Osmanlı Yapımı Dünyanın İlk Denizaltısı: Tahtelbahir

0

Tahtelbahir, Osmanlı İmparatorluğu tarafından 18’inci yüzyılın başlarında yapılan dünyanın ilk deniz altısıdır.

Dünyanın İlk Denizaltısı Tahtelbahir

Tahtelbahir’in serüveni Osmanlı zamanında tertip edilen bir sünnet şöleni ile başladı. O dönemde Osmanlı’da sünnet şölenleri görkemli bir şekilde yapılır, şenlik yeri olarak genellikle Topkapı Sarayı merkeze alınır ve Dolmabahçe’den Kâğıthane’ye uzanan çok geniş bir alanda çeşitli etkinlikler düzenlenirdi. Hokkabazlar, müzisyenler, şekerciler, atlıkarıncalar, dev kuklalar, ip cambazları rengârenk çadırlarda halkı eğlendirir ve böylece şenlikler günlerce devam ederdi.

Saray erkânı, yabancı misafirler ve kadınlar için özel bölmeler yapılır, buradan şenlikleri izlemeleri sağlanırdı. Şenlikler sırasında verilen şölenlerde halka sürekli yemek sunulurdu. Borular ve davullarla yemeğe başlanacağı haber verilir, tulumbacılar tarafından sıraya sokulan halka yemek dağıtılırdı. Başlıca yemekler pirinç pilavı, kızarmış koyun eti ve muhallebiydi. Sıcakta susayanlara şerbet ikram edilirdi.

Tahtelbahir 1719

Sultan III. Ahmet, 1719 yılında şehzadelerinin sünnet düğünü için çok büyük bir şenlik düzenledi. Günlerce sürecek olan bu şenliğin ilk gününün sonunda, diğer tüm şenliklerden farklı bir şey yapıldı.

Tahtelbahir İlk Denizaltı

İnsanlar önce denizin üzerinde suların köpürdüğünü, sonra suyun içinden devasa timsah görünümünde, yaklaşık 15 metre uzunluğunda bir cismin çıktığını gördüler. Bu devasa cisim suya dalıp çıkıyor ve görenleri büyük bir hayrete düşürüyordu.

Padişahın önüne geldiğindeyse, timsah ağzını açtı. Böyle bir şeyi hayal etmenin bile çok uzak olduğu yıllarda insanlar, şaşkınlıkla çığlıklar atıyorlardı.

Halkın ilk kez gördüğü bu cismi tersane Baş Mimarı İbrahim Efendi tasarlamıştı. Suya dalıp çıkabilen cismin içinde 4-5 kişi saatlerce kalabiliyordu. 1719’da yapılan ve “Tahtelbahir” olarak adlandırılan bu cisim, dünyanın ilk denizaltısı olarak tarihe geçti.

Mimar İbrahim Efendi’nin Tasarımı: Tahtelbahir

Ağız kısımlarından birleştirilmiş kayıklardan oluşan denizaltı, su geçirmemesi için katranla kaplanmıştı. Batıp tekrar su yüzüne çıkmasını sağlayan sistemse, halatlarla tekneye bağlanan ağırlıkların bırakılıp tekrar toplanmasıyla sağlanıyordu.

Tahtelbahir Montajı

Teknenin dış tarafında ise, yelpazeye benzer uçlar su altında içeridekilerin hava almasını sağlamak amacıyla bir havalandırma sistemini oluşturuyordu. Mimar İbrahim Efendi bu sistemin gövdede çirkin görünmesini önlemek için dışarıdaki uçların gövdeye konan kuş görünümünü almasını sağlamıştı.

Tahtelbahir Mimar İbrahim Efendi

Seyyid Vehbi’nin Sürnâme-i Hümayun’da anlattığı bu mucize buluş, bize Osmanlı’da denizaltıların ilk denemelerinin başarıyla gerçekleştiğini gösteriyor. Dünyanın ilk denizaltısı olan Tahtelbahir, bilim ve medeniyet konusunda, Türklerin Batı’dan çok daha önce uzun yollar kat ettiğinin bir göstergesi.

Yorum Yazın

Lütfen yorumunuzu yazınız
Lütfen adınızı giriniz.