YAZILARINIZI GÖNDERİNİZ

Haber, makale, firma ya da ürün incelemelerinizi bekliyoruz.

YAZARIMIZ OLUN

Düşüncelerinizi Özgürce Duyurun, Paylaşın.

Doğalgaz Tesisatı Deprem Sensörü Montajı

| 7 Mayıs 2016

Deprem sensörü deprem anında binanızın gaz arzını keserek doğalgaz kaçağından dolayı oluşabilecek yangını engeller. Deprem anında birçok binanın merdivenlerinin çöktüğü görülmüştür, binanız sağlam kalabilir ancak doğalgaz borularında oluşabilecek tahripler gaz kaçağına ve yangına sebep olabilir.

Gaz iç tesisat yönetmelik ve şartnemelerine göre deprem sensörü ve solenoid valfler:

Elektro mekanik tipteki cihazlar için algılama tertibatı (kontrol paneli) bina içine, gaz kesme tertibatı (selenoid vana) ise bina dışındaki tesisat bölümüne monte edilecektir.

-Cihazın kablolama, gaz kesme ve ayar mekanizmaları, yetkisiz kişilerin müdahale etmesine karşı korunmuş, muhafaza altına alınmış olmalıdır.

Cihaz, algılama tertibatının algıladığı sismik hareket sonucu gazı kestikten sonra, tesisata gazın tekrar verilebilmesi, ancak el ile yeniden kurma işleminden sonra mümkün olmalıdır. Bu el ile yeniden kurma işlemi, sadece yetkili gaz dağıtım şirketi tarafından yapılabilmelidir. Elektromekanik sistemle beraber kullanılacak selenoid vanalar; ANSI Z21.21.1995 veya eşdeğer standarda uygun olmalıdır. Elektromekanik sistemlerde; depremi algılayarak sinyal üreten ünite ile selenoid vana arasındaki elektrik kablosunda bir kopma veya temassızlık olması halinde, durumu gösterecek bir uyarı sistemi olmalıdır. Elektromekanik sistem, koruyucu bir metal muhafaza paneli içine monte edilmelidir.

– Kontrol paneli ve selenoid vana, projede belirtilen tip ve modelde olmalıdır.

Kontrol paneli ve selenoid vana arasındaki elektrik bağlantısının uzunluğu 20m‟yi geçmemelidir. Bu bağlantının klemensler ile düzgün bir şekilde yapılmasına dikkat edilmelidir. Kontrol paneli elektrik beslemesi buattan yapılmalıdır. Kontrol paneli; binanın deprem sırasında maruz kalacağı sismik hareketi algılayacak şekilde rijit olarak tespit edilmeli, bu amaçla bina kolon ve/veya kirişleri haricinde bir yer kullanılmamalıdır. Aynı zamanda cihazın; binada, tesiste yaşayan ya da çalışanlar tarafından sesli ve ışıklı uyarıları fark edebilecek şekilde montajı yapılmalıdır.

– Kontrol esnasında; test butonu ile cihazın kapama yaptığı kontrol edilmeli, ardından sistem tekrar kurulmalıdır.

– Cihaz üzerindeki işaretlemelerde kullanılacak bütün metaller paslanmaz olmalıdır. Cihazın garanti süresi en az 5 yıl olmalıdır.

Gaz Tesisatında Kullanılan Deprem Sensörü Tipleri

Deprem riskinin sürekli olduğu ülkemizde doğalgaz tesisatlarının bütünleyici parçası olarak kullanılan bu sistemlerin genel amacı;belirli bir şiddetin üzerindeki depremin olduğu anda zaman kaybetmeksizin sistemdeki gaz akışını kesmektir. Dünyada muhtelif yerlerde yaşanan tecrübelerden görüleceği gibi doğalgaz altyapısını yaygın olarak bulunduğu bölgelerde meydana gelen depremlerde ciddi miktarda zaiyat yıkım sonrası doğalgaz kaçaklarından kaynaklanmaktadır.

Deprem sensörü gövde alüminyum muhafaza içine alınmış olup 5.5 şiddetinde depremi ve gaz kaçağını algılarlar ve sesli alarm ile kontak çıkış sinyali verirler. Kontak çıkış sinyali binayı besleyen doğalgaz boru hattına bağlı manuel reset solenoid valfi kapar ve gaz akışını keser. Problem giderilince valf el ile tekrar kurulur. sistem çalışmaya devam eder. Binalarda kolon gaz hattına monte edilirler. Aküsü vardır. İki yılda bir aküsü değişmesi gerekir.

Deprem Sensörü

Deprem sensörü montajının yapılması ve çalıştırılması :

– Montaj edilecek duvarda terazide yatayda bir çizik çizerek işaretlemenizi yapın.
– Cihazı bu çizgide, terazisini bozmadan yerleştirin, montaj deliklerinin yerlerini işaretleyin. Sağ ve sol ortadaki delikler montaj vidası, diğerleri ayar cıvatası delikleridir. 4 Adet ayar cıvatası ve somunu uygun şekilde takın.
– İşaretlenmiş yerlerden duvarı delin.(2 Delik), ayar cıvataları ile öne ve arkaya doğru terazisini ayarlayın. Dübel takarak montaj vidalarını iyice sıkın. Cihazın terazide durduğunu bir kez daha kontrol edin.
– 220 V AC (şebeke ) ve 12 V DC Selenoid Vana kablo bağlantılarını yapın, bağlantıları kontrol ettikten sonra soketi takın.Terazisinde, şebekede çalışıyor ışığı yanıyorsa ve bazır ötmüyorsa doğru bir montaj yaptınız.
– Montaj işlemi bittikten sonra sistemin test çalışması kontrolü için soket üzerindeki test butonuna basın. Deprem sesli ve ışıklı alarmı verilmiş, Selenoid vana kapatılmış olacaktır. Cihaz Çalıştı mı?Evet ise sorun yok. 3 sn sonra RESET düğmesine basın ( kırmızı düğme).
– Akü Test butonuna basınız, Sesli alarm ötüyor ve akü problemi ışığı yanıyorsa ; 220 V girişinin aktif olduğunu kontrol ediniz. Testi tekrarlayınız. Eğer problem devam ediyorsa 10 – 15 Dakika Akülerin şarj olması için bekleyiniz. Problem yine de devam ediyorsa aküleri değiştiriniz. Akü ile ilgili işlemleri tekrarlayın. Problem yine de devam ediyorsa cihazı değiştiriniz.
– İşlemi tekrarlayın. Selenoid vananın kolunu çekip gazı serbest bırakın, tüm sistemi resetleyin. Tüm sistem sorunsuz çalışıyor olacaktır.

Algılama tertibatı ve kontrol panelinin kurulması :

Deprem Sensörü Tertibatı

Kapalı bir ortam seçilir. Bina içinde uygun bir yere montaj yapılır. Burada dikkat edilmesi gereken selenoid vana veya uygulama yerine en yakın mesafenin tespit edilmesidir. Cihaz yerden minimum 150 -180 cm yukarıda, göz seviyesinde olmasına dikkat edilmeli. Pano kapağı açılabilecek genişlikte bir yerde, Altındaki delikten cihazın içine kabloların girmesini engellemeyecek boşlukta , Araçların geçişi esnasında çarpmayacakları bir konumda, Depremi şiddetinde algılayabilmesi için sağlam bir zemine sıkıca ve set edildiği değerlerden erken kapamaması için terazisinde montaj yapılmalıdır. ġekildeki gibi Soketler üzerindeki uyarı yazılarına dikkat edilerek bağlantılar yapılır. Vana Kablosu uzunluğu : Cihazla birlikte 1m „si veriliyor. 2,5mm TTR ,max.20m ( Sarı Renkli ) Çıkış Kablo kalınlığı ( Selenoid-Bağımsız): 2,5mm TTR Kablo 220 V Enerji giriş ve çıkış kablo kalınlığı :1,5 mm TTR Kablo Akü Kabloları: Cihazla birlikte veriliyor. Kablo bağlantılarının ters yapılmamasına dikkat edilir.Kırmızı (+) ve Siyah/Mavi(–) uçların doğru yapıldığına dikkat edilir. Ters bağlamalarda elektronik devre yanabilir. Akü bağlantılarının kablo bağlantılarını yapın 220 Volt şebeke girişlerini ve akü bağlantılarının eksiksiz olduğunu kontrol edin. Selenoid vana bağlantısını yapın. Cihazı sallayarak, çalışıp çalışmadığını kontrol edin. Selenoid vana kapanıyorsa ve alarm veriyorsa reset yapın. Ayar vidaları ile duvarın eğimine göre öne ve arkaya yatırılarak dikeyde eksende de teraziye getirin. Bağlantıları terazisini koruyarak iyice sıkın . Son sabitleme işlemi bittikten sonra cihazın sabit olup olmadığını kontrol edin. Soketi ve akü kutup başlarını tekrar kontrol edin. Terazisinde, şebekede çalışıyor ışığı yanıyorsa ve bazır ötmüyorsa doğru bir montaj yaptınız. Uygun eksende duran bilye cihazın standartlara uygun çalışmasını sağlar.

Bu uyarı, deprem esnasındaki sismik titreşimler ile , gevşek yüzeyden kaynaklanan titreşimlerin farklı yönlerde hareket edip, birbirlerini absorve etmemeleri için önemlidir. Yıllık bakım, kontrol ve muayenelerde fonksiyon kontrollerinin dışında, terazisinde olup olmadığı da kontrol edilir. Terazisinden kaymalar olmuş ise terazisine tekrar getirilir. Montaj işlemi bittikten sonra sistemin son kontrolü için B.Kontak Giriş uçlarına yerleştirilmiş TEST BUTONU na (kırmızı renkli butona) basınız. Deprem sesli ve ışıklı alarmı verilmiş, selenoid vana kapatılmış olacaktır. Sesli alarm ötüyor ve akü problemi ışığı yanıyorsa ; 220 V girişinin aktif olduğunu kontrol ediniz. Eğer problem devam ediyorsa 10 – 15 Dakika akülerin şarj olması için bekleyiniz. Problem yine de devam ediyorsa aküleri değiştiriniz. Akü ile ilgili işlemleri tekrarlayın. Problem yine de devam ediyorsa cihazı değiştiriniz. Selenoid vananın kolunu çekip gazı serbest bırakın, tüm sistemi resetleyin. Tüm sistem sorunsuz çalışıyor olacaktır. Kaçak gaz detektörü Opsiyonel olarak : detektörlerin enerji girişleri 220V seçilmiş ise; detektörlerin kontak çıkışları, Selenoid vana yerine Sismik kontak girişine bağlanır. Selenoid vana bobini 12V ‟dur. Cihaz Sismik dalgaları algıladıktan sonra, sesli ve ışıklı ikaz verir ve aynı zamanda kontak çıkışlarından solenoid vanaya ve diğer çıkışlara sinyal gönderir. Deprem sonrası cihaz alarm konumuna geçti ise, Resetleme yapmadan önce ,yetkililer tarafından gaz ve enerji hatları kontrol edilir, kaçak ve kontaklar emniyete alınır. Sonra içerideki kırmızı renkli Reset butonuna basılarak resetleme yapılır, Selenoid vanalar elle kurulur. Enerji hatlarına enerji verilir. Son testi yapılmış cihazın RESET düğmesine basılarak cihaz çalışır hale getirilir. Tüm işlemler bitmiştir. Kapak kapatılarak kilitlenir.

Deprem Sensörü Bağlantısı

Ledlerin (ışıkların) anlamları:

Elektronik Tip Deprem Sensörü Düğmeleri

Ledler (lambalar) ve Sesli ikaz ile uyarı yapar. Ön kapakta bulunan yandaki şekildeki ışıklar ve karşılık gelen manaları, ışık hangisinde yanıyorsa ona uyarı verir. Deprem alarmı: Deprem olduğunda kırmızı ışıklı ve sesli uyarı verir. Şebekede çalışıyor: Şebeke cereyanı varolduğu sürece sürekli olarak yeşil ışık yanar. Aküde çalışıyor: Sarı ışık yandığında şebeke cereyanı yoktur, otomatik olarak aküde çalışıyordur Işıklı uyarı verir. Akü problemi: Işığı yanıyorsa akü çalışma voltajı cihazın vanayı kapaması için yeterli olmayabilir. Akü problemi ışığı yanıyorsa ve sesli ikaz geliyorsa akü yetersizdir. Vana problemi: Selenoid vana bozuk veya vanaya giden bağlantıda kopukluk varsa sesli ve ışıklı uyarı işareti verir. Uyarılar : Selenoid vana uçlarını kısa devre yapmayınız! Bağımsız kontak girişine kesinlikle enerji uygulamayınız! PCB soketini yatağına ters takmayınız! PCB soket üzerindeki bağlantıları doğru yapınız! Kontak çıkışı sadece kuru kontak vermektedir. Kontrol etmek istediğiniz sistemin enerjisinin sadece bir ucunu bu çıkışa, diğer ucunu ise sisteminize uygulayınız. Kontak çıkışına direk enerji vermeyiniz!

Elektronik Tip Deprem Sensörü

Sismik sarsıntılara duyarlı, TSE TS12884 standardına uyumlu doğalgaz kesici elektronik karttır.Yapı Deprem Yönetmeliği’ne göre bina girişlerine takılması zorunlu olan kesme sistemi, doğalgaz akışını kesen valf ve sensör cihazından oluşur. Sensör cihazı içinde kullanılan elektronik kart, mikroişlemci denetimli elektronik malzemelerden oluşmaktadır. Sismik sinyalleri algılamak için elektronik ivme sensörü kullanılmıştır. Elektronik Kart, ivme sensöründen gelen sinyalleri değerlendirir ve standartın belirlediği aralıkta olup olmadığına bakar, gerektiği durumda valfi aktifleyerek doğalgaz akışını keser. Cihaz şebeke gerilimi ve batarya ile birlikte çalışır. Bataryanın uygun şarj edilmesi ve her zaman uygun dolulukta bulunması elektronik kart tarafından denetlenir. Alarm durumunda sesli uyarı verir. Sistemin mevcut durumu uyarı ledleri ile izlenir.

Elektronik Tip Deprem Sensörü

Mekanik Tip Deprem Sensörü

Gaz kesme cihazı meydana gelen deprem sarsıntısında TSE Standardında belirtilen ivme değerlerinde ki sarsıntılarda deprem hareketini algılar ve doğalgaz kullanılan binaların kolon hatlarına monte edilen gaz kesme emniyet vanalarına (Selenoid Vana) sinyal göndererek doğalgazı otomatik olarak keser. Bu durumda deprem sırasında ve sonrasında binaya giren gaz borularında meydana gelebilecek gaz kaçaklarından çıkabilecek patlamalara ve yangınlara karşı önlem alınır. Elektrik tesisatını devre dışı bırakarak elektirik kontağından doğabilecek yangın riskinin ortadan kalkmasını sağlar. Jenarötörü kesebilme, asansör kata tamamlama sistemlerine sinyal gönderebilme özelliğine sahiptir.

Mekanik Tip Deprem Sensörü

Mekanik tip deprem sensörü TS12884 standardına uygundur. Binanın doğalgaz ana giriş borusu üzerinde bulunan gaz kesme vanalarına (selenoid vanalara) depremin ilk dalgasında sinyal göndererek doğalgazı otomatik olarak keser. LCD göstergeli olup harici sensörler ile çalışabilme özelliğine sahiptirler.

Yorum Yazınız

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir