Yatay ve düşey atık su hatları için sarfiyat birimi veya tüketim değerine göre uygun pissu tesisatı boru çapını belirler.
Atık Su Boru Çapı Hesaplama Metodu
| Sarfiyat Birimi (S.B.) | Bina içindeki tesisat armatürlerinin atık su üretim kapasitesini standartlaştıran birim |
| Pürüz Katsayısı | Boru iç yüzey pürüzlülüğünü temsil eden katsayı (0.25-0.35 arası) |
| Eğim | Yatay atık su borularının yerçekimi ile akış sağlaması için gereken minimum eğim (1/100 veya 1/50) |
| Boru Çapı Seçimi | Girilen değere eşit veya büyük kapasiteye sahip minimum boru çapı |
Bu hesap, atık su tahliye sistemlerinde uygun boru çapının belirlenmesi için kullanılır. Yatay hatlar için pürüz katsayısı ve eğim değerleri dikkate alınırken, düşey hatlar için sadece sarfiyat birimi göz önüne alınır.
Sarfiyat birimi yöntemi, lavabo, duş, klozet gibi farklı armatürlerin eşzamanlı kullanımını standart bir değere dönüştürerek hesaplama kolaylığı sağlar. Tüketim değeri yöntemi ise doğrudan debi ölçümü yapılabilen durumlarda tercih edilir.
Pürüz katsayısı, boru malzemesinin iç yüzey kalitesine göre değişir. Daha düşük değerler daha pürüzlü yüzeyleri, yüksek değerler ise daha pürüzsüz yüzeyleri temsil eder. Eğim değeri, gravitasyonel akışın sağlanması ve katı maddelerin boru içinde birikmesinin önlenmesi için kritik öneme sahiptir.
Sistem tasarımında, hesaplanan minimum çap değerleri kullanılır ancak pratik uygulamalarda montaj kolaylığı ve gelecekteki kapasite artışları göz önünde bulundurularak bir üst çap tercih edilebilir. Bu yöntem TS 692 EN 12056, DIN 1986-100 ve UPC (Uniform Plumbing Code) standartlarıyla uyumludur.
Vitrifiye Sarfiyat Miktarı ve Bağlantı Çapı Tablosu
| Tesisat Uç Malzemeleri | Atık Su Miktarı (l/s) | Atık Su Sarfiyat Birimi | Bağlantı Borusu Çapı (mm Ø) |
|---|---|---|---|
| Hela taşı | 2,5 | 10 | 100 |
| Yıkanma teknesi | 1,75 | 7 | 70 |
| Oturmalı yıkanma teknesi | 1,5 | 6 | 70 |
| Ayak yıkama teknesi | 1 | 4 | 70 |
| Duş teknesi | 1 | 4 | 70 |
| Kova doldurma (küçük) | 1 | 4 | 70 |
| Kova doldurma (orta) | 1,5 | 6 | 70 |
| Ördek yıkama ve dezenfeksiyon aygıtı | 2,5 | 10 | 100 |
| Sürgü yıkama teknesi | 2,5 | 10 | 100 |
| Pisuvar (1/2" baslı) | 1 | 4 | 70 |
| Bulaşık yıkama teknesi (tek gözlü) | 1 | 4 | 70 |
| Bulaşık yıkama teknesi (çift gözlü) | 1,5 | 6 | 70 |
| Büyük bulaşık yıkama teknesi | 2 | 8 | 70 |
| Lavabo (küçük) | 0,25 | 1 | 70 |
| Lavabo (büyük) | 0,5 | 2 | 70 |
| Bide | 0,5 | 2 | 70 |
| Döşeme süzgeci (Ø70) | 2,5 | 10 | 70 |
| Döşeme süzgeci (WC gibi tali yerde) | 0,5 | 2 | 70 |
Pürüz Katsayısı ve Eğim Değerlerine Göre Yatay Atık Su Borusu Çapı Tablosu
| Nominal Boru Çapı | Pürüz Katsayısı = 0.35 | Pürüz Katsayısı = 0.25 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eğim:1/100 | Eğim:1/50 | Eğim:1/100 | Eğim:1/50 | |||||
| mm | lt/s | Y.D. | lt/s | Y.D. | lt/s | Y.D. | lt/s | Y.D. |
| Ø70 | 1,4 | 25 | 2 | 36 | 1,75 | 32 | 2,25 | 41 |
| Ø100 | 3,9 | 100 | 5,5 | 147 | 4,9 | 130 | 6,9 | 185 |
| Ø125 | 7 | 270 | 10 | 400 | 9 | 360 | 12,6 | 500 |
| Ø150 | 12,3 | 600 | 17,5 | 875 | 15 | 750 | 21 | 1050 |
| Ø200 | 28 | 1550 | 38 | 2170 | 33 | 1900 | 46 | 2630 |