YAZILARINIZI GÖNDERİNİZ

Haber, makale, firma ya da ürün incelemelerinizi bekliyoruz.

YAZARIMIZ OLUN

Düşüncelerinizi Özgürce Duyurun, Paylaşın.

Su Deposu Hesabı

| 11 Mayıs 2016

Su deposu hesabı, TS 1258 standardı su ihtiyacı çizelgeleri, çeşitli kabuller ve tecrübeler neticesinde hesaplanmaktadır. Bu doğrultuda Ts 1258 temiz su tesisatı hesap kuralları ve çeşitli kitaplarda yer verilen su deposu hesap yöntemlerinden bahsedilmiştir.

Su Deposu Hesabı

Su Deposu Hesabı Yöntemleri

Suyu gerektiğinde kullanmak üzere depolayan kaplara su deposu denir. Su depoları atmosfere açık yapılır. Su depoları çelik sac, fiberglas ve kagirden üretilir. Silindirik veya prizmatik biçimli olur. Kullanılacağı yerin özelliğine göre depo seçilerek bağlantı yapılır.

Su depoları hidrofora en kısa yoldan ve mümkün olduğu kadar düz bağlanmalıdır. Gereksiz dönüşler pompa emişini etkiler. Pompa daima su ile dolu olacak şekilde bağlanır.Su deposu bağlantı ağzının yüksek olması durumunda, boru dönüşü yapılarak pompa seviyesine düşürülür.

Su depoları ile ilgili bu kısa bilgi sonra su deposu hesabı ile ilgili 3 farklı hesap yöntemini inceleyelim.

1- TS 1258’e Göre Su Deposu Hesabı

a-Konutlarda Su İhtiyacı

Banyosuz konutlarda bir günde kişi basma su ihtiyacı en az 60 l gün; yalnız duşu olan konutlarda en az 80 l/gün; küvetli konutlarda en az 100 l/gün olarak alınmalıdır. Bu gereksinme, yerel özellikler, konutun bahçesine, konutun boyuttan ile kullanış şekline, sıcak su hazırlayıcılarının tipine göre özel olarak hesaplanmalıdır.

b-Konut Dışı Yapılarda Su İhtiyacı

Konut dışı yapılardaki en az su ihtiyacı aşağıdaki çizelgede verilmiştir. Bu değerler yangın veya özel endüstri gereksinmelerini kapsamazlar. Bunlar için ek verdiler kullanılmalıdır.

Konut Dışı Yapılarda Su Deposu Hesabı

c-Temiz Su Depolama İhtiyacı

Aşağıdaki çizelgede 24 saatlik temiz su kesilmelerini karşılamak için depolama hacimleri verilmiştir. Bunlar en küçük değerlerdir. Ancak depo hacmi hiç bir zaman 110 l ‘den az olmamalıdır.

Depolama Hacimleri Su Deposu Hesabı

Örnek Su Deposu Hesabı

15 katlı ve her katında  4 daire olan bir apartmanın su deposu kapasitesi nedir?

Her dairede 4 kişi olduğu kabul edilirse ve çizelgede konutlar için 90 l/gün×kişi depolama hacmi alınırsa;

Q= 15 × 4 × 4 × 90 = 21600 lt su hacmi çıkar.

1 m³ su = 1000 lt su olup, 21600 lt = 21,6 m³ su hacmi çıkmaktadır. Deponuz ise taşma boruları ve emniyet mesafesi dikkate alınarak seçilmelidir. Betonarme bir yapı için 4 × 3 = 12 m² taban alanı depo yüksekliği 2 m olacak şekilde toplam 24 m ³ su deposu kullanılabilir bu durumda flatör ile su hacmi istenilen seviyede olması sağlanarak taşma ve emniyet için mesafe bırakılmış olur.

2- Isısan Su Deposu Hesabı

Isıssan yayınları sıhhi tesisat kitabına göre; sürekli su kesintilerinin olduğu İstanbul gibi şehirlerde temiz suyun depolanması gerekmektedir. Depo hacminin belirlenmesi için öncelikle günlük su tüketimi belirlenmelidir. Günlük su tüketim değerleri aşağıda yer alan tablo 2.8a ve b’de çeşitli uygulamalar için verilmiştir. Yapının günlük su ihtiyacı bu tablolardan belirlenebilir. Depo hacmi binanın 2 veya 3 günlük su ihtiyacını karşılayacak büyüklükte seçilir.

a)Ofislerde Su Deposu Hesabı:

Personel sayısı önceden bilinmiyorsa, ortalama olarak kişi başına 9,3 m2’lik bir kullanım alanı için hesap yapılabilir.
Kişi başına günlük su tüketimi: 75,6 litre
Günlük su tüketimi süresi: 9 saat
Pis su kullanımı: 2,5 x ortalama saatlik tüketim hızı
Eğer restoran veya diğer yemek tüketimi yapılan yerler söz konusu ise, kişi başına tüketim 75,6 litre yerine 94,6 litre alınmalıdır.

Örnek hesap:

1. 37160 m2’lik bir bina düşünüldüğünde,
2. Günlük ihtiyaç: 37161/9,3 = 4000 kişi kabul edilirse,
4000 x 75,7 litre = 302 m³ günlük toplam kullanım ihtiyacı
Saatte tüketilen su miktarı: 302 /9 = 34 m³/h
HVAC sistemi su ihtiyacı: 20 m3/h olarak verilmiştir.
Pik su kullanımı = 2,5 x 34 = 85 m³/h

Tablo 2.8a / Konutlarda Günlük Temiz Su İhtiyacı, L/gün ( Alman standartlarına göre Feurich’ten)

Kullanım Alanı Tüketim Birim
Kırsal alanda konut 40-60 L/gün/kişi
İşçi konutları 40-100 L/gün/kişi
Kaplıca 150-250 L/gün/kişi
100 000’e kadar nüfuslu kentlerde konutta 100-250 L/gün/kişi
100 000 üzerinde nüfuslu kentlerde konutta 150-300 L/gün/kişi
Banyolu ve tuvaletli konut 100-220 L/gün/kişi
Banyosuz ve tuvaletli konut 50-100 L/gün/kişi
Banyosuz ve tuvaletsiz konut 25-40 L/gün/kişi
1 Duşlu banyo 40-100 L/gün/kişi
1 oturmalı banyo 35-50 L/gün/kişi
1 küvetli banyo 150-400 L/gün/kişi
1 bide kullanımı 15-20 L/gün/kişi
1 küçük çocuk banyosu 30-40 L/gün/kişi
1 klozet temizliği 6-12 L/gün/kişi
1 lavabo kullanımı 15-30 L/gün/kişi
İçme, yemek pişirme temizlik 20-30 L/gün/kişi
Bulaşık makinası 20 L/gün/kişi
Çamaşır makinası 20-40 L/gün/kişi
Ticari bahçelerin sulanması, m2 başına 0,3-3 L/gün/m2
Sebze bahçesi, hektar başına 3000-4000 L/gün/hektar
Meyva bahçesi, hektar başına 4000-6000 L/gün/hektar

Tablo 2.8b /Ticari ve Endüstriyel Binalarda Günlük Temiz Su İhtiyacı, L/gün

Kullanım alanı Tüketim Birim
Misafirhane, pansiyon 100 L/gün/kişi
Oteller 200-600 L/gün/yatak
Lüks otelle 1100 L/gün/oda
Okullar 5 L/gün/öğrenci
Çocuk yuvaları 100-120 L/gün/çocuk
Hastaneler 250-650 L/gün/hasta
Bürolar, işyerleri 40-60 L/gün/kişi
Alışveriş merkezleri 3-5 L/gün/m2
Kafeteryalar 15-25 L/gün/müşteri
Lokantalar 20-100 L/gün/müşteri
Spor salonları 20-30 L/gün/kişi
Saunalar 130-180 L/gün/kişi
Yüzme havuzları 50-150 L/gün/kişi

Tablo 2.9 / Hastaneler İçin Su İhtiyacı

Yatak başına yıllık tüketim 378000 L
Yatak başına aylık tüketim 38000 L
Yatak başına günlük tüketim 900 – 1100 L
Pik debi 113,4 litre / saat 110 L/ yatak /h
Minimum debi 11 L/yatak/h
HVAC ve klima ek ihtiyacı Katalogdan

b)Apartmanlarda Su Deposu Hesabı

Kişi sayısı: Nüfus bilinmiyorsa, her yatak odası için 1,75 kişi olarak kabul edilir.
Günlük tüketim: 378 litre/kişi başına günlük tüketim
Günlük toplam tüketim süresi: 15 saat
Pik kullanım oranı: 3,0
Örnek: 1000 kişilik bir bina düşünüldüğünde;
1000 x 378 = 378000 litre
378 m3/ 15 h = 25 m3/h
Pik su kullanımı = 3 x 25 = 75 m3/h
Klima tesisi ve diğer su tüketen cihazlar sisteme ayrıca dahil edilmelidir.

c)Hastanelerde Su Deposu Hesabı

Hastanelerde kullanım çeşidine göre değişken değerler gerekebilir. Farklı birimlerdeki bu değerler yukarıdaki Tablo 2.9’da verilmiştir.

500 yataklı bir hastane için:
Yıllık tüketim: 378.000x 500 = 190.000 m3
Aylık tüketim: 38000×500=19000 m3
Günlük tüketim: 1000 x 500 = 500 m3
Pik kullanım 110 x 500 = 55 m3/h
Minimum kullanım: 11 x 500 = 5,5 m3/h
Toplam pik debi: 55 m3/h + klima tesisi = …….. m3/h
Yangın tesisatı için gerekli su: 340 m3/h x 2 saat =680 m3

Notlar:
1. Tablodaki veriler mutfak, çamaşırhane ve hidroterapi merkezi olan bir hastane için verilmiştir.
2. Klima sistemi için su ihtiyacı kataloglardan seçilir.
3. Yangın anında kullanılacak su 1.890 ∼ 5.670 litre/dakikadır.

d)Otellerin su ihtiyacı

Otellerin günlük su ihtiyacı dolu oda sayısına oranla tespit edilmektedir. Aşağıda verilmiş olan doneler su deposu kapasitesinin hesaplanmasında yeterli olan maksimum günlük su sarfiyatlarıdır. Bu değerlere bahçe sulama için gerekli olan su miktarı ilave edilmemiştir. Zira bahçe alanları otellerin kuruldukları arsanın büyüklüğüne göre değişmekte ve otel oda sayısı ile hiçbir ilişkisi bulunmamaktadır. Buna mukabil çamaşırhane ve mutfak yükleri oda sayısına ve çıkışların fazlalığına göre hesaba dahil edilebilmektedir.

Otelin özelliği Oda başına günlük su sarfiyatı
Otel çamaşırhane yok, çıkışlar normal q= 750 ila 950 L/gün
Otelde çamaşırhane var, çıkışlar normal q= 950 ila 1150 L/gün
Otelde çamaşırhane var, çıkışlar fazla q= 1150 ila 1300 L/gün

Bir odada 2 kişi olduğu ve odaların %100 dolu olduğu düşünülerek yukarıdaki değerler verilmiştir. Günlük su sarfiyatı kontrollarında doluluk oranı ve odaların tek kişi veya çift kişi tarafından işgali, kontrol hesaplarına alınmalıdır. Depo hacimleri max. su sarfiyatına göre hesaplanmalıdır.

Otelin günlük su ihtiyacı
Q= q x N / 1000 m3/Gün olacaktır.

Burada N müşteri oda sayısını göstermektedir. Otelin günlük su ihtiyacının iki misli kapasitede su deposu düşünülmeli ve bu depo hacmine, yangın suyu olarak 110 m3 ilave edilmelidir. Yangın suyu hiçbir şekilde başka maksatlarla kullanılmamalı ve depo su alış ağızları yapılırken buna göre önlem alınmalıdır. Su depolarının toplam su kapasitesi yukarıda belirtilen değerde olmak kaydı ile, iki adet su deposu yapılmasında her zaman fayda vardır. Eğer şehir suyu fazla kireçli ise, depolardan biri ham su deposu, diğeri yumuşatılmış su deposu olarak kullanılabilir.

3- Tesisat Teknolojisi Ders Notları Su Deposu Hesabı (Öğr. Gör. Erdoğan ŞİMŞEK),

Şebeke suyu kesilmelerine karşı temiz su tesisatında en az 24 saatlik suyun depolanması istenir. Ayrıca yangın suyu rezerve olarakta bir miktar suyun depolanması gerekir. Depolanacak su miktarını belirleyebilmek için önce temiz su tüketiminin belirlenmesi gerekir. Aşağıdaki çizelgede su tüketimi değerleri verilmiştir.
Su Deposu Hesabı Günlük Tüketim
Seçilecek su deposunun hacmi yukarıdaki çizelge yardımıyla belirlenerek yangın rezervide dikkate alınacaktır.
Depolar, bakımı kolayca yapılacak ve temizlenebilecek yerlere yerleştirilmelidir. İç kısımları korozyona karşı korunmuş olmalı, sızdırmaz bir kapakla kapatılıp; taşma ve havalandırma borusu bağlanmalıdır. Taşma borusu çapı standart olarak su giriş boru çapının iki katından az olmamalıdır. Ayrıca depo suyunun gerektiğinde boşaltılabilmesi için boşaltma borusu bağlanmalıdır. Aşağıdaki çizelgede su deposunun boşaltma ve taşma boru çapları verilmiştir.
Su Deposu Boru Çapı
Örnek Su Deposu Hesabı
Toplam da 34 dairesi olan ve dairelerinde duş bulunan bir apartmanın, günlük kişi başı su ihtiyacı 100 litre ve her dairede 4 kişi yaşadığı kabul edilirse su deposu hacmi ne kadar olur?
Yukarıdaki çizelgede duşlu konut 80-115 lt/kişi verilmişti 100 lt/kişi olarak alırsak;
Q= Daire sayısı x Kişi sayısı x Kişi başına Su İhtiyacı
Q=34 × 4 × 100 = 13600 lt = 14 ton olarak bulunur.

2 Yorum

  1. Mehmet Özer

    Mehmet Özer

    12 Mayıs 2016 - 13:04

    Allah razı olsun. Sanırım bu derleme ve açıklamalardan daha iyisi yapılamazdı.

    • tesisat

      tesisat

      12 Mayıs 2016 - 15:58

      Allah hepinizden razı olsun. Hayırlı günler.

Yorum Yazınız

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir