BYKHY Madde 62-63 ve BS EN 12101-13:2022 Annex A standartlarına göre acil durum (itfaiye) asansörü kuyusu basınçlandırma sistemi mühendislik hesabı: sızıntı alanları (lift kat kapısı, şaft duvarı), fan debisi, basınç kontrol damperi, şaft içi üfleme hızı ve kontrol listesi.
- Kapalı durum: ΔP ≥ 30 Pa (EN Tablo 1) | Açık kapı: sadece tahliye katı (§5.6.5)
- Hız kriteri: Class 1 ≥ 1 m/s | Class 2 ≥ 2 m/s (EN Tablo 1) — kapı kuvveti kontrolü uygulanmaz
- Üfleme: Şaft içi hız ≤ 3 m/s | tek nokta (tepe veya en alçak nokta) (§5.6.6.3)
Hesaplama Yöntemi ve Standart Referanslar
| Parametre | Formül / Referans |
|---|---|
| Standart Hiyerarşisi | BYKHY M.63/6 (zorunluluk şartı, sayısal kriter yok) → BS EN 12101-13:2022 Annex A (hesap metodolojisi + tüm hedef değerler) |
| Akış Formülü | Q = 0.83 × A × ΔP^(1/R) [m³/s]
Lift kat kapısı sızıntısı: R=2 (türbülanslı) — Formül A.8 Şaft duvarı sızıntısı: R=1.6 (laminar) — Formül A.10 |
| Lift Kat Kapısı Sızıntısı (Tablo A.2) | Kapalı normal: 0.06 m² | Kapalı yüksek sızdırmazlık: 0.02 m² | Açık: 0.35 m² |
| Şaft Duvarı Sızıntısı (Tablo A.4) | Lift shaft walls: orta 0.84×10⁻³ | sıkı 0.18×10⁻³ | gevşek 1.80×10⁻³ m²/m² |
| Kapalı Durum — QSDC ve QTDC | QSDC = QLDC + QWALL — Formül A.8 + A.12
QTDC = 1.50 × QSDC — Formül A.15 (%50 bilinmeyen sızıntı payı) BYKHY M.63/6 sayısal değer vermez; 30 Pa doğrudan EN Tablo 1'den alınmıştır. |
| Açık Kapı Senaryosu | §5.6.5: sadece tahliye katındaki 1 lift kapısı açık; diğer tüm katlar kapalı sızıntısıyla hesaba girer.
Merdivendeki BYKHY M.89/9 kademeli açık kapı sayısı (2/3/4) burada uygulanmaz. |
| Açık Kapı Debisi — QDO | QDO = v × ADOOR — Formül A.16 | v = Class 1: 1 m/s veya Class 2: 2 m/s (EN Tablo 1) |
| %15 Kanal Kaçağı Payı — QDESIGN | QDESIGN = QSx × 1.15 — Formül A.25 | QSx = max(QTDC, QTDO) |
| Kapı Açma Kuvveti | Uygulanmaz — lift kat kapıları otomatik motorla açılır (Formül A.27 yalnızca merdiven kaçış kapıları içindir) |
| Basınç Kontrol / Barometrik Damper | APV = (QSx − QSDC) / (0.83×√PPV) — Formül A.28 | PPV = 30 Pa (§5.6.4 — lift mekanizması toleransı için muhafazakâr)
Merdivendeki BYKHY M.89/11 60 Pa üst sınırı burada YOKTUR; lift üreticisiyle teyit gerekir. |
| Şaft İçi Üfleme Hızı | ≤ 3 m/s — §5.6.6.3 (kabin hareketini/kapı açılışını bozmamak için) |
| Üfleme Noktası Konumu | Tek nokta: şaft tepesi VEYA en alçak nokta (çukur su seviyesi üstü) VEYA hız ≤3 m/s — §5.6.6.3
Merdivendeki BYKHY M.89/12 kademeli "her 3 katta bir" mantığı burada YOKTUR. |
| Piston Etkisi | İhmal edilir — §5.6.6.3: "The piston effect shall be ignored. All measurements for PDS shall be done with lifts inactive." |
| Baca Etkisi | 0.43 Pa/K/10m — Annex C.6 | H ≥ 60 m → CFD/CONTAM zorunlu (Annex D) |