YAZILARINIZI GÖNDERİNİZ

Haber, makale, firma ya da ürün incelemelerinizi bekliyoruz.

YAZARIMIZ OLUN

Düşüncelerinizi Özgürce Duyurun, Paylaşın.

Pratik Radyatör Hesabı

| 26 Kasım 2015

Pratik Radyatör Hesabı nasıl yapılır tavsiye amaçlı anlatılmıştır. Isıtma sistemi tesisat elemanları seçiminde mühendislik hesaplamaları yapılarak en doğru sonuca ulaşılır. Isı kaybı hesabında her ortam için ayrı ayrı ısı kaybı hesabı cetveli, radyatör ve teferruatı hesabı cetveli, kayıp değerleri hesabı cetveli ve boru hesabı cetveli doldurulur.

Isı kaybı hesabı cetvelinde hesaplamalar esnasında ısı kaybı hesabı yapılan hacmin yönü, duvar-döşeme kalınlıkları, dış duvar-döşeme-pencere alanları dikkate alınarak hesaplamalar yapılır. Radyatör ve teferruatı hesabı cetveli ise hacmin ısı kaybı hesaplandıktan sonra kullanılacak radyatörlerin seçimi ve mimari proje üzerinde yerleştirme aşamasında kullanılır. Kayıp (özel direnç) değerleri tablosunda ise borularda, S parçalarında, dirseklerde, ayrılmalarda vb suyun akışını zorlaştırıp basınç kaybına neden olan kayıplar hesaplanır. Boru hesabı cetvelinde ise sistemdeki her boru parçası numaralandırılıp, her parçadan geçen ısı miktarları, uzunluk, hız, sürtünme katsayısı gibi parametrelerle cetvel doldurulur. Kısacası ısı kaybı hesabı yapılırken dikkat edilmesi gereken birçok alt özellik ve etmen vardır.

Sitemizde ısı kaybı hesaplarına geniş bir şekilde yer verilmiş olup ısı kaybı hesabı  ve radyatör seçimi konusundan göz atabilirsiniz. Pratik radyatör hesabı ise; ortalama kriterler üzerinden değerler alınarak hazırlanmıştır. Kesin kapasite olmayan ve tavsiye niteliğinde görülmesi gereken 3 farklı pratik radyatör hesabı işlemleri detaylı olarak anlatılmıştır.

Pratik Radyatör Hesabı

Pratik Radyatör Hesabı – 1

Bölge ısı kaybı katsayıları ve bina durumu göz önüne alınarak oda alanına göre yapılan hesaplama işlemidir.

1- Isıtıcı elemanın (radyatör) tesis edileceği oda alanı ve oda yüksekliği hesaplanır.
2- Oda hacmi (m³) başına; 1.bölge:30 kcal/saat, 2.bölge: 45 kcal/saat, 3.bölge:60 kcal/saat değerlerinden ısı kaybı yapılacak dairenin bölge durumuna göre yukarıdaki değerlerden biri seçilir. İllere göre derece gün bölgelerini TS 825 standardı Sayfa 34 üzerinden bakabilirsiniz.
3- Eğer ısıtılacak mahal bodrum, teras yada çatı katı ise yukarıda seçilen değerlere ek olarak 15 kcal/saat zam eklenir.

Örnek – 1:
İstanbul’da (2.bolge) de 4 katlı bir binanın 2. katındaki 5×5= 25 m² ve kat yüksekliği 2,8 m olan bir salonun ısı kaybı nedir?
– Alan: 5×5=25 m²  Oda Hacmi: 25 × 2,80 = 70 m³
– 2.bölge ısı kaybı değeri: 45 kcal/h
– Isı kaybı: 70 x 45= 3150 kcal/h

3150 kcal/h ısı kaybı olan bir oda için radyatör seçimini kombi çalışma sıcaklık aralığı ve istenilen oda sıcaklığı değerine göre üretici firma kataloglarına bakarak seçeriz. Örnek olarak; A firmasında 22/PKKP/600 radyatör modelini seçtik, kombi çalışma sıcaklık aralığını da 90-70 C olarak kullanmayı düşünüyoruz ve oda sıcaklığını da 20 C olmasını istiyoruz. Kataloglarda 90-70 C sıcaklık aralığında, 20 C oda sıcaklığında, 1 m radyatör 1978 kcal/h verim değerini görüyoruz.

Bu doğrultuda radyatör boyunu belirlemek için yapılacak hesap; 3150 / 1978 = 1.59 m yani 1,6 m 22/PKKP/600 lük radyatör seçilir.

Tabi bu kısımda dikkat etmeniz farklı unsurlarda söz konusu;

1- Kombi tipine göre çalışma sıcaklık aralığını yoğuşmadan kazanç sağlamak için düşük tutabilirsiniz. 90-70 C yerine, 70-55 C çalıştırmak isterseniz eğer, 70-55 deki radyatör verimi düşeceğinden radyatör boyunuz uzayacaktır. Benim nacizane tavsiyem yoğuşmalı kombiye sahip olanlar, çalışma sıcaklığını aralığı 70-55, 75-65 gibi düşük tutarak radyatör fiyatlarınında makul olaması nedeniyle radyatör boylarını arttırmasıdır. Zaten pratikte bu sistemler 90-70 C çalışmaz. Ortalama 75C-65C çalıştıkları için üreticilerden radyatörlerin 70-55 C veya 75-65C sistemine göre ısı değerleri tabloları istenmelidir.

2- Yerleşim için ısı kaybının en fazla olduğu yer (pencere altları gibi) seçilir. Ama dikkat edilmesi gereken bir husus, hesaplanan bu değerler etrafı açık radyatörler içindir. Eğer radyatörlerin bir kısmı kapalı konumda kalacak ise (radyatörün üstüne mermer koyma, radyatörü niş içine yerleştirme, radyatörü hasır kutu içine alma vb) hesaplanan değerlere eklemeler yapılır. Bu durumda radyatör ısıl verimleri %80’e kadar düşebilmektedir. Örneğin, radyatörün ön kısmında masa veya koltuk, üst kısmı da pencere parapeti içerisinde kalıyorsa %15 kadar kapasiteyi arttırmalısınız.Bu arttırım, radyatöre engel teşkil edenlerin konumlarına göre değişebilir.

3- Radyatörler mümkün olduğunca zemine yerleştirilmelidir. İdeal yerleştirme için radyatörün duvardan açıklığının 4 cm, yerden yüksekliğinin de 6 cm olması yeterlidir.

4- Dilim sayısı 20’den fazla olan döküm radyatörlerde ve uzunluğu 1.5 m’den fazla olan panel radyatörlerde dönüş branşmanı radyatörüm öteki ucundan (çapraz bağlantı) alınmalıdır.

Örnek – 2:
İstanbul’da (2.bolge) de 4 katlı bir binanın çatı katındaki 5×5= 25 m² ve kat yüksekliği 2,8 m olan bir salonun ısı kaybı nedir?
– Alan: 5×5=25 m²  Oda Hacmi: 25 × 2,80 = 70 m³
– 2.bölge ısı kaybı değeri: 45 kcal/h
– Çatı olması nedeniyle ilave ısı kaybı değeri: 15 kcal/h
– Isı kaybı: 70 x (45+15) = 4200 kcal/h

Radyatör seçimi içinse yukarıdaki örnekten farklı olarak; A firmasında 22/PKKP/500 radyatör modelini seçtik, kombi çalışma sıcaklık aralığını da 90-70 C olarak kullanmayı düşünüyoruz ve oda sıcaklığını da 20 C olmasını istiyoruz. Kataloglarda 90-70 C sıcaklık aralığında, 20 C oda sıcaklığında, 1 m radyatör 1719 kcal/h verim değerini görüyoruz.

Bu doğrultuda radyatör boyunu belirlemek için yapılacak hesap; 4200 / 1719 = 2,44 m yani 2 adet 1,3 m 22/PKKP/500 lük radyatör seçilir. Radyatör boyu 2 m üzerinde olması, kirlilikten dolayı verim düşüşü ve hava yapması gibi bazı nedenlerle tavsiye edilmez.

Pratik Radyatör Hesabı – 2

Tablolar yardımıyla ısı kaybı hesabının yapıldığı yukarıdaki yönteme nazaran daha iyi bir sonuç alabileceğiniz bir yöntemdir.

Örnek- 1 :
Beş katlı bir binanın üçüncü katında (yani arakat), tek cam, duvarlar normal izolesiz ve güney cephe daire için TABLO 1’den bu dairenin her hacmi için m³’e 50 Kcal ihtiyaç olduğu anlaşılır.

TABLO 2’den 50 Kcal/m3 sütunu bu dairenin ısı ihtiyaç cetvelidir. Oturma odası 3×4=12 m2 ise bu odanın ısı ihtiyacı 1620 kCal olduğu tesbit edilir. TABLO 3/A’dan bu ısıya karşılık PKKP 600×800 mm olarak radyatör seçilir.

Örnek -2 :
Çatı kat, izolesiz çatı, tek cam, ince duvar .
TABLO 1’den bu dairenin her hacmi için m3’e 70 Kcal Kalori ihtiyaç olduğu anlaşılır.
TABLO 2’den 70 Kcal/m3 sütunundan bu dairenin ısı ihtiyacı tesbit edilir. 22 m2 salonun ısı ihtiyacı 4180 kCal olarak tesbir edilir. TABLO 3/C Alüminyum AL 600 Radyatörden 4180/127=33 Dilim 17+16 iki grup olarak kullanılır.

TABLO -1 (Pratik radyatör hesabı)

40 Kcal/m3 Güney cephe, ara darire, çift cam
izole duvarlı daire
45 Kcal/m3 Doğu ve Batı köşe daire, ara kat, ısı cam,
İzole dıvarlı daire
50 Kcal/m3 Doğu, Batı veya Güney cepheli ara kat,
Tek camlı daire
55 Kcal/m3 Çatı kat veya bodrum kat güney cephe, çift cam,
İzole duvar, çatı arası izocamlı veya Kuzey ara daire,  Isı cam
60 Kcal/m3 Çatı veya bodrum kat, doğu veya batı cephe,
Isıcam izole, çatı arası izole veya Kuzey ara daire, Tek camlı
65 Kcal/m3 Çatı veya bodrum kat, kuzey cephe, tek duvar,
Çatı izoleli, Tek cam
70 Kcal/m3 Çatı veya bodrum kat kuzey cephe, tek duvar,
Çatı arası izolesiz, tek duvar

TABLO-2 (Pratik radyatör hesabı)


Alan
40
Kcal/m3
45
Kcal/m3
50
Kcal/m3
55
Kcal/m3
60
Kcal/m3
65
Kcal/m3
70
Kcal/m3
4 m2 430 485 540 595 650 700 760
6 m2 650 735 810 895 975 1060 1140
7 m2 760 855 945 1045 1135 1235 1330
8 m2 865 980 1080 1195 1300 1410 1520
9 m2 975 1100 1215 1340 1460 1585 1710
10 m2 1080 1220 1350 1490 1620 1760 1900
11 m2 1190 1345 1485 1640 1785 1935 2090
12 m2 1300 1465 1620 1790 1945 2115 2280
13 m2 1405 1590 1755 1940 2110 2290 2470
14 m2 1515 1710 1890 2090 2270 2465 2660
15 m2 1620 1830 2025 2235 2430 2640 2850
16 m2 1730 1955 2160 2385 2595 2815 3040
17 m2 1835 2075 2295 2535 2755 2995 3230
18 m2 1945 2195 2430 2685 2915 3170 3420
19 m2 2055 2320 2565 2835 3080 3345 3610
20 m2 2160 2440 2700 2980 3240 3520 3800
21 m2 2270 2565 2835 3130 3405 3695 3990
22 m2 2380 2685 2970 3280 3565 3875 4180

TABLO -3A (Pratik radyatör hesabı)

PANEL RADYATÖR 80 °C
Radyatör
Tipi
400
mm
500
mm
600
mm
700
mm
800
mm
900
mm
1000
mm
1200
mm
1400
mm
1600
mm
1800
mm
PKKP300 542 680 815 950 1085 1221 1357 1493 1900 2172 2442
PKKP400 625 781 937 1094 1250 1406 1562 1875 2187 2500 2812
PKKP500 723 904 1085 1266 1446 1627 1808 2170 2531 2893 3255
PKKP600 915 1144 1372 1600 1830 2058 2287 2515 3202 3659 4117
PKKP800 1181 1476 1771 2066 2362 2657 2952 3542 4133 4723 5314

TABLO -3B (Pratik radyatör hesabı)

DÖKÜM RADYATÖR (90C-70C) 20 °C ORTAM SICAKLIĞINDA kCal / m DEĞERLER
Radyatör
Tipi
144

350

144

500

144

800

221

350

221

500

221

800

160

350

160

500

160

900

Dilim m2 0,15 0,21 0,32 0,23 0,32 0,48 0,185 0,255 0,44
Kcal/dilim 73 103 154 106 148 223 85 110 180

TABLO -3C (Pratik radyatör hesabı)

ALÜMİNYUM RADYATÖR (90C-70C) 20 °C ORTAM SICAKLIĞINDA kCal / m DEĞERLER
AL

300

AL

375

AL

450

AL

525

AL

600

AL

750

AL

825

AL

900

AL

1000

0,13 0,16 0,19 0,22 0,263 0,314 0,344 0,375 0,416
61 83 95 113 127 157 168 184 205

Pratik Radyatör Hesabı – 3

Yıllık ortalama sıcaklıklar bakımından ısıtılacak hacimler için m3 bazında yaklaşık hesap değerleri vardır. Bu tablolar yardımı ile istenilen hacmin yaklaşık ısı kaybı hesaplanabilir. Hesaplanan ısı kaybı değerine göre kazan seçimi yapılır.

 3 oC için: İzolasyonlu korunmalı

Kcal/hm3

İzolasyonlu serbest

Kcal/hm3

İzolasyonsuz korunmalı

Kcal/hm3

İzolasyonsuz serbest

Kcal/hm3

Çatı katı 19 28 30 40
Ara kat 17 25 26 35
Bodrum katı 19 28 30 40

 

 -3 oC için: İzolasyonlu korunmalı

Kcal/hm3

İzolasyonlu serbest

Kcal/hm3

İzolasyonsuz korunmalı

Kcal/hm3

İzolasyonsuz serbest

Kcal/hm3

Çatı katı 22 30 40 50
Ara kat 20 28 32 40
Bodrum katı 22 30 35 45

 

 -6 oC için: İzolasyonlu korunmalı

Kcal/hm3

İzolasyonlu serbest

Kcal/hm3

İzolasyonsuz korunmalı

Kcal/hm3

İzolasyonsuz serbest

Kcal/hm3

Çatı katı 25 33 45 55
Ara kat 22 30 35 43
Bodrum katı 25 33 40 50

 

 -12 oC için: İzolasyonlu korunmalı

Kcal/hm3

İzolasyonlu serbest

Kcal/hm3

İzolasyonsuz korunmalı

Kcal/hm3

İzolasyonsuz serbest

Kcal/hm3

Çatı katı 28 38 50 60
Ara kat 24 34 38 46
Bodrum katı 28 38 44 54

 

 -21 oC için: İzolasyonlu korunmalı

Kcal/hm3

İzolasyonlu serbest

Kcal/hm3

İzolasyonsuz korunmalı

Kcal/hm3

İzolasyonsuz serbest

Kcal/hm3

Çatı katı 35 45 60 70
Ara kat 30 40 44 55
Bodrum katı 35 45 53 63

Örnek: İstanbul’da bulunan 3 metre tavan yüksekliğine sahip 20 m² oda için, ara kat ve izolasyonsuz-korunmalı bir odanın yaklaşık ısı kaybı:
20x3x32= 1,920 kcal/h’dir.
Aynı şekilde 150 m² ev için yaklaşık ısı kaybı:
150x3x32= 14,400 kcal/h’dir.

Radyatör Seçimi ve Yerleştirilmesi ise hacim için hesaplanan ısı kaybı değerine göre panel veya döküm radyatörler ilgili kataloglardan seçilir. Döküm radyatörlerde dilim sayısı, panel radyatörlerde radyatör uzunluğu Pratik Radyatör Hesabı – 1 deki gibi yapılır.

2 Yorum

  1. Burak

    Burak

    6 Haziran 2016 - 15:13

    Isı kaybı hesabı çizelgesi örneği de yayınlar mısınız acaba?

Yorum Yazınız

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir