W×S/V) + 1) — T_min'de S en küçük → C en düşük → tasarım konst. ≥ sağlanmalı; T_max'ta S en büyük → C en yüksek → NOAEL (%9,0) altında kalmalı | MITI Guide Step-5 |
| Tasarım Konsantrasyonu (MDC) | ✅ BS EN 15004-5:2020 Tablo 4, doğrulandı (BYKHY M.98/3 esas alınan) — Yüzey A Sınıfı: %7,9 | Yüksek Risk A Sınıfı: %8,5 | B Sınıfı (Heptan): %9,0 | ✅ NFPA 2001 (şartlı, üretici listing+AHJ onayı gerekir) — Class A: %6,7 | Class C: %7,0 | Annex A Table A.5.4.2.2(b) — doğrulandı |
| Dolum Yoğunluğu | ρ_dolum = W_tasarım / (tank_sayısı × tank_hacmi) [kg/L] — Azami (ret kriteri): BS EN 15004-5:2020 Tablo 6/7 = 1,15 kg/L (1150 kg/m³, 25 ve 42 bar için aynı) | 50 bar (Tablo 8, henüz UI'da yok): 1,05 kg/L | Sahada tipik pratik (bilgi amaçlı, ret kriteri değil): 0,90–1,05 kg/L |
| Nozul Sayısı | N = ceil(Alan / Kapsama_Alanı) — sadece alan bazlı | Kapsama alanı kullanıcı tarafından üretici kataloğundan girilir (default 95,3 m²) | NFPA 2001 §5.8.2 |
| Nozul Orifis Çapı | Bu araçta hesaplanmaz. Gerçek orifis çapı üretici tarafından UL/FM listeli olarak belirlenir | NFPA 2001 §5.8.1 |
| Deşarj Süresi | ≤ 10 saniye — 6/8/10 sn seçilebilir | NFPA 2001 §5.7.1.1.1 |
| Koruma Süresi (Hold Time) | t_hold = (f × V) / Q_leak [s] — f = (W×S_min)/(V + W×S_min) [gaz hacim payı — konservatif: S_min kullanılır], Q_leak = Cd × A_sızıntı × √(2ΔP/ρ) | Basitleştirilmiş kaçak modeli — NFPA Annex D tam hesabı değildir; gerçek değer Door Fan testi ile belirlenir | NFPA 2001 §5.6 / Annex D |
| Basınç Eşitleme Menfezi | A_vent = Q_peak / v_vent (ön tahmin) | Q_peak = W×S_max/t_deşarj [m³/s] — T_max kullanılır: konservatif (güvenli) pik debi | v_vent = Cd × √(2×ΔP_max/1,2) — Cd=0,6 (keskin kenarlı orifis) | NFPA 2001 §5.3.7 |
| Boru Çapı (Ön) | Akış (kg/s) bazlı ön tasarım tablosu — iki fazlı FM200 akışı için kesin hesap lisanslı yazılım gerektirir | Not: Bu tablo NFPA 2001 standardında yer almaz; endüstri pratiği ve üretici rehberlerine dayalı ön tasarım referansıdır. "NFPA onaylı çap" olarak yorumlanamaz. | NFPA 2001 §6.2 |
| Boru Hattı Eşdeğer Uzunluk | L_eq = L_boru + (dirsek × 1,5 m) + (tee × 2,5 m) — referans amaçlı | Sayısal basınç kaybı bu araçta hesaplanmaz; FM200 iki fazlı akış üretici lisanslı yazılımıyla hesaplanmalıdır | NFPA 2001 §6.2 |
| Dedektör Kapsama | Sabit 77,44 m²/dedektör (8,8m × 8,8m), tavan yüksekliği sadece uygunluk sınırını belirler (≤12m yeterli, 12-16m şartlı, >16m yetersiz) | CEN/TS 54-14:2018 §6.5.2.3 + Tablo 1 |
| Güvenlik Sınırları | NOAEL = %9,0 (insan güvenliği üst sınırı — aşılamaz) | LOAEL = %10,5 (max 5 dk maruziyet) | ✅ BS EN 15004-5:2020 Tablo 5 / NFPA 2001 Table 1.5.1.2.1(a) — ikisi de aynı, doğrulandı |
| Çevresel Özellikler | GWP (100 yıl) = 3220 | ODP = 0 | BS EN 15004-5:2020 Madde 7 (2020'de yeni eklendi), IPCC/EPA verisi |
⚖️ Uyarı (NFPA 2001 §1.4.1.3): Bu hesaplama ön tasarım amaçlıdır. Kesin boru çapı, nozul akış dengesi ve sistem hidroliği UL/FM onaylı lisanslı yazılımlar ile yetkili mühendis tarafından doğrulanmalıdır.