Doğalgaz 21 mbar basınç kaybı hesabı, TS 7363:2017 standardına göre 50 mbar ve altı basınçlarda çalışan, gaz debisi 31 m³/h'den küçük iç tesisat hatları için boru çapı boyutlandırmasını yapar. Konut, daire ve küçük işyeri tesisatlarında kullanılır.
Hat uzunluğu, gaz debisi ve izin verilen basınç kaybı girilerek optimum boru çapı belirlenir. Sonuç TS 7363 tablolarıyla karşılaştırılarak uygunluk kontrol edilir.
Doğalgaz Basınç Kaybı Hesaplama Metodu
| Parametre | Açıklama / Formül |
|---|---|
| Öneri Çap | 18.82 × √(Q / (4 × 1.021)) → İç çap interpolasyonu ile anma çapı bulunur. Öneri değerdir hesaplarda yardımcı olmak için verilmiştir, basınç kaybına göre en uygun çapı seçmelisiniz. |
| Hız (m/s) | v = (Q / 3600) × 4 / (π × (D/1000)²) → Boru iç çapı üzerinden akış hızı hesaplanır |
| F Factor (Sürtünme Katsayısı) | Colebrook White metoduna göre bağıl pürüzlülük ve reynolds sayısına göre sürtünme katsayısı bulunur . |
| PR/L (mbar/m) | f × 0.7936 × v² / (2 × D/1000) / 100 → Darcy-Weisbach formülüne göre hesaplama işlemi gerçekleştirilir. Alternatif olarak TS 7363:2017 Akış hızı ve özgül sürtünme direnç kaybı tablosu referans alınabilir. |
| ΔPR (mbar) | Sürtünme kaybı: PR/L × L → Toplam boru uzunluğu dikkate alınır |
| ΔPH (mbar) | Yükseklik kaybı: 0.049 × H(m) → Boru hattı yükseklik farkına bağlı hidrostatik kayıp |
| Σξ (Toplam Ksi) | Fittings kayıpları: Redüksiyon×0.5 + Dirsek90°×0.4 + Dirsek45°×0.3 + Kuyruklu Dirsek 45°×0.7 + T Düz Geçiş×0 + T Kol Ayrılma×1.3 + Kruva Düz Geçiş×0 + Kruva Kol Ayrılma×1.3 + Küresel Vana×0.5 + Selenoid Vana×1.3 |
| ΔPZ (mbar) | Yerel kayıplar: (0.7936 / 200) × Σξ × v² (TS 7363:2017 Yerel basınç kayıpları tablosu referans alınabilir) |
| ΔPΣ (mbar) | Toplam basınç kaybı: ΔPR + ΔPZ + ΔPH → Kritik devre toplam basınç kaybı bu şekilde bulunur |
Not - Sistemde gürültü ve titreşimi önlemek amacı ile gaz hızı 6 m/s’yi geçmemelidir.
Basınç kaybının en çok olabileceği nokta belirlenerek, o hat üzerinde bulunan devrelerin basınç kayıpları toplanarak kritik devre toplam basınç kaybı (ΔPΣ) hesaplanır. TS 7363:2017 standardına göre bu hesaplamalar 50 mbar veya daha düşük basınçlı ve debisi 31 m³/h’den küçük tesisatlar için uygulanır.
Not: Bu tablolar ve formüller, Colebrook-White formülü veya TS 7363 tablosu kullanılarak manuel ya da otomatik olarak uygulanabilir. Kullanıcı isterse standart tabloları referans alarak F Factor ve yerel kayıpları manuel olarak da belirleyebilir.
Servis kutusu çıkış basıncı 21 mbar olan tesisatların projelendirilmelerinde esas alınacak azami basınç kayıpları
- Servis kutusu ile sayaç vanası arasındaki kritik hat toplam basınç kaybı (bina bağlantı hattı ve kolon hattı toplam basınç kaybı) ΔPΣ <= 1,0 mbar olmalıdır
- Sayaç çıkışı ile cihaz arasındaki basınç kaybı (tüketim hattı ve ayrım hattı toplam basınç kaybı) ΔPΣ <= 0,8 mbar olmalıdır.
- Bina bağlantı hattı veya kolon hattı üzerinde birden fazla birim için ileride kullanım amacıyla vana+körtapa bırakılıyorsa, servis kutusundan bu noktaya kadar olan basınç kaybı ΔPΣ <= 0,7 mbar olmalıdır.
- Sistemde gürültü ve titreşimi önlemek amacı ile gaz hızı 6 m/s’yi geçmemelidir.