Colebrook-White sürtünme faktörü hesabı, boru içi türbülanslı akışta 1/√f = −2 × log₁₀[(ε/D)/3.7 + 2.51/(Re × √f)] denklemini iteratif olarak çözerek Darcy-Weisbach sürtünme katsayısını belirler. Sonuç, ΔP = f × (L/D) × (ρ × v²/2) formülünde kullanılarak boru basınç kaybı hesaplanır.

Re < 2300 laminer akışta f = 64/Re uygulanır. Malzeme seçiminize göre pürüzlülük katsayısı ve boru iç çapı otomatik atanır; yalnızca akış hızı ve su sıcaklığını girmeniz yeterlidir.

Boru Malzemesi Çap Akış Hızı (m/s) Isıtma/soğutma sistemleri için önerilen aralık: 0,5 – 2,0 m/s Ortalama Su Sıcaklığı (°C) 0 – 100 °C arasında girin; viskozite ve yoğunluk otomatik hesaplanır.

Temel Formüller

1. Reynolds Sayısı (Re)

Re = (ρ × v × D) / μ

ρ = Akışkan yoğunluğu (kg/m³)
v = Akış hızı (m/s)
D = Boru iç çapı (m)
μ = Dinamik viskozite (Pa·s)

Akış Rejimleri:

Re < 2300: Laminer Akış — f = 64 / Re
2300 ≤ Re ≤ 4000: Geçiş Bölgesi
Re > 4000: Türbülanslı Akış — Colebrook-White

2. Bağıl Pürüzlülük (ε/D)

ε/D = ε / D

ε = Mutlak pürüzlülük (m)
D = Boru iç çapı (m)

Boru yüzeyi pürüzlülüğünün çapa oranıdır; sürtünme faktörünü doğrudan etkiler.

3. Colebrook-White Denklemi

1/√f = −2 × log₁₀ [ (ε/D)/3.7 + 2.51/(Re × √f) ]

Türbülanslı akışta f iteratif (Newton-Raphson) olarak çözülür.

f = Darcy-Weisbach sürtünme faktörü (boyutsuz)

4. Darcy-Weisbach Basınç Kaybı

ΔP = f × (L/D) × (ρ × v²/2)

veya yük kaybı olarak:

h_f = f × (L/D) × (v²/2g)

ΔP = Basınç kaybı (Pa)
h_f = Yük kaybı (m)
L = Boru uzunluğu (m)
g = 9.80665 m/s²

5. Akış Hızından Debi Hesabı

v = Q / A = (4 × Q) / (π × D²)

Q = Hacimsel debi (m³/s); m³/h ise: v = 4Q / (π × 3600 × D²)
A = π × D² / 4 (m²)

Malzeme Pürüzlülük Katsayıları ve Çap Standartları

Malzeme	ε (m)	Gösterim	Standart	Çap Aralığı
Bakır	0.000001	DN	EN 1057 R250	DN 10 – DN 267
Pe (PE100)	0.0000015	Ø (dış çap)	EN 12201 / ISO 4427 SDR11 PN16	Ø16 – Ø630 mm
Pprc (PP-R)	0.0000015	Ø (dış çap)	EN ISO 15874 PN20	Ø20 – Ø160 mm
PVC (U-PVC)	0.0000015	Ø (dış çap)	EN 1452 / ISO 1452 PN10	Ø25 – Ø500 mm
Paslanmaz Çelik	0.000002	DN	EN ISO 1127 / ANSI B36.19 SCH10S	DN 6 – DN 600
Siyah Çelik	0.000045	DN	EN 10255 orta seri	DN 15 – DN 2200
Galvaniz Çelik	0.000150	DN	EN 10255 + EN 10240	DN 15 – DN 1000
Dökme Demir (Sfero)	0.000250	DN	ISO 2531 / EN 545 K9	DN 80 – DN 2600

Plastik Borularda DN / Ø Farkı

PE, PPRC ve PVC borularda boyutlandırma dış çap (Ø) üzerinden yapılır. Örneğin Ø32 PPRC boru 32 mm dış çaplı olup PN20'de iç çapı ≈ 21.2 mm'dir. Çelik ve dökme demir borularda DN (anma çapı) kullanılır; DN değeri yaklaşık iç çapı ifade eder.

Hesaplama Adımları

1. Malzeme → ε ve iç çap (D) otomatik atanır.

2. Su sıcaklığı → ρ ve μ lineer interpolasyonla hesaplanır.

3. Re = (ρ × v × D) / μ ve ε/D = ε / D hesaplanır.

4. Re ≤ 2300 ise f = 64/Re (laminer); aksi hâlde Colebrook-White Newton-Raphson ile çözülür.

Suyun Termal Özellikleri Tablosu

Atmosfer basıncında (≈101325 Pa) suyun sıcaklığa bağlı termal ve fiziksel özellikleri:

Su Sıcaklığı (°C)	Isıl İletkenlik (W/m·K)	Özgül Isı (kJ/kg·K)	Prandtl Katsayısı	Yoğunluk (kg/m³)	Dinamik Viskozite (Pa·s)	Kinematik Viskozite (m²/s)	Entalpi (kJ/kg)
0	0,565	4,217	13,3376	999,84	0,001787	0,000001787	-0,03
5	0,575	4,201	11,0999	999,96	0,001518	0,000001518	21,01
10	0,584	4,192	9,3783	999,70	0,001307	0,000001308	42,00
20	0,602	4,183	6,9646	998,20	0,001002	0,000001004	83,90
30	0,617	4,179	5,4018	995,65	0,000798	0,000000801	125,72
40	0,630	4,179	4,3282	992,22	0,000653	0,000000658	167,51
50	0,642	4,181	3,5605	988,04	0,000547	0,000000553	209,30
60	0,652	4,185	2,9931	983,20	0,000467	0,000000475	251,12
70	0,661	4,190	2,5625	977,77	0,000404	0,000000413	292,99
80	0,668	4,197	2,2280	971,80	0,000355	0,000000365	334,93
90	0,674	4,206	1,9634	965,32	0,000315	0,000000326	376,95
100	0,679	4,216	1,7505	958,36	0,000282	0,000000294	419,07

Not: Bu değerler atmosfer basıncında (≈101.3 kPa) ölçülmüştür. Yüksek basınç veya farklı sıcaklıklarda özellikler değişebilir. Tablodaki değerler Reynolds sayısı, basınç kaybı ve ısı transferi hesaplamalarında kullanılabilir.