Davlumbaz mutfak söndürme sistemi hesabı, endüstriyel mutfaklarda fritöz, ızgara, wok gibi ekipmanların bulunduğu davlumbaz/kanal/plenumu korumak için pre-engineered ıslak kimyasal sistemin gerçek üretici verisiyle, EN 17446:2021 / DIN EN 17446:2021-11 (Türkiye'de esas alınan AB normu), NFPA 17A ve NFPA 96 standartlarına göre ön tasarım (flow point, nozul sayısı/tipi, tüp/sistem seçimi, fusible link modeli) hesabını yapar; sonuç malzeme listesi olarak alınabilir.
- BYKHY Madde 57: AVM, yüksek bina ve bir anda 100+ kişiye hizmet veren mutfaklarda otomatik davlumbaz söndürme zorunlu. Gaz ocak varsa gaz algılama + kesme + uyarı tesisatı da zorunlu.
- Islak kimyasal ajan (potasyum asetat/karbonat) yağ yangınlarını (Class F/K) saponifikasyonla söndürür, kuru kimyasaldan farklıdır; UL 300 test edilmiş ürün zorunlu.
- Tek üretici, gerçek veri: Tüm flow point/kapsama/tüp/boru hacim değerleri tek bir üreticinin teknik dokümantasyonundan alınmıştır. Farklı üretici seçilecekse o üreticinin kendi verisiyle ayrıca hesaplanmalıdır.
- Listing dışı ekipmanlar (kombine fırın+ocak, konveyörlü fırın, rotisserie, steam kettle vb.) desteklenmiyor, üretici verisi olmadan FP eklenmemiştir; üretici teknik desteğine başvurun.
- Fritöz modülerleştirme: Tek fiziksel fritöz 864 in² (5.574 cm²) üzerindeyse eşit modüllere bölünmelidir.
- Manifold yasak: Toplam flow point tek sistemin azami kapasitesini aşarsa, her biri kendi tüpü + boru şebekesiyle birden fazla bağımsız sistem gerekir.
- Kapsam: Yalnızca dışarıya kanallı (ducted) davlumbaz + kanal + plenum içindir. Kanalsız/resirküle eden (ductless, UL 710B) sistemler (NFPA 96 Bölüm 14) hesaplanamaz.
Davlumbaz Söndürme Sistemi Hesaplama Yöntemi
| Parametre | Yöntem / Referans |
|---|---|
| Esas Tasarım Standardı (TR/AB) | EN 17446:2021 / DIN EN 17446:2021-11, Performans/test temelli; nozul sayısı, ajan miktarı ve boru çapı formülü vermez. Bu değerler üreticinin EN 17446/UL 300'e göre test ettirdiği teknik el kitabı içindedir. Bu araç, o üretici verisini EN 17446'nın konum/mesafe/işaretleme şartlarıyla (§4.1–§4.5) birleştirir. |
| Üretici Kaynağı | UL 300 listeli, pre-engineered ıslak kimyasal sistem üreticisinin teknik dokümantasyonu. Bu araçtaki tüm flow point, kapsama alanı, tüp kapasitesi, boru hacmi ve fusible link değeri tek bir üreticinin verisinden alınmıştır, farklı üreticilerle karıştırılmamıştır. Marka/model, projeye göre değişebilir. |
| Sistem Tipi | Pre-Engineered Islak Kimyasal (Potasyum asetat/karbonat/sitrat bazlı) | NFPA 17A §3.3.15 / EN 17446 §3.18 | UL 300 / EN 17446 listeli |
| Söndürme Mekanizması | Saponifikasyon, yağ yüzeyini köpük katmanıyla örter | Class F/K yangın | Soğutma + yeniden tutuşmayı önleme |
| Flow Point / Nozul Seçimi | Üretici referans verisi, her ekipman tipi için gerçek nozul tipi, FP değeri ve kapsama boyutu doğrudan üretici verisidir. Birden fazla montaj varyantı olan ekipmanlarda (4 gözlü ocak, griddle, charbroiler) muhafazakar varyant varsayılan alınmış, alternatifler açıklama alanında belirtilmiştir. |
| Tüp / Sistem Seçimi | Kapasite doğrudan FLOW POINT (FP) cinsindendir, litre/ajan hacmi dönüşümü yoktur. Toplam FP tek sistemin azami kapasitesini aşarsa manifold YASAK olduğundan birden fazla bağımsız sistem gerekir. |
| Fritöz Kapsama/Modülerleştirme Sınırı | Tek nozul kapsaması tipik olarak 51×61 cm. Tek fiziksel fritöz 5.574 cm² (864 in²) üzerindeyse eşit modüllere bölünmelidir. |
| Plenum Nozulü | Üretici referans verisi: plenum yalnızca uzunluk yönünde azami 12 ft (3,66 m)'lik eşit bölümlere ayrılır, her bölüm 1 nozul/1 FP ile korunur. 4 ft (1,22 m), tek nozulün kapsayabileceği azami genişliktir, genişliğe göre nozul sayısı çarpılmaz; bu sınırı aşan genişlik özel tasarım gerektirir. |
| Kanal Nozulü | Üretici referans verisi: çevre ≤127 cm (50 in) → 1 nozul (1 FP)/kanal; 127–381 cm (50–150 in) → 1 nozul (2 FP)/kanal. >381 cm için extrapolasyon yasaktır — özel geçiş/büyük kanal düzenlemesi gerekir. |
| Boru Hattı | yalnızca 3/8" veya 1/2" boru; DN/debi bazlı seçim yoktur. Sistem hacim (mL) bazlı sınırlarla kontrol edilir (tüp kapasitesine göre azami 1.500–2.500 mL). En yakın fritöz/ocak/wok nozulundan önce min. 5 dirsek + 360 mL; sistem geneli min. 660 mL; min. 3 FP. Manifold kesinlikle yasak. |
| Algılama Konumu | EN 17446 §4.4.3: en az (a) hood'un tüm uzunluğu boyunca, (b) plenumda her kanal girişinde otomatik algılama elemanı |
| Fusible Link Sınıfı | Ürün gamındaki ayrık sıcaklık sınıflarından (tipik olarak 107°C/149°C/191°C/221°C) ortam maks. sıcaklığa göre seçilir — NFPA 17A Table A.8.3.4.1'in genel 7 sınıflı sürekli bandı kullanılmaz. EN 17446 §4.1: bileşenler asgari (+5,+60)°C aralığında çalışmalı. |
| Manuel Tetikleme | EN 17446 §4.4.4: kaçış yolunda, ekipmana yatayda ≥2 m mesafede | §4.2.7.3: elektrikli tip min. IP54 | §4.4.5: tabela ≥100 cm², yazı ≥12 mm, piktogram ≥25×25 mm | NFPA 17A §5.2.1.10.1: yerden 1067–1200 mm (42–48 in) montaj yüksekliği |
| Gaz Kesme | Gaz ocak varsa deşarjda otomatik gaz kesme zorunlu + manuel reset | NFPA 17A §4.4.4 / EN 17446 §4.2.8 | BYKHY Madde 57 |
| Egzost Fanı | Bazı üretici sistemleri, fanın deşarj sırasında/sonrasında açık bırakılmasını (ajanın dağılımına yardımcı olması için) önerir. NFPA 96 §8.2.3.1 (fan devamlılığı genel kuralı) / §9.1.1+§9.1.2 (damper yasağı) ile uyumludur. |
| NFPA 96 Rolü (Havalandırma standardı) | NFPA 96 bir söndürme tasarım standardı değildir, söndürme sistemi için §10.2.6'da NFPA 17A'ya devreder. Bu araçta NFPA 96'nın havalandırma/kurulum hükümleri kullanılmıştır: §10.2.3 (UL 300 zorunluluğu), §10.4 (yakıt/elektrik kesme), §10.5.1+A.10.5.1.1 (manuel aktüasyon 3–6 m hood mesafesi), §12.2.4 (metal alloy link 6 ayda bir), §12.2.6 (glass bulb yılda bir), §13.1.2.4 (fritöz 406mm), §13.2 (246°C yüksek ısı kesme), §6.2.1.1 (genel filtre 457mm), §6.2.1.2 (charbroiler 1,22m filtre yüksekliği) |
| Bakım Periyotları | Aylık vizüel (NFPA 17A §8.2.1) | En az 6 ayda bir tam bakım (NFPA 96 §12.2.1 / EN 17446 §5 / NFPA 17A §8.3.3) | Metal alaşımlı fusible link: 6 ayda bir (NFPA 96 §12.2.4 — EN 17446 §6 o)9'dan katı) | Hidrostatik test: üretici/ulusal gereksinime göre (EN 17446 §6 o)5); NFPA 17A'da 12 yıl (§8.5.1) | Kanal temizliği NFPA 96 Table 12.4 (muayene periyodu; genel yüzeyde 2mm, fan gövdesinde 3,2mm birikimde temizlik zorunlu — §12.6.1.1) |
| Kanal Temizlik Periyotları | Katı yakıt pişirme (solid fuel): Aylık | Yüksek yoğunluk (standardın kendi örnekleri: 24h/charbroiling/wok — bu araçta "heavy" seçeneği): 3 ayda bir | Orta yoğunluk (restoran/ızgara/fritöz): 6 ayda bir | Düşük yoğunluk (standartta esasen kilise/mevsimlik/seyrek kullanılan işletmeler örnek verilir, ekipman tipi değil, bu araçta yaklaşık olarak fırın/buharlı/kızartmasız ile eşlenmiştir): Yıllık (NFPA 96 §12.4 / Table 12.4: bu tablo teknik olarak "muayene periyodu"dur; fiili temizlik yağ birikim ölçümüyle tetiklenir, bkz. §12.6.1.1) |
| Yasal Zorunluluk, TR | BYKHY Madde 57: AVM, yüksek bina ve 100+ kişiye hizmet veren mutfaklarda zorunlu | EN 17446:2021 uygunluğu | Gaz algılama + gaz kesme + uyarı zorunlu |
Bu araç ön tasarım amaçlıdır ve yalnızca bu araca esas alınan tek üreticinin pre-engineered sistemi için geçerlidir. Pre-engineered sistemlerde tüp tipi, nozul konumu ve ajan miktarı kesinlikle üreticinin tam teknik dokümantasyonu ve yetkili mühendis tarafından belirlenir. Projeniz farklı bir üretici ile yapılacaksa bu araçtaki değerler geçerli olmayabilir, o üreticinin kendi teknik dokümantasyonuyla ayrıca hesaplanmalıdır. Novec/FM200 gibi gaz sistemlerinden farklı olarak ıslak kimyasal sistemlerde hacim bazlı "tasarım konsantrasyonu" formülü uygulanmaz; "konsantrasyon" eşdeğeri bilgi üreticinin UL 300 / EN 17446 yangın testlerinde sabitlenmiş nozul+ajan+süre kombinasyonudur.